Ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, εξειδίκευσαν τα μέτρα για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού και την προάσπιση της ψυχικής ισορροπίας των νέων, μετά την ανακοίνωση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για απαγόρευση πρόσβασης στα social media ανηλίκων κάτω των 15 ετών.
Εξαιρούνται από το μέτρο εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων
«Έχω δυο γιους. Και οι δύο είναι υπέρ της απαγόρευσης και μου έκανε εντύπωση αυτό. Ο ένας είναι 20 και ο άλλος 12 ετών» είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης, ενώ και ο Άκης Σκέρτσος ανέφερε το ίδιο για τον γιο του.
«Έχουμε υποχρέωση να βοηθήσουμε τα παιδιά να μεγαλώσουν σε έναν φυσιολογικό κόσμο» σχολίασε ο Δημήτρης Παπαστεργίου.
«Λίγες φορές στην Ευρώπη εφαρμόζεται μια τέτοια παρέμβαση. Είναι αναγκαία και κρίσιμη. Πρόκειται για ένα κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Συνεργαστήκαμε με όλα τα υπουργεία, προκειμένου να προσεγγίσουμε το ζήτημα απ’ όλες τις πλευρές. Μιλάμε για θέματα ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών μας. Απαιτούνται λύσεις. Πρέπει να δούμε το ζήτημα των αποτελεσματικών ελέγχων και κυρώσεων, ώστε το πλαίσιο που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση να είναι αποτελεσματικό», επεσήμανε ο υπουργός Επικρατείας, κ. Σκέρτσος.
Υπογράμμισε ότι το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων, «για ένα κράτος που φροντίζει την ανηλικότητα και την οικογένεια από νέες προκλήσεις και απειλές».
«Δεν μπορούμε να υποχρεώσουμε τις πλατφόρμες να χρησιμοποιήσουν το Kids Wallet, η Ευρώπη μπορεί» σημείωσε ο Δημήτρης Παπαστεργίου.
Η λίστα με τα social media είναι δυναμική. Μπλοκ θα μπει σε Snapchat, TikTok, Instagram και Facebook, ενώ εξαιρούνται από το μέτρο εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται εφαρμογές που έχουν scrolling.
«To scroll χωρίς όρια κάνει κακό στη ψυχική υγεία των παιδιών μας. Πρόκειται για ένα αναγκαίο και ικανό μέτρο. Έχουμε ευθύνη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο», τόνισε κ. Σκέρτσος.
Το χρονοδιάγραμμα
Αναφερόμενος στο χρονοδιάγραμμα, ήταν σαφής ο κ. Σκέρτσος: «Ξεκινάμε άμεσα μια εντατική διπλωματική προσπάθεια. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 θα εισέλθουμε στη φάση της ευρωπαϊκής διαβούλευσης, με στόχο την ψήφιση του εθνικού νόμου το καλοκαίρι του 2026. Η πλήρης εφαρμογή της απαγόρευσης θα ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2027. Θέλουμε τα παιδιά μας να ξαναβρούν τον χρόνο τους στον φυσικό κόσμο, στις παρέες, στον αθλητισμό και στο παιχνίδι».
«To scroll χωρίς όρια κάνει κακό στη ψυχική υγεία των παιδιών μας. Πρόκειται για ένα αναγκαίο και ικανό μέτρο. Έχουμε ευθύνη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο», τόνισε κ. Σκέρτσος.
Κύριες ρυθμίσεις του Νομοσχεδίου
- Θέσπιση ηλικιακού ορίου (15 έτη)
Απαγορεύεται η πρόσβαση των ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους την σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες. - Υποχρέωση επαλήθευσης ηλικίας
Οι πλατφόρμες εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας. - Συμβατότητα με το ευρωπαϊκό δίκαιο (DSA και Κατ. Γραμμές του άρθρου 28 της DSA)
- Το νομοσχέδιο εναρμονίζεται πλήρως με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο
- Ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού εποπτείας της DSA
Έλεγχος και επιβολή από Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και Συντονιστή της χώρας εγκατάστασης της πλατφόρμας (πχ Ιρλανδία για Instagram, TikTok) σε συνεργασία με ΕΕΤΤ. - Έναρξη εφαρμογής από την 1η Ιανουαρίου 2027
Πώς θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας
Συμβατότητα με την Digital Services Act (άρθρο 28 – Προστασία Ανηλίκων)
Επαλήθευση Ηλικίας με Gov.gr Wallet και KidsWallet, ως ενδεικτικοί μηχανισμοί επαλήθευσης ηλικίας – δεν μπορούν να επιβληθούν ως αποκλειστικοί (τεχνολογική ουδετερότητα – μη επιβολή συγκεκριμένης τεχνολογίας)
Οι μηχανισμοί αυτοί πληρούν όλα τα κριτήρια που αναφέρονται στις ευρωπαϊκές Κατ. Γραμμές του άρθρου 28 της DSA
Ειδικότερα, οι μηχανισμοί αυτοί:
βασίζονται σε αξιόπιστες και ακριβείς τεχνικές επαλήθευσης της ηλικίας
λειτουργούν αποτελεσματικά σε πραγματικές συνθήκες χρήσης
δεν δύνανται να παρακάμπτονται
είναι προσβάσιμοι και κατάλληλοι για όλους τους χρήστες,
μη παρεμβατικοί ως προς τα δικαιώματα των χρηστών,
δεν χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα τα οποία δεν είναι απολύτως αναγκαία
Προοπτική διασύνδεσης των μηχανισμών αυτών με EUDI Wallet
Κυρώσεις και εποπτεία
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξειδίκευσε το τεχνικό κομμάτι, εξηγώντας πώς η τεχνολογία θα χρησιμοποιηθεί ως μέσο προστασίας και όχι ως απειλή.
«Το νομοσχέδιο θέτει τις πλατφόρμες προ των ευθυνών τους. Στο πλαίσιο του DSA, οι εταιρείες οφείλουν να εφαρμόσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Εμείς προσφέρουμε τη λύση μέσω του Kids Wallet στο Gov.gr Wallet. Θα χρησιμοποιούνται “διακριτικά ηλικίας” (age tokens). Αυτό σημαίνει ότι η πλατφόρμα θα γνωρίζει μόνο ότι ο χρήστης είναι άνω των 15, χωρίς να έχει πρόσβαση σε κανένα άλλο προσωπικό δεδομένο ή στοιχείο ταυτότητας. Διασφαλίζουμε την ιδιωτικότητα στο 100%», υπογράμμισε ο κ. Παπαστεργίου.
Όσον αφορά στην εποπτεία και τις κυρώσεις, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ήταν κατηγορηματικός: «Δεν θα χαριστούμε σε κανέναν. Οι κυρώσεις θα είναι εξαιρετικά αυστηρές και θα φτάνουν έως και το 6% του παγκόσμιου τζίρου των εταιρειών, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η εποπτεία θα είναι διαρκής και οι έλεγχοι δειγματοληπτικοί αλλά εξαντλητικοί. Με λίγα λόγια, δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου η ασφαλής λειτουργία των πλατφορμών είναι η μόνη επιλογή».
Άδωνις Γεωργιάδης: «Ο αλγόριθμος δεν μπορεί να ορίζει την ψυχική υγεία των παιδιών μας»
Ο κ. Γεωργιάδης παρουσίασε τα ανησυχητικά επιδημιολογικά στοιχεία που κατέστησαν τη ρύθμιση επιτακτική, περιγράφοντας την πρόκληση της εξάρτησης ως μία «σιωπηλή πανδημία».
«Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας είναι σοκαριστικά. Το 23% των δεκαπεντάχρονων στην Ελλάδα δηλώνει ότι νιώθει ανασφάλεια ή εκνευρισμό όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του. Αυτό είναι το πρώτο σύμπτωμα εθισμού», επεσήμανε ο υπουργός Υγείας.
Αναλύοντας τις συνέπειες, ο κ. Γεωργιάδης στάθηκε σε τρεις πυλώνες:
- Σωματική Υγεία: «Η καθιστική ζωή που επιβάλλει το ατέρμονο scrolling οδηγεί σε εκθετική αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας, διαταραχές ύπνου και οφθαλμολογικά προβλήματα».
- Ψυχική Υγεία: «Παρατηρούμε κατακόρυφη αύξηση στο άγχος, την κατάθλιψη και, το χειρότερο όλων, στον αυτοκτονικό ιδεασμό λόγω του cyberbullying και των μη ρεαλιστικών προτύπων που προβάλλονται».
- Ψυχοκοινωνικές Επιπτώσεις: «Τα παιδιά χάνουν την ικανότητα συγκέντρωσης και κοινωνικοποίησης. Δημιουργείται μια ψηφιακή απομόνωση που ναρκοθετεί τη μετέπειτα ενήλικη ζωή τους».
