Η απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ από το φθινόπωρο του 2027 αποτελεί πλέον κανονισμό του ευρωπαϊκού μπλοκ, γεγονός που αναδιαμορφώνει τον ενεργειακό χάρτη στην ευρύτερη περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο» κατά τη χθεσινή του συνέντευξη στον ΣΚΑΪ, παρουσιάζοντάς τον ως κεντρικό άξονα της ελληνικής στρατηγικής για την ενεργειακή ασφάλεια.
«Η ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός κρίσιμου “παίκτη” στο νέο ενεργειακό “γήπεδο” το οποίο διαμορφώνεται, έχει πάρα πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία για τη χώρα μας. Ερχόμαστε εμείς ως Ελλάδα και λέμε: “εμείς έχουμε τις υποδομές, δημιουργούμε αυτόν τον Κάθετο Διάδρομο”», ανέφερε ο Πρωθυπουργός σε ερώτηση του Αλέξη Παπαχελά, σχετικά με τα διεθνή θέματα και τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στη Ρωσία.
Διευκρίνισε επίσης ότι ο σχεδιασμός του «Κάθετου Διαδρόμου» βασίζεται σε ιδιωτικές συμφωνίες που αξιοποιούν τόσο κρατικές όσο και ιδιωτικές εγκαταστάσεις, φέρνοντας ως παραδείγματα τις υποδομές της ΔΕΠΑ και το FSRU (πλωτός σταθμός LNG) στην Αλεξανδρούπολη.
«Αλλά προφανώς δεν μιλάμε μόνο για ιδιωτικές συμφωνίες, μιλάμε για μία στρατηγική κατεύθυνση», υπογράμμισε.
Ο ίδιος περιέγραψε τον διάδρομο ως ένα δίκτυο «με δύο παρακλάδια»: έναν που ξεκινά από τη Ρεβυθούσα και έναν από την Αλεξανδρούπολη, με προοπτική η Ελλάδα να λειτουργεί ως πάροχος ενεργειακής ασφάλειας «για χώρες μέχρι τη Ρουμανία», αναφέροντας χώρες όπως Βουλγαρία, Ρουμανία, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία.
«Η Ελλάδα καθίσταται καθοριστικός “παίκτης” πια για την ενεργειακή ασφάλεια αυτών των χωρών. Και αυτό προφανώς είναι κάτι το οποίο ουσιαστικά και συνολικά αναβαθμίζει την πατρίδα μας», κατέληξε.
Παπασταύρου: Περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας
Από την πλευρά του, νωρίτερα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε τον «Κάθετο Διάδρομο» επιλογή «εθνικού συμφέροντος» και «στρατηγικής επιλογής».
Παραχωρώντας συνέντευξη στο ΕΡΤNews, εξήγηση ότι η επιτυχία του διαδρόμου «Αλλάζει τις ισορροπίες. Δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας».
Ο ίδιος σημείωσε ότι η απόφαση της ΕΕ για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027 μεταβάλλει τα δεδομένα στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι «δεν μπορεί από τη μία να στηρίζεται η Ουκρανία, που δέχεται παράνομη εισβολή, και από την άλλη να χρηματοδοτείται η Ρωσία».
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι εντός των επόμενων δύο εβδομάδων αναμένεται στην Αθήνα η διοίκηση της Chevron για την υπογραφή τεσσάρων συμβάσεων, οι οποίες στη συνέχεια θα κατατεθούν προς κύρωση στη Βουλή.
Τόνισε ότι σε αυτό το νέο περιβάλλον ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύει την Ελλάδα σε «ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη».
«Είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένας διάδρομος φυσικού αερίου, είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης», ανέφερε, επισημαίνοντας επίσης ότι πρόκειται για ένα «σύνθετο» και μακροπρόθεσμο εγχείρημα στρατηγικής φύσης.
Υπογράμμισε ακόμη ότι οι ΗΠΑ δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην επιτυχία του «Κάθετου Διαδρόμου», καθώς έχει ήδη ανακοινωθεί η σύγκληση συνάντησης Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών στις 24 Φεβρουαρίου, όπως είπε.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής στρατηγικής, τονίζοντας πως «δεν έχει να κάνει με κόμματα ή πρόσωπα, αλλά με τη χώρα μας».
Δημοσίευση του ευρωπαϊκού κανονισμού
Αφορμή για τις τοποθετήσεις αυτές αποτέλεσε η δημοσίευση του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, ο οποίος ενεργοποιεί την απαγόρευση ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027, επιταχύνοντας τον σχεδιασμό για την ανάπτυξη του «Κάθετου Διαδρόμου» και την αξιοποίηση της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια, με αξιοποίηση κυρίως αμερικανικού LNG.
Συνεργασία με τη Chevron
Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Chevron, ο Σταύρος Παπασταύρου επισήμανε ότι «πριν περάσει ένας χρόνος από τη στιγμή που το ανακοινώσαμε, σε χρόνο-ρεκόρ, η χώρα μας ολοκλήρωσε όλα τα θεσμικά στάδια για να προχωρήσουμε με τη Chevron», θέτοντας ως στόχο την έναρξη γεωφυσικών και σεισμικών ερευνών στο δεύτερο μισό του 2026.
Πρόκειται για τις συμβάσεις της κοινοπραξίας Chevron – HELLENiQ Energy για τα θαλάσσια οικόπεδα «Νότια της Πελοποννήσου», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ», οι οποίες έχουν ήδη εγκριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στις εξελίξεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τονίζοντας ότι «για τρίτο συνεχόμενο μήνα οι τιμές παραμένουν αμετάβλητες», παρά την ανοδική πορεία της χονδρικής τιμής στην Ευρώπη, κάτι που, όπως σημείωσε, αποτυπώνει μια τάση σταθεροποίησης.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο νέο πορτοκαλί τιμολόγιο, το οποίο από την 1η Φεβρουαρίου εφαρμόζεται σε μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου θα είναι διαθέσιμο και για τα νοικοκυριά που διαθέτουν έξυπνο μετρητή.
Όπως εξήγησε, το μέτρο επιτρέπει την αξιοποίηση της χαμηλότερης τιμής χονδρικής τις μεσημβρινές ώρες λόγω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και «θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της τιμής από 10% έως 18%».
Τέλος, αναφέρθηκε και στη στήριξη της βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης, «σε συνεργασία και συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση».
