Τη σημασία της διασφάλισης της ασφάλειας του θαλάσσιου εμπορίου και της προάσπισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας τόνισε ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά τον χαιρετισμό που απηύθυνε στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Από την Ανοικτή Θάλασσα στον Καταναλωτή: Διασφάλιση του Θαλάσσιου Εμπορίου και της Παγκόσμιας Οικονομίας» στη Νέα Υόρκη.
Ο Έλληνας ΥΠΕΞ υπενθύμισε τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας στη ναυτιλία και τόνισε ότι «το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της προσέγγισής μας στην εξωτερική πολιτική θαλάσσια ασφάλεια ως κορυφαία προτεραιότητα κατά τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών».
Ανέφερε επίσης ότι η ασφάλεια του θαλάσσιου εμπορίου είναι κρίσιμη για την ανθρώπινη ευημερία, δεδομένου ότι πάνω από το 80% του διεθνούς εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης. Παράλληλα επισήμανε τις παραδοσιακές και νέες απειλές, όπως πειρατεία, τρομοκρατία, επιθέσεις με drones και υβριδικές δραστηριότητες, που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή, το περιβάλλον και την ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Η Ελλάδα, όπως υπογράμμισε, έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο σε διεθνείς επιχειρήσεις, όπως η Ναυτική Επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, οι «Αταλάντα» στον Ινδικό Ωκεανό και η «Ειρήνη» στη Μεσόγειο, συμβάλλοντας στην προστασία των εμπορικών οδών και την καταπολέμηση των παράνομων δραστηριοτήτων.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε επίσης ότι η ειρήνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ελεύθερο εμπόριο και την οικονομική αλληλεξάρτηση που αυτό δημιουργεί.
Ολόκληρος ο χαιρετισμός του Υπουργού Εξωτερικών:
«Αξιότιμες κυρίες και κύριοι,
Είναι μεγάλη μου χαρά και τιμή να απευθύνομαι σήμερα σε εσάς σε αυτή τη συζήτηση για τη θαλάσσια ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία. Θα ήθελα να συγχαρώ τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΗΕ και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ιδίως τον κ. Συμεών Τσωμόκο, πάντα παρόντα σε σημαντικές εκδηλώσεις.
Για την Ελλάδα, η θαλάσσια ασφάλεια αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εθνικής της στρατηγικής.
Η γεωγραφία έχει διαμορφώσει την πολιτική της Ελλάδας. Η Ελλάδα είναι παραδοσιακά ναυτική χώρα και σήμερα είναι η κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη στον κόσμο. Ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 20% του παγκόσμιου στόλου και άνω του 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα αντιπροσωπεύει μόλις το 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Επιπλέον, η Ελλάδα επιδιώκει να αξιοποιήσει στρατηγικά τα γεωγραφικά της πλεονεκτήματα. Βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, με χιλιάδες νησιά και μία από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές στον κόσμο και λειτουργεί επί δεκαετίες ως κρίσιμος κόμβος διασύνδεσης, διευκολύνοντας το εμπόριο και τον εφοδιασμό προς τρίτες χώρες εδώ και δεκαετίες.
Το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της προσέγγισής μας στην εξωτερική πολιτική. Τονίζουμε τη σημασία της διασφάλισης της ασφάλειας του θαλάσσιου εμπορίου και της προάσπισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με τους καθιερωμένους κανόνες και κανονισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει θέσει τη θαλάσσια ασφάλεια ως κορυφαία προτεραιότητα κατά τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και επιδιώκει την ανάδειξή της σε υψηλή προτεραιότητα εντός του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η ανθρώπινη ευημερία και η σταθερότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις ελεύθερες θάλασσες. Σε ένα ολοένα και πιο ασταθές και ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, ο κόσμος μας παραμένει βαθιά διασυνδεδεμένος, με τη θάλασσα να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Πράγματι, πάνω από το 80% του όγκου του διεθνούς εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης, γεγονός που επηρεάζει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και την ευημερία κάθε εθνικής οικονομίας.
Αλλά είναι οι θάλασσες ελεύθερες και ασφαλείς;
Οι παραδοσιακές και οι αναδυόμενες απειλές ενέχουν σημαντικούς κινδύνους για τα πλοία, τις εμπορικές οδούς, τις συνδέσεις και τα λιμάνια μας. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο ζήτημα που επηρεάζει όλες τις χώρες χωρίς εξαίρεση και έχει αντίκτυπο σε όλους μας.
Διάφορες θαλάσσιες απειλές, όπως η πειρατεία, η τρομοκρατία και άλλες παράνομες δραστηριότητες στη θάλασσα, καθώς και οι επιθέσεις με drones και οι υβριδικές απειλές, αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή, το περιβάλλον και την ασφαλή διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η Ελλάδα έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στην Ναυτική Επιχείρηση της ΕΕ «Ασπίδες», για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας και τη διασφάλιση της αδιάλειπτης ροής των θαλάσσιων εμπορικών οδών στην Ερυθρά Θάλασσα.
Επιπλέον, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις Επιχειρήσεις «Αταλάντα» στον Ινδικό Ωκεανό και «Ειρήνη» στη Μεσόγειο. Για να μην αναφέρουμε τις δόλιες δραστηριότητες που σχετίζονται με τον σκιώδη στόλο, οι οποίες απαιτούν συντονισμό σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
Κυρίες και κύριοι,
Η αντιμετώπιση αυτών των απειλών απαιτεί συλλογική δράση μέσω διαφόρων βασικών πλαισίων.
Πρώτον, εντός των Ηνωμένων Εθνών, του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού – του οποίου ο ρόλος στη διεθνή θέσπιση κανόνων και στην προώθηση της ασφάλειας και της προστασίας των θαλασσών παραμένει ζωτικής σημασίας – και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεύτερον, ισχυρότερη συνεργασία, μεταξύ του ναυτιλιακού τομέα και των κρατών. Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε την εμπειρία και την τεχνογνωσία του ναυτιλιακού τομέα, καθώς η προώθηση της ισχυρότερης συνέργειας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα θα προσέθετε μια νέα δυναμική.
Τρίτον, προληπτικά συλλογικά μέτρα για τον μετριασμό ή την εξουδετέρωση επικείμενων απειλών, και δυνατότητες επιβολής του νόμου για τη διασφάλιση της αυστηρής τήρησης μιας ισχυρής και αποτελεσματικής θαλάσσιας τάξης, που βασίζεται σε κανόνες, που υπηρετεί την ειρήνη, την ασφάλεια και τη βιώσιμη παγκόσμια ευημερία.
Δεδομένης της ρευστότητας της παγκόσμιας τάξης, πρέπει να παραμείνουμε επικεντρωμένοι σε τρεις πραγματικότητες.
Πρώτον, τα πολλά μέτωπα έντασης, οι πολλές ενεργές ή παγωμένες συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο – μια δύσκολη, περίπλοκη, κατάσταση που προκαλεί ερωτήματα.
Δεύτερον, η πολυμέρεια, η οποία πράγματι βρίσκεται υπό πίεση σήμερα.
Τρίτον, η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες, που επίσης βρίσκεται σε υποχώρηση.
Επομένως, στη σημερινή γεωπολιτική μετάβαση, όλες οι ομονοούσες χώρες πρέπει να τηρούν ενεργά τις κατευθυντήριες αρχές και τις αξίες των διεθνών σχέσεων, υιοθετώντας παράλληλα μια ρεαλιστική προσέγγιση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε – αυτό που αποκαλώ ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες.
Κυρίες και κύριοι,
Αρχικά, πρέπει να ζητήσω συγγνώμη διότι θα χρειαστεί να φύγω μετά το χαιρετισμό μου, λόγω αυστηρών χρονικά υποχρεώσεων. Αλλά θα ήθελα να τονίσω το γεγονός ότι, με την ιδιότητά μου ως Υπουργού Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας και ως εκπροσώπου ενός εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας, επιθυμώ να επιβεβαιώσω την ακλόνητη δέσμευση της χώρας μου στην πολυμέρεια και το Διεθνές Δίκαιο. Αυτό είναι ύψιστης σημασίας. Πρέπει να το επαναλαμβάνουμε σε κάθε ευκαιρία.
Η Ελλάδα πιστεύει ακράδαντα ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν σήμερα ένα μοναδικό και απαραίτητο φόρουμ για διάλογο, συντονισμό και συνεργασία μεταξύ κρατών και ότι συνεχίζουν να χρησιμεύουν ως ο κεντρικός πυλώνας της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες, συμπεριλαμβανομένου επί θεμάτων θαλάσσιας ασφάλειας και διακυβέρνησης.
Η ειρήνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ελεύθερο εμπόριο και την οικονομική αλληλεξάρτηση που αυτό δημιουργεί. Ήδη από το 1795, πιθανώς ο πιο εξέχων σύγχρονος φιλόσοφος, ο Immanuel Kant, στην πραγματεία του «Προς την Αιώνια Ειρήνη», υποστήριξε ότι η διαρκής ειρήνη μεταξύ των κρατών εξαρτάται από τρεις προϋποθέσεις, μία εκ των οποίων ήταν η διευκόλυνση των επαφών και του εμπορίου μεταξύ των λαών, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας των θαλασσίων οδών. Πάνω από δύο αιώνες αργότερα, αυτή η οξυδερκής σκέψη παραμένει βαθιά επίκαιρη. Το ασφαλές θαλάσσιο εμπόριο δεν είναι μόνο οικονομική αναγκαιότητα, αποτελεί θεμέλιο για την ειρήνη, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».
