Η ανάγκη να σχηματίζονται διασκέψεις, διαρκή βουλευόμενα σώματα, σε επίπεδο περιφερειακό, είναι σήμερα μεγαλύτερη από ποτέ, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, απαντώντας, νωρίτερα στη Βουλή, σε επίκαιρη ερώτηση της βουλευτού της Νέας Αριστεράς Σίας Αναγνωστοπούλου, για την πρωτοβουλία διοργάνωσης πενταμερούς Συνάντησης Παράκτιων Χωρών της ανατολικής Μεσογείου που έχει εξαγγείλει ο Πρωθυπουργός.

Σε ένα σημείο της ομιλίας του που ερμηνεύεται ως απάντηση στην επίθεση του Αντώνη Σαμαρά, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι «ειδικώς τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο νηφάλιου διάλογου, γιατί εχθροπάθεια και μισσαλοδοξία, σε άλλα επίπεδα, μπορεί να είναι αρνητική. Στην εξωτερική πολιτική είναι σίγουρα καταστροφική για τη χώρα».

«Το να μπορούν να συγκροτούν οι χώρες, οι παράκτιες, οι γειτονικές, σώματα τα οποία να ασχολούνται με θέματα κοινού ενδιαφέροντος, είναι απολύτως ζωτικό» είπε ο κ. Γεραπετρίτης και τόνισε ότι πρέπει η Ελλάδα να έχει συνεργασία με τις χώρες που βρίσκονται στην γειτονιά της. «Η εποχή της αδράνειας έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Η αδράνεια σήμερα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική υποβάθμιση. Η δική μας θέση είναι ότι στο μέτρο που η Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, έχει αποκτήσει ένα ισχυρό διπλωματικό κεφάλαιο, με τις διπλωματικές της συμμαχίες στην ευρύτερη περιοχή, με την συμμετοχή της σε διεθνείς οργανισμούς και βεβαίως έχοντας θέσει, με δική της πρωτοβουλία, επιχειρήματα που δεν υπήρχαν ποτέ, τόσο στο Αιγαίο όσο στην ανατολική Μεσόγειο, σε αυτό το επίπεδο διπλωματικής ισχύος, είναι η στιγμή για να μπορέσουμε να κεφαλαιοποιήσουμε», είπε ο υπουργός Εξωτερικών και σημείωσε: «Η κεφαλαιοποίηση θα γίνει με το σκεπτικό ότι είναι ώρα ευθύνης. Και δεσμεύομαι ότι θα τηρηθεί απολύτως ενήμερη η Βουλή για όλα όσα υπάρχουν σε σχέση με τη διάσκεψη αυτή».

Η βουλευτής της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου αναφέρθηκε στην εξαγγελία του Πρωθυπουργού ότι η κυβέρνηση αναλαμβάνει πρωτοβουλία για τη διοργάνωση πενταμερούς «Συνάντησης Παράκτιων Χωρών» της Ανατολικής Μεσογείου (Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Τουρκία, Λιβύη) με θεματικές το μεταναστευτικό, την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, τη συνδεσιμότητα, τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών και την πολιτική προστασία. Η κ. Αναγνωστοπούλου, αναπτύσσοντας την ερώτησή της, είπε ότι θα ήταν εποικοδομητικό και γόνιμο αν αυτή η διαδικασία είχε όρους και προϋποθέσεις. Όπως όμως επισήμανε η βουλευτής, με το συνέδριο που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα, για την ενεργειακή πολιτική, «είδαμε η ανατολική Μεσόγειος να μετατρέπεται σε ένα πεδίο συναλλακτικού βολονταρισμού όπου η Ελλάδα παρουσιάζεται ως οικόπεδο, πλατφόρμα, υποπόδιο των ΗΠΑ» και συνεπώς όλη αυτή η συζήτηση για την Συνάντηση των Παράκτιων Χωρών «πηγαίνει κάτω και ετεροπροσδιορίζεται από αυτή την πολιτική την ενεργειακή» .

«Δεν υπάρχει καμία απολύτως διασύνδεση, μεταξύ του συνεδρίου του ενεργειακού που είχαμε την προηγούμενη εβδομάδα και την παρουσία της αμερικανικής αντιπροσωπείας, σε σχέση με την πρωτοβουλία για τη Διάσκεψη της ανατολικής Μεσογείου», είπε ο υπουργός Εξωτερικών και σημείωσε ότι είναι αμιγώς ελληνική η πρωτοβουλία για τη Διάσκεψη των Παράκτιων Χωρών της ανατολικής Μεσογείου, «η οποία δεν συνέχεται απολύτως, με οποιονδήποτε άλλο σχεδιασμό, είτε των ΗΠΑ είτε οποιουδήποτε άλλου κράτους».

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε επιπροσθέτως ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να εκκινήσει οποιοσδήποτε δομημένος διάλογος σε σχέση με τα ζητήματα που αφορούν την ανατολική Μεσόγειο είναι ο απόλυτος σεβασμός του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας και του ευρωπαϊκού κεκτημένου, δεδομένου ότι οι δύο χώρες-Ελλάδα και Κύπρος-είναι κράτη μέλη της ΕΕ.

Όσο δε για τη θεματολογία, ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι είναι ζητήματα τα οποία είναι αμιγώς κοινού ενδιαφέροντος, «έχουν υψηλό βαθμό πολιτικής αλλά και τεχνικής συνθετότητας» και για το λόγο αυτό, τα όμορα, προς την Ελλάδα, κράτη πρέπει να έχουν έναν παραγωγικό διάλογο προς την κατεύθυνση της επίλυσης των διαφορών, σε αυτή την πολύ ιδιαίτερη και σύνθετη γεωπολιτική εμπειρία. Η ενέργεια αποτελεί έναν από τους πυλώνες της συζήτησης όχι όμως τον βασικό πυλώνα συζήτησης, είπε ο υπουργός Εξωτερικών, θυμίζοντας ότι υπάρχουν τέσσερα ακόμα θέματα τα οποία σημαντικά. Άλλωστε, σημείωσε ο κ. Γεραπετρίτης, ό,τι συνέβη με τις συμφωνίες της προηγούμενη εβδομάδας, δεν συνδέεται πρωτίστως ή μόνο με την ανατολική Μεσόγειο, κυρίως συνδέονται με τον κάθετο άξονα, «ο οποίος θα καταστήσει την Ελλάδα αγωγό εξαγωγικό για ενέργεια, προς τις χώρες της κεντρικής και της Β. Ευρώπης».

«Θεωρούμε ότι παρά τη συνθετότητα των στιγμών, αυτός είναι ο κατάλληλος χρονισμός έτσι ώστε να μπορέσουμε, με εντιμότητα, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στην κυριαρχία όλων των κρατών, να μπορέσουμε να συζητήσουμε και να βρούμε λύσεις στα προβλήματα της ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα υψηλό διπλωματικό αποτύπωμα, έχει την ισχύ να μπορέσει να καταστεί ηγέτιδα δύναμη», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.

Και σημείωσε: «Αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες που υπάρχουν. Αντιλαμβανόμαστε ότι η Λιβύη έχει την ιδιαιτερότητα της διχοτόμησης στην άσκηση της διακυβέρνησης, όπως και όλα τα ζητήματα τα οποία υπάρχουν με την Τουρκία. Εντούτοις, αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα, πέρα από το διεθνές της αποτύπωμα, συνομιλεί με τις τέσσερις χώρες: με την Κύπρο έχουμε την αδελφική σχέση που έχουμε. Με την Αίγυπτο έχουμε τη στρατηγική σχέση πολύ υψηλού συμβολισμού και αξίας. Με την Τουρκία, παρά τα προβλήματα και δη τις υποκείμενες διαφορές μας, έχουμε βρει μια λειτουργική σχέση ώστε να αποφεύγονται οι εντάσεις. Για δε τη Λιβύη, μετά από μια περίοδο που πράγματι υπήρξαν αναταράξεις, αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα η οποία συνομιλεί, στο υψηλότερο επίπεδο, με τις δύο πλευρές. Θεωρούμε λοιπόν ότι είναι ώρα ευθύνης και για τον λόγο αυτό, θα υπάρξουν οι πρωτοβουλίες». Ο κ. Γεραπετρίτης διευκρίνισε ότι «δεν έχουν ακόμα υπάρξει τυπικές συζητήσεις, με τα υπόλοιπα μέρη. Θα υπάρξει μια συζήτηση προγραμματική με τις τέσσερις υπόλοιπες χώρες».

Σημείωσε ωστόσο, ότι στην περίπτωση που υπάρξει μια κατ’αρχή κατανόηση «δεν θα αποκλείαμε την ένταξη και της ΕΕ στη συζήτηση αυτή, επί τη βάσει των συμπερασμάτων του Οκτωβρίου του 2020 ή ακόμα και οργανισμών που συνδέονται με τη θεματολογία του ΟΗΕ, όπως είναι, για παράδειγμα, η Επιτροπή για την προστασία του Περιβάλλοντος ή ακόμη ακόμη και ο IMO, σε επίπεδο δικαίου της θάλασσας». Όλες οι συζητήσεις δε, διαβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών, θα γίνουν με απόλυτη ακεραιότητα και διαφάνεια και θα ενημερώνεται διαρκώς, τόσο το Σώμα όσο και το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής.

«Όταν παίζονται μεγάλοι ενεργειακοί και εμπορικοί δρόμοι, και στην προκειμένη περίπτωση παίζονται, η διασφάλιση, μέσω του Διεθνούς Δικαίου, είναι το καλύτερο οχυρό, ειδικά για κράτη τα οποία δεν παίζουν τον ρόλο ηγεμονικής δύναμης σε παγκόσμιο ή περιφερειακό επίπεδο», σχολίασε η βουλευτής της Νέας Αριστεράς και κάλεσε τον παριστάμενο υπουργό Εξωτερικών να εξηγήσει «από που ξεκινάμε διαπραγματεύσεις με χώρες όπως η Τουρκία» και «αν θα κοινοτικοποιήσουμε τα θέματα της ανατολικής Μεσογείου», δηλαδή αν θα είναι η ΕΕ η «ομπρέλα» όλων αυτών των θεμάτων. Επίσης, αν αυτή η πενταμερής Διάσκεψη θα γίνει υπό την απόλυτη αιγίδα του ΟΗΕ και του Διεθνούς Δικαίου, γιατί «μόνο ο ΟΗΕ, αυτός ο ΟΗΕ, ο υπονομευμένος, ο εξουθενωμένος, αυτός ο ΟΗΕ είναι ο μόνος που μπορεί να παράγει συλλογικά μηνύματα τα οποία έχουμε ανάγκη αυτή την περίοδο, σε παγκόσμιο επίπεδο». Ζήτησε τέλος, η Βουλή να γίνει πεδίο διαβουλεύσεων, για μια τέτοια κρίσιμη προσπάθεια.

«Όσο η πολυμέρεια υποχωρεί καταλείπεται περιθώριο έτσι ώστε να υπάρχουν διμερείς συνέργειες που όμως δεν είναι πάντοτε επωφελείς, για την περιφέρεια ή τον κόσμο ή να παρεισφρύουν ακόμη ακόμη και ιδιωτικά συμφέροντα», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.

«Η ΕΕ πάντοτε αποτελεί σημείο αναφοράς, είτε ως φυσικά παρούσα ή παρέχοντας τη σκέπη της στη συζήτηση, είτε με τη μορφή του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Το δίκαιο της ΕΕ αποτελεί, θέλοντας και μη, ένα πάρα πολύ βασικό αγωγό για να μπορέσουμε να φτάσουμε σε οποιαδήποτε συμφωνία. Από τον οποίο αγωγό δεν μπορούμε να παρεκκλίνουμε», είπε ο Γιώργος Γεραπετρίτης και σημείωσε με νόημα ότι «το δίκαιο της ΕΕ δεσμεύει τόσο την Ελλάδα και την Κύπρο όσο και την Τουρκία, στο μέτρο που είναι μια χώρα σε ενταξιακή διαδικασία, και για το λόγο αυτό θα είναι παρούσα». Αναφορικά δε με τον ΟΗΕ, επισήμανε ότι επί της αρχής ευνοεί τις περιφερειακές συνεργασίες.