Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε στη Βουλή το περίγραμμα του νέου 12ετούς εξοπλιστικού προγράμματος των Ενόπλων Δυνάμεων για την περίοδο 2025-2036, με προϋπολογισμό 25 δισ. ευρώ.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις στην αεροπορία, τον Στρατό Ξηράς και το Πολεμικό Ναυτικό, αλλά παραμένουν ανοιχτά ζητήματα, όπως η προοπτική πρόσκτησης νέων πλοίων και η ενίσχυση των ελληνικών ναυπηγείων. Παράλληλα, η Ελλάδα σχεδιάζει την προμήθεια 40 μαχητικών F-35 και την ανάπτυξη εγχώριων αμυντικών τεχνολογιών, όπως drones και στρατιωτικού δορυφόρου.
Ωστόσο, η χρηματοδότηση παραμένει πρόκληση, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να προσφέρει προσωρινές λύσεις μέσω του προγράμματος SAFE.
Πιο αναλυτικά:
Μιλώντας χθες στη Βουλή, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε το περίγραμμα του 12ετούς εξοπλιστικού προγράμματος των Ενόπλων Δυνάμεων, της περιόδου 2025 – 2036. Ωστόσο άφησε ανοιχτά ζητήματα ενώ δεν αναφέρθηκε καθόλου σε ελληνικά ναυπηγεία και στην προοπτική πρόσκτησης νέων πλοίων.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η ομιλία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, χθες στη Βουλή για το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας είχε κάποιες σημαντικές αποκαλύψεις αλλά και μερικά κενά που μένουν να απαντηθούν.
Συνολικά, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει στη διάθεσή του 25 δις για την περίοδο 2025 – 2036 για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι περίπου:
- τα 8 θα πάνε για την αεροπορία, βάσει των προγραμμάτων που πρέπει να υλοποιηθούν (F-35, αναβάθμιση επιπλέον 38 F-16 σε Viper προμήθεια ιπτάμενων τάνκερ και μεταχειρισμένων C-130),
- στον Στρατό Ξηράς θα πάνε περίπου 8 δις (για ΤΟΜΑ, ΤΟΜΠ, αντικατάσταση οχημάτων, αναβάθμιση Leopard και MLRS),
- 2 δισ. για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»
- και μένουν περίπου 7 δισ. για το Πολεμικό Ναυτικό, που έχει μπροστά του ένα βουνό από ανάγκες, νέες φρεγάτες, αναβάθμιση ΜΕΚΟ, αναβάθμιση υποβρυχίων, αναβάθμιση Πυραυλακάτων ΤΠΚ ΡΟΥΣΣΕΝ, νέα υποβρύχια, νέες κορβέτες, νέες κανονιοφόρους.
Φτάνουν τα χρήματα για τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά «όχι». Υπάρχει λύση; Προσωρινή «ναι». Αυτό είναι το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα των 150 δις SAFE. Όμως, δεν αποτελεί ευρωπαϊκή επιδότηση για αμυντικές δαπάνες αλλά μηχανισμό εκταμίευσης χρημάτων με ευνοϊκούς όρους. Άρα, ως δάνειο θα εγγράφεται στο δημόσιο χρέος.
Όμως, η ρήτρα διαφυγής από την ΕΕ δίνει κάποιον δημοσιονομικό χώρο για δημοσιονομική ευελιξία. Επί της ουσίας, η ρήτρα διαφυγής δίνει στην Ελλάδα πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο να ενισχύσει τις επενδύσεις στην άμυνα και δη την εγχώρια βιομηχανία. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι αυτές οι πρόσθετες επενδύσεις δεν θα συνυπολογίζονται στις «οροφές» δαπανών, όπως αυτές προσδιορίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα από αυτόν τον τρόπο δίδεται ένας πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος έτσι ώστε να μπορέσουν να εκτελεστούν κάποια πρόσθετα προγράμματα, όχι όμως με ανεξάντλητο χρήμα.
Σε ότι αφορά τις αποκαλύψεις, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο πλέον ότι η Ελλάδα θα ασκήσει το δικαίωμα προαίρεσης που έχει για την προμήθεια συνολικά 40 μαχητικών 5ης γενιάς F-35. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός «διότι πια δεν αρκεί μόνο να εστιαζόμαστε στις ακριβές πλατφόρμες, στις φρεγάτες Belharra, στα 20+20 F-35 τα οποία η χώρα μας θα αποκτήσει».
Όπως εξηγούσαν αρμόδιες πηγές στο enikos.gr, επί της ουσίας μπήκε τέλος στη συζήτηση για ναυπήγηση – τουλάχιστον με τα τωρινά δεδομένα – 4ης φρεγάτας FDI Belharra. Όπως φαίνεται ότι κλείνει και το θέμα προμήθειας επιπλέον μαχητικών Rafale πέραν των 24 που ήδη διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία και την εισήγηση για την προμήθεια επιπλέον 16.
Ωστόσο, πουθενά στην ομιλία του, ούτε και στην δευτερολογία, δεν υπήρχε η παραμικρή αναφορά για τα ελληνικά ναυπηγεία και το πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού.
Στην Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής που θα συνεδριάσει κεκλεισμένων των θυρών το προσεχές χρονικό διάστημα (σ.σ. ακόμη δεν έχει κλείσει η ημερομηνία. Κάποιες πηγές λένε ότι ίσως γίνει την επόμενη εβδομάδα ενώ υπάρχουν σκέψεις και για μετά το Πάσχα) ο υπουργός Εθνικής Άμυνας θα ανοίξει τα χαρτιά του για όλο το πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων. Με την πλειοψηφία των προγραμμάτων να χαρακτηρίζονται ως απόρρητα, ελάχιστα πρόκειται να γίνουν γνωστά.
Όπως έχει αποκαλύψει το enikos.gr ωστόσο, στις προθέσεις είναι – σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο – η ένταξη στο πρόγραμμα των φρεγατών Constellation του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού και η ναυπήγηση στην Ελλάδα 7 μονάδων. Ήδη μάλιστα γι’ αυτό υπάρχουν τα ναυπηγεία Ελευσίνας και της αμερικανικής ΟΝΕΧ, που είναι πιστοποιημένα από τις ΗΠΑ.
Επιπλέον, μόλις χθες δημοσιεύαμε την λίστα του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο ζητά την εκδήλωση ενδιαφέροντος από ελληνικές εταιρείες για 22 προγράμματα, μεταξύ των οποίων και τον σχεδιασμό – ναυπήγηση εθνικού πλοίου τύπου κανονιοφόρου.
Επιπλέον, δίδεται πολύ μεγάλη σημασία στην ανάπτυξη εγχώριου Τακτικού Συστήματος Μάχης αλλά και παραγωγής drones για διάφορους ρόλους, μαζί με περιφερόμενα πυρομαχικά (loitering munitions) και Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα αυτοκτονίας ή μονής κατεύθυνσης (kamikaze drones).
Επιπλέον, έχουν ωριμάσει οι συνθήκες και οι εξαγγελίες του καλοκαιριού, βάζοντας σε τροχιά υλοποίησης το θέμα του στρατιωτικού δορυφόρου για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Πρόκειται για το διαστημικό άλμα της χώρας στην επόμενη εποχή με στόχο να ενισχύσει την πολιτική της προστασία ταυτόχρονα με την ανάπτυξη της εγχώριας διαστημικής βιομηχανίας. Σε αυτό το πλαίσιο, μέσω του προγράμματος των μικροδορυφόρων ύψους 200 εκατ. ευρώ που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, σχεδιάζεται να τεθούν σε τροχιά 15 μικροδορυφόροι έως το 2026, όλοι κατασκευασμένοι στην Ελλάδα.
Το πρόγραμμα αφορά δορυφόρους θερμικής απεικόνισης, πολυφασματικούς και ραντάρ.
Το έργο το οποίο χωρίζεται σε τρεις φάσεις έχει ήδη πλειοδοτηθεί με την πρώτη σύμβαση μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και της εταιρείας που θα δημιουργήσει τις εγκαταστάσεις σε περιοχή της Αττικής.
Στις άμεσες προτεραιότητες του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, εντάσσεται και η χάραξη συγκεκριμένης Διαστημικής Στρατηγικής της χώρας, ώστε να υπάρξει περαιτέρω ενίσχυση με την εκτόξευση και ενός τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου για ασφαλείς επικοινωνίες, ο οποίος θα δημιουργηθεί μέσω διαγωνισμού που θα είναι συναρμοδιότητα δύο υπουργείων.
