Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο για τον καθαρισμό οικοπέδων φέρνει το νέο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης απέναντι στις πυρκαγιές και την καλύτερη εφαρμογή των μέτρων πυροπροστασίας σε κατοικημένες περιοχές. Άλλωστε την 31η Μαΐου μέχρι 31 Οκτωβρίου έχουμε την αντιπυρική περίοδο. Η νέα ρύθμιση αποσαφηνίζει υποχρεώσεις, καθορίζει σαφείς προθεσμίες, προβλέπει αναλογικά πρόστιμα και ενισχύει τον ρόλο των Δήμων στους ελέγχους, καθώς τα ακαθάριστα οικόπεδα θεωρούνται πλέον βασικός παράγοντας κινδύνου. Όμως παραμένει παράλληλα η μεγάλη ευθύνη και του Δημοσίου, Δήμων Περιφέρειας, για καθαρισμό κοινοχρήστων, δημοτικών και δημοσίων εκτάσεων.
1.Τι σημαίνει «καθαρισμός οικοπέδου» στην πράξη
Ο καθαρισμός οικοπέδου δεν είναι μια απλή εργασία αισθητικής. Πρόκειται για κρίσιμο μέτρο πρόληψης πυρκαγιάς και περιλαμβάνει:
- κοπή ξερών χόρτων και θάμνων
- απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και σκουπιδιών
- καθαρισμό από κλαδιά και φυτική ύλη
- αραίωση πυκνής βλάστησης
- διατήρηση του χώρου καθαρού καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο
- Η αποκομιδή είναι ακόμη ένα θέμα που δεν έχει ξεκαθαριστεί αν και είναι πρακτικά εφικτή και de facto αρμοδιότητα των Δήμων
Ένα ακαθάριστο οικόπεδο μπορεί να μετατραπεί σε εστία ανάφλεξης μέσα σε λίγα λεπτά. Μάλιστα ο επαναλαμβανόμενος καθαρισμός ετησίως περιορίζει την ανάγκη και βάθος καθαρισμού κάθε έτος.
2.Ποιους αφορά η υποχρέωση καθαρισμού
Η νέα διάταξη ξεκαθαρίζει ότι υπόχρεοι δεν είναι μόνο οι ιδιοκτήτες, αλλά και μαζί οι:
- επικαρπωτές
- μισθωτές και χρήστες
- φορείς του Δημοσίου για ακίνητα που διαχειρίζονται
Η υποχρέωση αφορά οικόπεδα:
- εντός σχεδίου πόλης ή οικισμών
- σε απόσταση έως 100 μέτρων από αυτά
- σε εκτός σχεδίου περιοχές με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία
3.Νέες προθεσμίες
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο Από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου
Οι υπόχρεοι οφείλουν:
- να καθαρίσουν το οικόπεδό τους
- να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση στο Εθνικό Μητρώο https://akatharista.apps.gov.gr/
Από 16 Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου
Ο χώρος πρέπει να διατηρείται καθαρός και συντηρημένος καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο.
4.Αυστηρότερα πρόστιμα και αναλογική κλιμάκωση για μη καθαρισμό
Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει σαφείς κυρώσεις σε αυτούς που αμελούν τον καθαρισμό των οικοπέδων τους:
Μη καθαρισμός οικοπέδου
- πρόστιμο 1€/τ.μ.
- ελάχιστο 200€
- έως 2.000€ ανάλογα με την έκταση
Μη υποβολή δήλωσης
- 500€ αν δεν έχει γίνει καθαρισμός
- 100€ αν έχει καθαριστεί αλλά δεν δηλώθηκε
Ψευδής δήλωση
- βαρύτερες κυρώσεις και αυξημένα πρόστιμα, με πιθανές ποινικές συνέπειες.
Παράλληλα, οι Δήμοι αποκτούν ενισχυμένο ρόλο, με δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού, χρεώνοντας το κόστος στον ιδιοκτήτη.
Παράδειγμα, έχουμε οικόπεδο 500 τ.μ. ακαθάριστο μετά το τέλος προθεσμίας. Πρόστιμο 500€ για μη υποβολή δήλωσης, 500€ για μη καθαρισμό πλέον δαπάνη καθαρισμού από Δήμο.
5.Πώς γίνεται σωστά ο καθαρισμός: Βήμα-βήμα
Οι βασικές εργασίες περιλαμβάνουν:
- αυτοψία και εκτίμηση του χώρου
- κοπή χόρτων και απομάκρυνση θάμνων
- καθαρισμό από κλαδιά, σκουπίδια και εύφλεκτα υλικά
- μεταφορά αποκομιδή υπολειμμάτων σε εγκεκριμένους χώρους (σε συνεργασία με Δήμο)
- δήλωση στο ηλεκτρονικό Μητρώο έως τις 15 Ιουνίου. https://akatharista.apps.gov.gr/
- συντήρηση μέχρι τις 31 Οκτωβρίου
Τι γίνεται αν ο γείτονας δεν καθαρίσει το οικόπεδό του
Ένα από τα συχνότερα προβλήματα είναι τα ακαθάριστα γειτονικά οικόπεδα.
Σε αυτή την περίπτωση ο πολίτης μπορεί:
- να απευθυνθεί στον Δήμο
- να ζητήσει αυτοψία και καταγραφή επικινδυνότητας
- να κινηθεί η διαδικασία αυτεπάγγελτου καθαρισμού
- να επιβληθούν πρόστιμα στον παραβάτη ιδιοκτήτη
Σημειώνεται ότι δεν επιτρέπεται η παρέμβαση σε ξένο οικόπεδο χωρίς άδεια, καθώς μπορεί να προκύψουν νομικά ζητήματα.
6.Πόσο κοστίζει ο καθαρισμός οικοπέδου – Ενδεικτικές τιμές
Ένα από τα βασικά ερωτήματα των ιδιοκτητών είναι το κόστος, καθώς ο καθαρισμός δεν έχει ενιαία τιμή και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Οι επαγγελματικές υπηρεσίες καθαρισμού οικοπέδων διαμορφώνονται κυρίως με βάση:
- το εμβαδόν του οικοπέδου
- την πυκνότητα της βλάστησης
- το αν υπάρχουν δέντρα ή μεγάλοι θάμνοι
- την πρόσβαση μηχανημάτων στον χώρο
- την ανάγκη απομάκρυνσης κλαδιών και απορριμμάτων
Ενδεικτικές τιμές στην αγορά
Για μικρά οικόπεδα έως 300 τ.μ.: από 200 έως 350 ευρώ
Για μεσαία οικόπεδα 300–600 τ.μ.: από 350 έως 600 ευρώ
Για μεγαλύτερα οικόπεδα άνω των 1.000 τ.μ.: από 600 έως 1200 ευρώ ή και περισσότερο, ανάλογα με τη δυσκολία
Πρόσθετες χρεώσεις
Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν επιπλέον κόστη, όπως:
- απομάκρυνση μπαζών ή σκουπιδιών
- κοπή και κλάδεμα μεγάλων δέντρων
- χρήση ειδικών μηχανημάτων σε δύσβατα σημεία
- μεταφορά μεγάλου όγκου φυτικής ύλης
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο καθαρισμός δεν πρέπει να γίνεται πρόχειρα, καθώς ένα οικόπεδο που καθαρίζεται «επιφανειακά» μπορεί να θεωρηθεί μη συμμορφωμένο σε ενδεχόμενο έλεγχο.
Τι να προσέξουν οι ιδιοκτήτες πριν αναθέσουν εργασία.
- Ζητήστε γραπτή προσφορά και σαφή περιγραφή εργασιών
- Βεβαιωθείτε ότι περιλαμβάνεται η απομάκρυνση των υπολειμμάτων
- Κρατήστε φωτογραφίες πριν και μετά τον καθαρισμό
Συμπέρασμα: Η πρόληψη ξεκινά από το οικόπεδο δίπλα μας
Η νέα νομοθετική παρέμβαση αποτυπώνει μια πραγματικότητα: οι πυρκαγιές δεν απειλούν μόνο τα δάση, αλλά ξεκινούν συχνά από εγκαταλειμμένους ακάλυπτους χώρους μέσα σε πόλεις και χωριά. Ο καθαρισμός οικοπέδων δεν αποτελεί πλέον μια τυπική διαδικασία, αλλά μια ουσιαστική πράξη ευθύνης απέναντι στην κοινωνία, την περιουσία και την ανθρώπινη ζωή. Με τις νέες προθεσμίες, την ψηφιακή δήλωση και τα αναλογικά πρόστιμα, στόχος είναι να περάσουμε, Πολιτεία και Πολίτες, από την αδράνεια στην πρόληψη, πριν η φωτιά μετατρέψει μια παράλειψη σε καταστροφή.
Πρακτικές συμβουλές για ιδιοκτήτες
- Καθαρίστε εγκαίρως, όχι τελευταία στιγμή
- Δηλώστε τον καθαρισμό στο Μητρώο
- Κρατήστε φωτογραφίες και αποδείξεις εργασιών
- Ελέγχετε το οικόπεδο μετά τον καθαρισμό μέχρι τέλος αντιπυρικής περιόδου
- Αν υπάρχει ακαθάριστο γειτονικό οικόπεδο, ενημερώστε τον Δήμο
Ο Μάνος Κρανίδης είναι πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO «KRAMA PROPERTY», Γραμματέας Ενημέρωσης μέλος ΔΣ ΠΟΜΙΔΑ, Πρόεδρος ΕΝΙΒΟΠΑ, Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου,www.kramaproperty.com
