Nα επιταχύνει τις διαδικασίες αξιοποίησης των κρατικών ακινήτων έχει στόχο το υπουργείο Οικονομικών, καθώς ετοιμάζεται να φέρει προς ψήφιση στη Βουλή, μέσα στους επόμενους μήνες, ένα νέο νομοσχέδιο το οποίο θα συμβάλει στην καλύτερη εκμετάλλευσή τους. Στο υπουργείο έχουν αποφασίσει να επιταχύνουν δυναμικά την προσπάθεια για τη συστηματική αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας, θέτοντας σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο σχέδιο που συνδυάζει θεσμικές παρεμβάσεις, ψηφιακό μετασχηματισμό και προηγμένες τεχνολογίες. Ηδη, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει υπογράψει απόφαση, σύμφωνα με την οποία μια σειρά κρίσιμων δράσεων εντάσσεται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου, σύγχρονου και διαλειτουργικού πληροφοριακού συστήματος για την καταγραφή, την οργάνωση και την αξιοποίηση των ακινήτων του ελληνικού Δημοσίου.
Η ανάγκη για μια τέτοια πρωτοβουλία είναι επιτακτική, καθώς, παρά τα βήματα και τις προσπάθειες που γίνονται τα τελευταία χρόνια, σημαντικό μέρος της κρατικής ακίνητης περιουσίας παραμένει αναξιοποίητο ή ανεπαρκώς καταγεγραμμένο, εξαιτίας αποσπασματικών στοιχείων, παλαιών αρχείων και ασυμβατότητας μεταξύ διαφορετικών μητρώων. Το νέο εγχείρημα φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε αυτή την εικόνα, δημιουργώντας ένα αξιόπιστο ψηφιακό αποτύπωμα της δημόσιας γης και των κτιρίων, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για αναπτυξιακούς όσο και για ελεγκτικούς σκοπούς.
Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η ανάπτυξη ενός ενιαίου συστήματος καταγραφής, κωδικοποίησης και ταξινόμησης των ακινήτων, πλήρως εναρμονισμένου με τα ισχύοντα νομοτεχνικά πρότυπα, όπως η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Ακινήτου, οι κωδικοί ΚΑΕΚ και τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία μιας ενιαίας βάσης δεδομένων, δηλαδή ενός ψηφιακού αποθετηρίου στο οποίο θα συγκεντρωθούν και θα οργανωθούν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από το Μητρώο Ακίνητης Περιουσίας, με ταυτόχρονη διασύνδεση με τις βάσεις δεδομένων του ΤΑΙΠΕΔ, της ΕΤΑΔ και του Εθνικού Κτηματολογίου.
Εκκαθάριση
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ποιότητα και στην αξιοπιστία των δεδομένων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκτεταμένη εισαγωγή, επικαιροποίηση και εκκαθάριση στοιχείων, με στοχευμένους ελέγχους για τον εντοπισμό ασυμφωνιών και λαθών. Η αξιοποίηση ψηφιοποιημένων εγγράφων θα συμβάλει στην επιβεβαίωση κρίσιμων πληροφοριών, ενώ για έως 5.000 επιλεγμένα ακίνητα προβλέπεται η διενέργεια αναλυτικών τεχνικών και νομικών ελέγχων από εξειδικευμένους επαγγελματίες, ώστε να είναι πλήρως τεκμηριωμένα και ώριμα προς αξιοποίηση. Το σύνολο της πλατφόρμας θα φιλοξενείται στο G-Cloud της ΓΓΠΣΨΔ, διασφαλίζοντας υψηλά επίπεδα ασφάλειας και διαθεσιμότητας, αλλά και τη δυνατότητα μελλοντικών επεκτάσεων. Ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης των έργων εκτείνεται έως τον Ιούλιο του 2028.
Καθοριστικό ρόλο στο νέο μοντέλο διαχείρισης παίζουν οι ψηφιακές τεχνολογίες και η τεχνητή νοημοσύνη. Το υπουργείο Οικονομικών επενδύει συστηματικά στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), τα οποία παρέχουν εναέριες εικόνες υψηλής ανάλυσης, τρισδιάστατες απεικονίσεις και ακριβή γεωχωρικά δεδομένα. Ετσι γίνονται πιο εύκολα ο εντοπισμός ακινήτων, η ακριβής αποτύπωση των ορίων τους και η εκτίμηση της κατάστασής τους, με γρήγορο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.
Τα drones, σε συνδυασμό με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αποτελούν ένα ισχυρό εργαλείο ελέγχου. Επιτρέπουν τον εντοπισμό αυθαίρετων κατασκευών, καταπατήσεων και παράνομων χρήσεων δημόσιας γης, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την προστασία της κρατικής περιουσίας. Τα δεδομένα που συλλέγονται ενσωματώνονται σε ψηφιακούς χάρτες και βάσεις δεδομένων, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και διαρκώς επικαιροποιημένου μητρώου ακινήτων.
Για το 2026, ο σχεδιασμός προβλέπει περαιτέρω διεύρυνση της χρήσης των ψηφιακών μέσων σε όλες τις διαδικασίες διαχείρισης και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας. Παράλληλα, δρομολογείται ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας, ώστε η αξιοποίηση των δημόσιων ακινήτων να εναρμονίζεται με τις ανάγκες της αγοράς και τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Η ενίσχυση της συνεργασίας με άλλους φορείς του δημόσιου τομέα και η ανάπτυξη συστημάτων επιχειρηματικής ευφυΐας (business intelligence) θα επιτρέψουν τη σύνθετη ανάλυση δεδομένων και τη χάραξη πιο αποτελεσματικής στρατηγικής.
Συνολικά, η νέα αυτή προσέγγιση φιλοδοξεί να μετατρέψει τη δημόσια ακίνητη περιουσία από παθητικό βάρος σε ενεργό αναπτυξιακό εργαλείο, αξιοποιώντας την τεχνολογία, τη γνώση και τη διαφάνεια προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας.
Ο ρόλος της ΕΤΑΔ
Παράλληλα, το 2026, η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) αναμένεται να αποκτήσει σαφή και αξιόπιστη εικόνα του χαρτοφυλακίου της μέσα από το μεγαλύτερο πρόγραμμα που έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα για ακίνητα του Δημοσίου. Και αυτό διότι θα αποτυπωθούν τα πρώτα ουσιαστικά αποτελέσματα του πιλοτικού ελέγχου 1.000 ακινήτων, ο οποίος εντάσσεται στον πρώτο κύκλο των 36.000 εγγραφών. Μέσω της συμμετοχής εννέα αναδόχων, η ΕΤΑΔ επιδιώκει συγκριτική αξιολόγηση, εντοπισμό θεσμικών και τεχνικών εμποδίων και επιτάχυνση των διαδικασιών, με στόχο περίπου 1.000 ακίνητα να μπορούν να αξιοποιηθούν εντός διετίας. Ταυτόχρονα, νέα έργα θα μπουν σε φάση ολοκλήρωσης. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνεται η ολοκλήρωση του διαγωνισμού για την Ακτή Βουλιαγμένης, με σαφή δέσμευση για διατήρηση της δημόσιας πρόσβασης, καθώς και η προώθηση παρεμβάσεων σε ακίνητα σε όλη τη χώρα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ωρίμανση έργων πολιτιστικής και ιστορικής αξίας, όπως το Κυβερνείο Θεσσαλονίκης και το Αχίλλειο Κέρκυρας, ώστε να προκηρυχθούν οι σχετικοί διαγωνισμοί.
