Αντιμέτωποι με νέες ανατιμήσεις θα έρθουν τις αμέσως επόμενες ημέρες οι καταναλωτές, με την ακρίβεια σε βασικά είδη, όπως είναι τα τρόφιμα, αλλά και το υψηλό κόστος στα ενοίκια να επιμένουν και να παραμένουν το μεγαλύτερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά.
Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑ – ΠΗΓΗ: Realnews
Σύμφωνα με στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Realnews, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται ανατιμήσεις σε ορισμένα τρόφιμα, πολλά από τα οποία μπαίνουν καθημερινά στο καλάθι των καταναλωτών. Στη λίστα με τις νέες ανατιμήσεις περιλαμβάνονται τα εξής προϊόντα: Συσκευασμένο κρέας 8%, γαλακτοκομικά 7%, τυροκομικά 11%, ξηροί καρποί έως 17%, μέλι 8,2%, τσίχλες 12% και παγωτά έως 7%. Κάποιες από αυτές τις ανατιμήσεις περνούν αυτές τις ημέρες στα ράφια των σούπερ μάρκετ και κάποιες άλλες θα γίνουν αντιληπτές από τους καταναλωτές τις επόμενες ημέρες και σταδιακά μέχρι τις αρχές Μαρτίου ανάλογα με τα αποθέματα των προϊόντων που έχουν στις αποθήκες τους οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο κύμα ακρίβειας της νέας χρονιάς.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, στις αρχές κάθε χρόνου αρκετές είναι οι επιχειρήσεις οι οποίες προχωρούν σε ανατιμήσεις, ωστόσο φαίνεται πως φέτος θα είναι πολύ λιγότερες. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης στις αρχές κάθε χρονιάς πραγματοποιούνταν ανατιμήσεις που προσέγγιζαν ακόμη και τα 1.000 βασικά αγαθά. Ωστόσο, με την ακρίβεια να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τους περισσότερους πολίτες, οι ανατιμήσεις, έστω και σε μια μικρή ομάδα προϊόντων, καταφέρνει ένα ακόμη πλήγμα στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ανατιμήσεις που έχουν γίνει από μεμονωμένες εταιρείες και όχι από το σύνολο των επιχειρήσεων που παράγουν τα συγκεκριμένα προϊόντα.
Έρευνες
Η ακρίβεια και τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά αποτυπώνονται με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο στις έρευνες τόσο της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) όσο και του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου και Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) και του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, στο 2,6% αυξήθηκε ο πληθωρισμός τον Δεκέμβριο από 2,4% τον Νοέμβριο. Σε ετήσια βάση ο πληθωρισμός στα προϊόντα διατροφής και στα μη αλκοολούχα ποτά αυξήθηκε κατά 3,6% εξαιτίας της αύξησης κυρίως των τιμών σε ψωμί, προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, κρέατα, νωπά ψάρια, γαλακτοκομικά και αυγά, φρούτα, σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας, προϊόντα ζαχαροπλαστικής, καφέ, χυμούς φρούτων.
Μάλιστα, σε ορισμένα προϊόντα οι ανατιμήσεις είναι πολλαπλάσιες του πληθωρισμού. Αναλυτικότερα, οι μεγαλύτερες ετήσιες ανατιμήσεις καταγράφονται στα εξής προϊόντα: Καφές 20,9%, σοκολάτα 20%, κρέατα 13,1%, φρούτα 10,6%, γαλακτοκομικά και αβγά 4,4% και ψάρια 4%.
Σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφει και το ΙΕΛΚΑ στα σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με το ινστιτούτο, οι τιμές στα κρέατα έχουν αυξηθεί κατά 14,42%, στα είδη πρωινού και στα ροφήματα 8,28%, στα μπισκότα, στις σοκολάτες και στα ζαχαρώδη 6,78%, στα ψάρια και στα θαλασσινά 5,92% και στα αλλαντικά 5,66%.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα του ΙΟΒΕ, το 85% των νοικοκυριών δεν μπορεί να βάλει ούτε ένα ευρώ στην άκρη στο επόμενο 12μηνο, ενώ μόνο το 13% δίνει κάποιες πιθανότητες για μια μικρή μελλοντική αποταμίευση. Σε αυτό το κλίμα, υπάρχουν νοικοκυριά που δηλώνουν ότι για να αντεπεξέλθουν στα έξοδα της καθημερινότητάς τους αναγκάζονται να «βάζουν χέρι» στις αποταμιεύσεις τους. Επίσης, το 65% των νοικοκυριών βλέπει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 56% των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες δαπάνες.
Στα ύψη τα ενοίκια
Εκτός όμως από την ακρίβεια στα τρόφιμα, για αρκετά νοικοκυριά αποτελούν πονοκέφαλο το κόστος της ενέργειας και τα υψηλά ενοίκια. Οι ενοικιαστές συνεχίζουν να έρχονται αντιμέτωποι με τσουχτερά ενοίκια δαπανώντας ένα σημαντικό ποσοστό του οικογενειακού τους προϋπολογισμού κάθε μήνα μόνο για στέγαση. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το κόστος των ενοικίων παρουσιάζει ετήσια μεταβολή της τάξης του 8,4%. Τα έξοδα που αφορούν το σπίτι γίνονται ακόμη περισσότερα λόγω του κόστους για την επισκευή και τη συντήρηση μιας κατοικίας, το οποίο αυξήθηκε μέσα σε έναν χρόνο κατά 6,6%.
Προσφορές και έλεγχοι
Ανάχωμα στην ακρίβεια αποτελούν οι προσφορές και οι εκπτώσεις που κάνουν τα σούπερ μάρκετ, ενώ ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζουν και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με το μερίδιό τους πλέον να προσεγγίζει το 25%.
Παράλληλα, συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι έλεγχοι για να εντοπιστούν αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, ενώ μέχρι το τέλος Ιανουαρίου θα έχει τεθεί σε λειτουργία και η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Τα εξειδικευμένα στελέχη της νέας ανεξάρτητης Αρχής θα προτεραιοποιούν τους ελέγχους ανάλογα με το πόσο σοβαρές ενδείξεις υπάρχουν, όπως για παράδειγμα, πλασματικές εκπτώσεις ή απομιμητικά προϊόντα. Η ειδική ομάδα κρούσης που θα συσταθεί θα δημιουργήσει μια μεγάλη βάση με τις τιμές χιλιάδων προϊόντων όχι μόνο στην τιμή που θα τα αγοράζουν οι καταναλωτές αλλά σε όλη τη διατροφική αλυσίδα. Δηλαδή, από τη στιγμή που ένα προϊόν πωλείται από τον παραγωγό μέχρι να φτάσει στον χονδρέμπορο και στον τελικό καταναλωτή.
