Στον ψηφιακό κόσμο τα προσωπικά δεδομένα είναι πολύτιμα και συνεχώς εκτίθενται σε κινδύνους. Αυτό το άρθρο δίνει πρακτικές και άμεσα εφαρμόσιμες συμβουλές για να μειώσετε την έκθεση και να αυξήσετε την ασφάλεια των πληροφοριών σας. Ακολουθούν έξι βασικές ενότητες με απλά βήματα και παραδείγματα που μπορεί να εφαρμόσει ο καθένας.
Χρησιμοποιήστε ισχυρούς και μοναδικούς κωδικούς
Οι πιο συνηθισμένες παραβιάσεις οφείλονται σε αδύναμους ή επαναλαμβανόμενους κωδικούς. Χρησιμοποιείτε κωδικούς μήκους τουλάχιστον 12 χαρακτήρων που συνδυάζουν γράμματα, αριθμούς και σύμβολα, και ποτέ τον ίδιο κωδικό για πολλούς λογαριασμούς. Για να μην τους ξεχάσετε, αξιοποιήστε έναν αξιόπιστο password manager που δημιουργεί και αποθηκεύει κωδικούς με ασφάλεια.
Παράδειγμα: Το LastPass, 1Password ή Bitwarden μπορούν να συγχρονίσουν ασφαλώς κωδικούς ανάμεσα σε συσκευές και να γεμίζουν αυτόματα φόρμες. Επίσης, ενεργοποιήστε την επιλογή για ειδοποίηση αν ο κωδικός έχει διαρρεύσει σε παραβιασμένες βάσεις δεδομένων. Αντί για προσωπικές λέξεις-κλειδιά, προτιμήστε φράσεις-κλειδιά (passphrases) που είναι και πιο εύχρηστες.
Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων
Η διπλή επαλήθευση (2FA) προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας: ακόμα κι αν κλαπεί ο κωδικός σας, ο εισβολέας δεν μπορεί εύκολα να εισέλθει χωρίς το δεύτερο παράγοντα. Χρησιμοποιήστε εφαρμογές όπως το Google Authenticator ή τον Microsoft Authenticator αντί για SMS όταν είναι δυνατόν, γιατί τα SMS μπορούν να υποκλαπούν. Για υπηρεσίες που το υποστηρίζουν, προτιμήστε hardware keys (π.χ. YubiKey) για μέγιστη ασφάλεια.
Σημείωση: Ελέγξτε ποιες υπηρεσίες έχουν ενεργοποιηθεί με 2FA και φυλάξτε τους κωδικούς ανάκτησης σε ασφαλές μέρος. Αν χάσετε το τηλέφωνο σας, οι κωδικοί ανάκτησης θα σας επιτρέψουν να επαναφέρετε την πρόσβαση χωρίς να ανοίξετε κενά ασφαλείας.
Κρατήστε λογισμικό και συσκευές ενημερωμένα
Οι ενημερώσεις περιέχουν διορθώσεις για γνωστά κενά ασφαλείας που οι επιτιθέμενοι εκμεταλλεύονται. Διατηρήστε λειτουργικά συστήματα, browser, plugins και εφαρμογές κινητού πάντα στην τελευταία έκδοση. Ενεργοποιήστε τις αυτόματες ενημερώσεις όπου είναι εφικτό, ειδικά για βασικά προγράμματα όπως antivirus και browser.
Παράδειγμα: Ένα αχρησιμοποίητο plugin στον browser μπορεί να γίνει πόρτα εισόδου αν δεν αναβαθμιστεί. Κάντε περιοδικό έλεγχο των εγκατεστημένων εφαρμογών και απεγκαταστήστε ό,τι δεν χρειάζεστε, μειώνοντας την επιφάνεια επίθεσης.
Ρυθμίστε σωστά τα επίπεδα απορρήτου και τις άδειες εφαρμογών
Πολλές εφαρμογές ζητούν περισσότερα δικαιώματα απ’ όσα χρειάζονται για τη λειτουργία τους. Ελέγξτε τις άδειες στο κινητό και στον browser και απενεργοποιήστε πρόσβαση σε μικρόφωνο, κάμερα ή τοποθεσία όταν δεν είναι απαραίτητη. Επίσης, αναθεωρήστε τις ρυθμίσεις απορρήτου σε κοινωνικά δίκτυα και υπηρεσίες cloud, περιορίζοντας ποιός βλέπει το περιεχόμενό σας.
Χρήσιμη λίστα ελέγχου:
- Ελέγξτε δικαιώματα εφαρμογών (Μικρόφωνο/Κάμερα/Τοποθεσία)
- Περιορίστε την ορατότητα δημοσιεύσεων σε φίλους ή συγκεκριμένες λίστες
- Απενεργοποιήστε την κοινή χρήση τοποθεσίας για εφαρμογές που δεν την χρειάζονται
Προστατεύστε τις συνδέσεις σας: Wi‑Fi και VPN
Τα δημόσια Wi‑Fi δίκτυα είναι επικίνδυνα για ευαίσθητες συναλλαγές. Αποφύγετε τραπεζικές ή προσωπικές ενέργειες σε ανοιχτά δίκτυα και χρησιμοποιήστε VPN για κρυπτογράφηση της κίνησης όταν δεν είστε σε αξιόπιστο δίκτυο. Στο σπίτι, αλλάξτε το προεπιλεγμένο όνομα και κωδικό του router και ενεργοποιήστε WPA2/WPA3 για κρυπτογράφηση.
Παράδειγμα: Ένα αξιόπιστο VPN (όπως ProtonVPN ή NordVPN) προσφέρει επιπλέον ασφάλεια σε δημόσια δίκτυα χωρίς μεγάλες επιδόσεις. Επίσης, διατηρείτε το firmware του router ενημερωμένο και σκέφτεστε να δημιουργήσετε ξεχωριστό guest δίκτυο για επισκέπτες.
Μάθετε να αναγνωρίζετε phishing και κοινωνική μηχανική
Το phishing είναι συχνά ο πιο απλός τρόπος για να κλέψουν τα δεδομένα σας — ένας ψεύτικος σύνδεσμος ή ένα παραπλανητικό email μπορούν να αποκαλύψουν κωδικούς. Ελέγχετε πάντα τη διεύθυνση αποστολέα, αποφύγετε κλικ σε άγνωστους συνδέσμους και μην εισάγετε στοιχεία σε φόρμες που προέρχονται από ανεπιβεβαίωτες πηγές. Όταν κάτι φαίνεται επείγον ή πολύ καλό για να είναι αληθινό, πιθανότατα είναι απάτη.
Πρακτική δοκιμασία: Πριν απαντήσετε σε αμφίβολο μήνυμα, ανοίξτε το site της υπηρεσίας πληκτρολογώντας τη διεύθυνση απευθείας στον browser. Επίσης, ενεργοποιήστε φίλτρα spam και εξετάστε την χρήση email alias για εγγραφές σε υπηρεσίες που δεν εμπιστεύεστε πλήρως.
Συμπερασματικά, η προστασία των προσωπικών σας δεδομένων χρειάζεται συνήθειες και εργαλεία παρά περίπλοκη τεχνογνωσία. Εφαρμόζοντας ισχυρούς κωδικούς, 2FA, ενημερώσεις, σωστές ρυθμίσεις απορρήτου, ασφαλείς συνδέσεις και αυξημένη επαγρύπνηση στο phishing, μειώνετε πολύ την πιθανότητα παραβίασης. Ξεκινήστε εφαρμόζοντας ένα-ένα τα βήματα και κρατήστε τα ως μέρος της ψηφιακής σας καθημερινότητας.
