Μνήμες από το πρόσφατο παρελθόν της Ελλάδας ξύπνησε η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών που φέρονται την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου του 1944.
Οι φωτογραφίες που αποδίδονται στην περίοδο της ναζιστικής Κατοχής, έχουν αναρτηθεί προς πώληση στο eBay από ιδιώτη στο Βέλγιο και έγιναν γνωστές μέσα από την ομάδα στο Facebook «Greece at WWII Archives». Οι εικόνες φέρονται να προέρχονται από το προσωπικό άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μαλακάσα.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της γνησιότητας του φωτογραφικού υλικού.
Η τιμή εκκίνησης των φωτογραφιών ποικίλλει καθώς η χαμηλότερη ξεκινά από 36,5 ευρώ, ωστόσο σε κάποιες περιπτώσεις και μετά από προσφορές ιδιωτών κάποιες έχουν ξεπεράσει τα 2.000 ευρώ.
Ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ζητώντας να εξεταστεί η δυνατότητα αγοράς των φωτογραφιών από το Ίδρυμα της Βουλής, «ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής».
Σύμφωνα με πληροφορίες της Χριστίνας Κοραή, ο πρόεδρος της Βουλής φέρεται να απάντησε ότι το Ίδρυμα δεν διαθέτει σχετικό προϋπολογισμό, ωστόσο η Βουλή έχει τη δυνατότητα να καλύψει ενδεχόμενη δαπάνη. Το θέμα αναμένεται να τεθεί στη Διάσκεψη των Προέδρων, όπου θα ζητηθεί εξουσιοδότηση για τη διερεύνηση της αυθεντικότητας του αρχείου – συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης προσώπων όπου είναι εφικτό – καθώς και για τη συζήτηση της τιμής αγοράς. Κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται θετικές στην προοπτική αυτή.
Παράλληλα, ο Παύλος Πολάκης πρότεινε να εξεταστεί η απόκτηση του αρχείου από κοινού από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ.
Το ενδεχόμενο οι φωτογραφίες να καταλήξουν σε ιδιωτικές συλλογές εκτός Ελλάδας εντείνει την ανησυχία, καθώς τότε θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκτηθούν με κάποιο τρόπο από το ελληνικό κράτος.
Οι πρώτες αναφορές για ταυτοποιήσεις
Σημειώνεται πως εδώ και λίγες ώρες γίνονται αναφορές για μία πρώτη ταυτοποίηση ενός εκ των 200 που θυσιάστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Πρόκειται για τον άνθρωπο με το λευκό πουκάμισο, όπου σύμφωνα με αναφορές στο Facebook ήταν ο Βασίλης Παπαδήμας, αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα.
Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο.
Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στους κατακτητές. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και κατόπιν στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί τελικά στην εκτέλεση στην Καισαριανή.
Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η τραγωδία δεν σταμάτησε εκεί για την οικογένειά του: Η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, γνωστός εκδότης και αντιστασιακός που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε ενταχθεί στην Αντίσταση από νεαρή ηλικία. Όπως έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος κοντά στο ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ αργότερα εξορίστηκε στη Μακρόνησο.
Σε άλλη φωτογραφία διακρίνεται ένα νεαρό πρόσωπο που κάνει έναν μορφασμό σα να χαμογελά. Πρόκειται, κατά το ίδιο δημοσίευμα, για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, νέο παιδί, που δούλευε σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα). Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες συνεργάτες τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας – στο κτίριο όπου σήμερα στεγάζεται το Ορφανοτροφείο Αρρένων – και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.
Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών, που αποτυπώνουν μία από τις πλέον εμβληματικές και σκοτεινές στιγμές της περιόδου της ναζιστικής Κατοχής, έχει πυροδοτήσει πολιτικές αντιδράσεις.
