Σαν σήμερα πριν από 30 χρόνια, στις 30 Ιανουαρίου του 1996, Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν «μια ανάσα» από μια πολεμική σύγκρουση, με τις στρατιωτικές δυνάμεις των δύο χωρών να είναι κυριολεκτικά «με το δάχτυλο στην σκανδάλη», στο αποκορύφωμα μιας αρχικά διπλωματικής και πολιτικής αντιπαράθεσης που εξελίχθηκε στην συνέχεια σε στρατιωτική και που έμεινε στην ιστορία ως κρίση των Ιμίων.
Πολλά έχουν γραφτεί, πολλά έχουν ειπωθεί για την την κρίση των Ιμίων είτε από δημοσιογράφους που κάλυψαν το γεγονός είτε από πολιτικούς που είχαν θέσεις ευθύνης και φυσικά από στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που έζησαν από «πρώτο χέρι» την κλιμάκωση των εντάσεων στο πεδίο.
Από την προσάραξη του τουρκικού φορτηγού πλοίου «Φιγκέν Αγκάτ» στην ανατολική Ίμια το πρωί της 26ης Δεκεμβρίου του 1995, τον λεγόμενο «πόλεμο των σημαιών», την σταδιακή ανάπτυξη ελληνικών και τουρκικών στρατευμάτων στην περιοχή των Ιμίων και την τραγική συντριβή του ανθυποβρυχιακού ελικοπτέρου «ΠΝ 21» τύπου AB212 από την οποία έχασαν την ζωή τους οι ήρωες Υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και Αρχικευλευστής Έκτορας Γιαλοψός, το χρονικό της κρίσης των Ιμίων παραμένει δυστυχώς επίκαιρο, αφού επέτρεψε στην Τουρκία να θέσει ζήτημα «γκρίζων ζωνών» αμφισβητώντας την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας σε αρκετά νησιά του Αιγαίου, κάτι που η Άγκυρα μας υπενθυμίζει μέχρι και σήμερα.
Για αυτόν τον λόγο εξάλλου θεωρείται στο συλλογικό ιστορικό ασυνείδητο ως μια «μαύρη σελίδα» της σύγχρονης πολιτικής και στρατιωτικής ιστορίας μας, που μνημονεύεται με πικρία, θυμό, εκνευρισμό και συχνά αποτελεί αφορμή εσωτερικών κομματικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων, ενώ παράλληλα μας υπενθυμίζει ότι το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν είναι ένα θεωρητικό κατασκεύασμα, αλλά ένα όραμα της γειτονικής μας χώρας, που κάλλιστα μπορεί να γίνει πραγματικότητα όταν προκύψουν οι κατάλληλες συνθήκες, όπως έγινε ακριβώς πριν τρεις δεκαετίες.
Αυτό που έχει παρατηρηθεί στις αναλύσεις και στις όποιες δημόσιες συζητήσεις για την κρίση των Ιμίων, είναι το γεγονός ότι δεν είναι η πρώτη ελληνοτουρκική κρίση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας ειδικά κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μετά την δημιουργία της Συμμαχίας του NATO, στην οποία Ελλάδα και Τουρκία έγιναν μέλη την ίδια μέρα, στις 18 Φεβρουαρίου του 1952.
Είχε προηγηθεί η κρίση του 1976 με την περίφημη φράση «Βυθίσατε το Χόρα» του τότε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης – Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά και η κρίση του 1987 με «πρωταγωνιστή» το ίδιο τουρκικό ερευνητικό πλοίο που είχε μετονομαστεί σε «Σισμίκ», με τον ιστορικό ηγέτη του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία να διαχειρίζεται με αποφασιστικότητα τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και επί του πεδίου τις τουρκικές προκλήσεις, αναγκάζοντας την Άγκυρα να υποχωρήσει – προς το παρόν όπως φάνηκε – στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.
Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι στην κρίση του 1987, η πολιτική ηγεσία κινήθηκε γρήγορα, πήρε κρίσιμες αποφάσεις μέσω ΚΥΣΕΑ, έδωσε σαφείς εντολές στις Ένοπλες Δυνάμεις για τον αντικειμενικό σκοπό με ενιαίο συντονισμό για την επίτευξή του. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη στην κρίση των Ιμίων του 1996 και αυτό οφείλεται σε πολιτικούς λόγους που κατ’ επέκταση επηρέασαν και την δράση των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στο επιχειρησιακό σκέλος. Αυτό είναι εν προκειμένω το αντικείμενό μας.
«Πόλεμος των σημαιών»
Η κινητοποίηση των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων ξεκίνησε στις 25 Ιανουαρίου του 1996 όταν ο τότε δήμαρχος Καλύμνου Δημήτριος Διακομιχάλης έβαλε μια ελληνική σημαία στην ανατολική Ίμια, ενώ στην συνέχεια ενημερώθηκε ο τότε Διοικητής της 80 ΑΔΤΕΑ με έδρα την Κω, Αθανάσιος Νικολοδήμος.
Οι φωτογραφίες και τα πλάνα με την ελληνική σημαία στην ανατολική Ίμια που μεταδόθηκαν στην ελληνική τηλεόραση προκάλεσαν την οργή της τουρκικής πλευράς, η οποία με ρηματική διακοίνωση της 29ης Δεκεμβρίου 1995 είχε υποστηρίξει ότι τα Ίμια ανήκουν στο κτηματολόγια της περιφέρειας Αλικαρνασσού.
Τούρκοι δημοσιογράφοι της εφημερίδας «Milliyet» σπεύδουν να κατεβάσουν την ελληνική σημαία από την ανατολική Ίμια αλλά κάνουν λάθος και αποβιβάζονται σε λάθος νησίδα. Στη συνέχεια, Τούρκοι δημοσιογράφοι της «Hurriyet» έχοντα αντιληφθεί το σφάλμα των συναδέλφων τους, σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και στις 27 Ιανουαρίου 1996 κατεβάζουν τη σημαία και την αντικαθιστούν με την τουρκική.
