Σε συναγερμό τέθηκε χθες (4/1/2026) ο εναέριος χώρος της Ελλάδας, εξαιτίας του χάους που προκλήθηκε στα αεροδρόμια από το πρόβλημα στις επικοινωνίες του FIR Αθηνών και είχε ως αποτέλεσμα τις δεκάδες καθυστερήσεις σε πτήσεις εξωτερικού και εσωτερικού.
Το «μπλακάουτ» του FIR Αθηνών, με τα 40 δραματικά «νεκρά» λεπτά κατά τα οποία χάθηκαν από τις ραδιοεπικοινωνίες του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘ) όλα τα αεροσκάφη που βρίσκονταν στον ελληνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, φαίνεται να οφείλονται σε τεχνική δυσλειτουργία και όχι σε εξωτερική απειλή εναντίον των αεροδρομίων, όπως συγκλίνουν, μέχρι στιγμής, τα στοιχεία που εξετάζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Παρότι οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για «παρεμβολές» στις συχνότητες του εναέριου χώρου, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο εξωτερικής επέμβασης, τα σενάρια περί κυβερνοεπίθεσης ή ασύμμετρης απειλής φαίνεται πλέον να απομακρύνονται.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Τα Νέα» χιλιάδες επιβάτες συνολικά 2.800 που βρίσκονταν σε πτήσεις παρέμειναν επί ώρες «όμηροι» στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης και σε άλλα μεγάλα αεροδρόμια της χώρας, ενώ ολόκληρο το σύστημα επιτήρησης του εθνικού εναέριου χώρου (FIR) τέθηκε σε κατάσταση επιχειρησιακού συναγερμού από τις 08.59 το πρωί.
Ενδεικτικό της σοβαρότητας της όλης κατάστασης είναι το γεγονός ότι κατά το πρώτο 40λεπτο του συμβάντος και μέχρι να δοθεί η εντολή για πλήρη αποκλεισμό (zero-rate) του FIR, δηλαδή μέχρι να εφαρμοστεί μηδενικός αριθμός απογειώσεων, προσγειώσεων και υπερπτήσεων αεροσκαφών, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δεν είχαν καμία επαφή με τους πιλότους των αεροσκαφών που ήδη πετούσαν στον εθνικό εναέριο χώρο. «Τους βλέπαμε στις οθόνες μας, αλλά δεν μπορούσαμε να τους μιλήσουμε από καμία συχνότητα, καθώς όλες είχαν βγει εκτός λειτουργίας», λένε χαρακτηριστικά ελεγκτές που την ώρα εκείνη είχαν βάρδια στο ΚΕΠΑΘ.
Αιτία ήταν το σοβαρό πρόβλημα παρεμβολών που δέχονταν όλες οι κρίσιμες ραδιοσυχνότητες του ΚΕΠΑΘ (σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι και Γεράνεια), οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο των πολιτικών αεροσκαφών, καθώς και η ταυτόχρονη διακοπή των τηλεπικοινωνιών στο εσωτερικό της Υπηρεσίας.
Ακόμα, για το πρόβλημα που εντοπίστηκε στα κεντρικά συστήματα ραδιοσυχνοτήτων που χρησιμοποιεί η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ξεκαθάρισαν εξαρχής πως σε καμία περίπτωση δεν επηρέασε πτυχές που σχετίζονται με δικές του λειτουργίες. Συγκεκριμένα, αυτοί που τόνισαν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ήταν πως «το κλείσιμο του FIR Αθηνών δεν σχετίζεται με θέματα άμυνας ούτε επηρεάζει τις Ένοπλες Δυνάμεις που έχουν δικό τους σύστημα επικοινωνιών για τα αεροσκάφη τους».
Περιστατικό, αρμόδιες πηγές από την ΥΠΑ δεν έκρυβαν χθες πως, στον απόηχο της κρίσης του χάους που σημειώθηκε χθες το πρωί, εξετάστηκαν όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και αυτό της δολιοφθοράς. «Είμαστε σε περίεργους καιρούς», σχολίασαν αρμόδιες πηγές, με την ΕΥΠ, ωστόσο, να μην εντοπίζει έως χθες αργά ζήτημα κυβερνοεπίθεσης. Παρά την αποκατάσταση του προβλήματος, τόσο η κυβέρνηση όσο και οι αρμόδιες υπηρεσίες είναι δεδομένο πως θα διερευνήσουν σε βάθος τα αίτια του «μπλακ άουτ», προκειμένου να αποφευχθεί στο μέλλον.
Η πρώτη ανακοίνωση της ΥΠΑ
Συγκεκριμένα, η ΥΠΑ ανέφερε: «Στις 4/1/2026 και ώρα 08.59 τοπική, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες, ενώ ταυτόχρονα παρουσίασε πτώση των γραμμών HELLAS COM, καθώς και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο “θόρυβος” που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς παρεμβολής. Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ, σε συνεργασία με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, κατέβαλαν άμεσες προσπάθειες για τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος. Πρόκειται για πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή».
Σύμφωνα πάντα με την ίδια ανακοίνωση της ΥΠΑ, «δόθηκε εντολή καθήλωσης για όλα τα εξοπλισμένα αεροσκάφη, προκειμένου να διερευνηθεί με ειδικά όργανα και τεχνικούς η προέλευση των παρεμβολών, οι οποίες έγιναν από άγνωστη πηγή. Από την πρώτη στιγμή ενημερώθηκε η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων της ΥΠΑ, η οποία συντόνιζε τις κινήσεις και τις ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, σε επιχειρησιακή συνεργασία με το EUROCONTROL. Η Ομάδα βρισκόταν σε διαρκή συντονισμό και με τις υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας καθώς και με τις ένοπλες δυνάμεις».
Παράλληλα, οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλες τις περιφερειακές μονάδες συστημάτων εκπομπής και λήψης, μεταξύ άλλων στον Υμηττό, το Πήλιο και τη Θάσο.
