Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης βρίσκονται Μόσχα και Δύση με φόντο τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουνίου στην Αρμενία.
Καθώς ο νυν πρωθυπουργός, Νικόλ Πασινιάν, επιχειρεί μια ιστορική γεωπολιτική στροφή προς τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών αποκαλύπτουν ένα εκτεταμένο, μυστικό σχέδιο του Κρεμλίνου με στόχο την ανατροπή του, το οποίο περιλαμβάνει από εκστρατείες ψηφιακής παραπληροφόρησης μέχρι την αεροπορική μεταφορά δεκάδων χιλιάδων Ρωσο-Αρμένιων ψηφοφόρων από τη Ρωσία για την αλλοίωση του εκλογικού αποτελέσματος.
Η στροφή προς τη Δύση και η οργή του Πούτιν
Η Αρμενία, μια χώρα 3 εκατομμυρίων ανθρώπων, βρισκόταν σταθερά στην τροχιά της Μόσχας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και φιλοξενεί ρωσικά στρατεύματα.
Ωστόσο, ο Πασινιάν, ο οποίος προηγείται στις δημοσκοπήσεις, έχει μετακινηθεί πιο κοντά στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, αναδεικνυόμενος σε σύμμαχο του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξέφρασε δημόσια τη στήριξή του στην υποψηφιότητά του.
Παράλληλα, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, επισκέφθηκε το Γερεβάν υπογράφοντας μια σημαντική συμφωνία για τα ορυκτά και τη δημιουργία του «Δρόμου Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» – ενός προτεινόμενου μεταφορικού διαδρόμου που θα μπορούσε να εξαλείψει τη ρωσική επιρροή.
Η Αρμενία ανέστειλε τη συμμετοχή της στον περιφερειακό αμυντικό οργανισμό της Μόσχας το 2024, ενώ πρόσφατα φιλοξένησε τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ σε σύνοδο κορυφής.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά του, προειδοποιώντας για διακοπή της παροχής φθηνού φυσικού αερίου και επιβάλλοντας περιορισμούς στις εισαγωγές αρμενικών προϊόντων (φρούτα, λαχανικά, λουλούδια και μπράντι).
Ο Τόμας ντε Βαλ, ανώτερος συνεργάτης του Carnegie Europe, σχολίασε χαρακτηριστικά: «Αυτό που προσπαθεί να κάνει ο Πασινιάν είναι μια απειλή για τη Ρωσία. Η διαφοροποίηση σημαίνει ότι η Ρωσία χάνει το εικονικό μονοπώλιο που είχε στην Αρμενία».
Σύμφωνα με δυτικές πηγές, ο εκλεκτός της Μόσχας είναι ο Σαμβέλ Καραπετιάν, ένας Ρωσο-Αρμένιος δισεκατομμυριούχος που δικάζεται με την κατηγορία ότι κάλεσε σε ανατροπή της κυβέρνησης.
Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες, ενώ ο δικηγόρος του, Ρόμπερτ Άμστερνταμ, δήλωσε στο Reuters πως ο πελάτης του «δεν είχε καμία γνώση για ρωσική υποστήριξη».
Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι το ρεπορτάζ του Reuters περιέχει ψευδείς δηλώσεις και προωθεί «αντιρωσική ρητορική».
Το τμήμα επικοινωνίας της κυβέρνησης της Αρμενίας αρνήθηκε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες κατηγορίες, αλλά υπογράμμισε τα μέτρα που λαμβάνονται για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και τη διασφάλιση ελεύθερων, δίκαιων και διαφανών εκλογών.
Το σχέδιο μεταφοράς 100.000 ψηφοφόρων
Τον Οκτώβριο, το Κρεμλίνο ίδρυσε τη «Διεύθυνση Στρατηγικής Συνεργασίας και Εταιρικής Σχέσης» για να επιβλέπει τις επιχειρήσεις επιρροής.
Δεδομένου ότι η Αρμενία δεν επιτρέπει την επιστολική ψήφο από το εξωτερικό, Ρώσοι αξιωματούχοι εξέτασαν το ενδεχόμενο να μεταφέρουν μέλη της τεράστιας αρμενικής διασποράς της Ρωσίας (που ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια) για να ψηφίσουν κατά του Πασινιάν.
Σύμφωνα με πηγές των μυστικών υπηρεσιών, το Κρεμλίνο υπολόγισε το κόστος μεταφοράς 100.000 ψηφοφόρων στα 50 εκατομμύρια δολάρια, θέτοντας συγκεκριμένες «ποσοστώσεις» ανά ρωσική περιφέρεια.
Αν και η επιτυχία του σχεδίου αμφισβητείται, οι αρχές το εξετάζουν σοβαρά καθώς δεκάδες πτήσεις συνδέουν καθημερινά τις δύο χώρες.
Προς το παρόν, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το κόμμα του Πασινιάν («Πολιτικό Συμβόλαιο») στην πρώτη θέση με 30%, ενώ το κόμμα «Ισχυρή Αρμενία» του Καραπετιάν ακολουθεί στη δεύτερη θέση με μόλις 6%.
Η ειρηνευτική συμφωνία και οι απειλές κατά της ζωής του Πασινιάν
Οι σχέσεις με τη Μόσχα κατέρρευσαν οριστικά το 2023, όταν οι Ρώσοι κυανόκρανοι απέτυχαν να εμποδίσουν την πτώση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν.
Τον Αύγουστο, ο Πασινιάν κατέληξε σε μια ειρηνευτική συμφωνία με μεσολάβηση των ΗΠΑ, η οποία ανοίγει έναν εμπορικό διάδρομο στη νότια Αρμενία προς την Κεντρική Ασία, δίνοντας στο Αζερμπαϊτζάν πρόσβαση στον θύλακα του Ναχιτσεβάν και την Τουρκία.
Η Ουάσιγκτον πρότεινε τη φύλαξη αυτής της λωρίδας γης (στα σύνορα με το Ιράν) από προσωπικό ασφαλείας υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ, κάτι που η Ρωσία θεωρεί απαράδεκτο.
Δυτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι αν ο Πασινιάν χάσει την εξουσία, η ειρηνευτική προσπάθεια του Τραμπ θα καταρρεύσει.
Η κατάσταση είναι έκρυθμη, καθώς τον Μάιο κυκλοφόρησε βίντεο με μασκοφόρους που απειλούσαν να σκοτώσουν τον Πασινιάν.
Η CIA και άλλες αμερικανικές υπηρεσίες βοηθούν κρυφά στην προσωπική προστασία του Αρμένιου ηγέτη, μοιραζόμενες πληροφορίες για πιθανές απειλές.
Τα εμπλεκόμενα μέρη και η CIA αρνήθηκαν να σχολιάσουν το καθεστώς ασφαλείας του Πρωθυπουργού.
Ψηφιακός πόλεμος και fake news
Οι ρωσικές υπηρεσίες έχουν εντείνει τις διαδικτυακές εκστρατείες λάσπης.
Μεταξύ άλλων, κυκλοφόρησαν ψευδείς ειδήσεις για μια υποτιθέμενη διεφθαρμένη συμφωνία γης μεταξύ του Πασινιάν και δύο Αμερικανών γερουσιαστών, του Τζιν Σαχίν και Τομ Τίλις.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι στις επιθέσεις συμμετέχει το ελεγχόμενο από το Κρεμλίνο δίκτυο bot «Storm-1516», καθώς και η ρωσική εταιρεία πολιτικών συμβούλων Social Design Agency (SDA), στην οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από την ΕΕ και τη Βρετανία για τη διασπορά προπαγάνδας κατά της Ουκρανίας.
Σε έγγραφα της SDA που περιήλθαν στη γνώση του Reuters, προτείνεται η δημιουργία ενός μέσου ενημέρωσης με το όνομα Yerevan1, το οποίο θα απευθύνεται στην αρμενική διασπορά της Ρωσίας.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, το μέσο αυτό θα προωθεί μια αρνητική στάση για τον Πασινιάν με κεντρικό αφήγημα ότι «η Αρμενία μπορεί να ευημερήσει μόνο σε μια στενή συμμαχία με τη Ρωσία και υπό την προστασία της».
Το έγγραφο κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι Ρωσο-Αρμένιοι μπορούν να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στις εκλογές, εφόσον «μπορεί να εξασφαλιστεί υψηλή συμμετοχή μεταξύ τους».
