Ένα σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο εξελίσσεται στους κόλπους των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Τουρκία, ως διοργανώτρια χώρα της φετινής συνδιάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), αποκλείει την Κύπρο από τις ενημερωτικές συναντήσεις και αρνείται να απαντήσει σε αιτήματα για διμερείς επαφές.
Το γεγονός αυτό προκαλεί έντονο πονοκέφαλο στις Βρυξέλλες, σημειώνει το Politico, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, εκπροσωπώντας επίσημα και τα 27 κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του ιστότοπου, το οποίο επικαλείται πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους, η Άγκυρα εκμεταλλεύεται τον ρόλο της ως οικοδέσποινα της επικείμενης συνόδου στο θέρετρο της Αττάλειας τον Νοέμβριο, προκειμένου να συνεχίσει την πολιτική μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τα «μπλόκα» της Άγκυρας και το επεισόδιο στη Νέα Υόρκη
Όπως αποκάλυψαν τέσσερις Ευρωπαίοι διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της ΕΕ, οι οποίοι διατήρησαν την ανωνυμία τους, η τουρκική κυβέρνηση άφησε εκτός την Κύπρο από αρκετές άτυπες προπαρασκευαστικές συναντήσεις που έλαβαν χώρα φέτος.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το περιστατικό που σημειώθηκε τον Μάρτιο στη Νέα Υόρκη.
Η τουρκική προεδρία της COP31 δεν κάλεσε την Κύπρο σε ενημέρωση που πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ και, στη συνέχεια, προέβαλε αντιρρήσεις όταν οι Κύπριοι διπλωμάτες εμφανίστηκαν μαζί με την επίσημη αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τις πηγές, το επεισόδιο αυτό δεν ήταν μεμονωμένο.
Κύπριος αξιωματούχος, σχολιάζοντας την τακτική της Άγκυρας, δήλωσε: «Πραγματοποιούν άτυπες συναντήσεις στο πλαίσιο της COP31 για τις οποίες δεν έχουμε λάβει καμία πρόσκληση».
«Είναι απαράδεκτο, καθώς δεν συνάδει με το καθεστώς τους ως διοργανώτριας χώρας της COP31. Πρέπει να καλέσουν όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία έχει επίσης συντονιστικό ρόλο ως προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες, με έναν εξ αυτών να τονίζει: «Αυτό δεν δείχνει σεβασμό προς την κηδεμονία της διαδικασίας του ΟΗΕ».
Άρνηση για διμερείς επαφές και η αντίδραση των Βρυξελλών
Εκτός από τους αποκλεισμούς, η Τουρκία αγνοεί ή απορρίπτει συστηματικά κάθε αίτημα για διμερείς συναντήσεις με την ΕΕ που αποστέλλονται από την Κύπρο υπό την ιδιότητά της ως προεδρεύουσας του Συμβουλίου.
«Η Τουρκία δεν έχει καμία επαφή με [την Κύπρο] και απέρριψε όλες τις διμερείς συναντήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης, αναφερόμενος στις συνομιλίες ΕΕ-Τουρκίας.
Μετά το συμβάν του Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της προς την Άγκυρα, ενώ ο επικεφαλής της ΕΕ για το κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, έθεσε το ζήτημα απευθείας σε Τούρκους αξιωματούχους τον περασμένο μήνα.
Αντίθετα, η Κύπρος συμμετείχε κανονικά σε πρόσφατες κλιματικές συνόδους υψηλού επιπέδου στο Βερολίνο και την Κοπεγχάγη, τις οποίες όμως διοργάνωσαν η Γερμανία και η Δανία.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η Λευκωσία θα αντιμετωπίσει πρόβλημα συμμετοχής στις επίσημες, θεσμοθετημένες συναντήσεις του ΟΗΕ στην Αττάλεια, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξέφρασαν την ανακούφισή τους για το γεγονός ότι τον Ιούλιο η Κύπρος παραδίδει τα ηνία της ευρωπαϊκής προεδρίας στην Ιρλανδία, η οποία και θα εκπροσωπήσει το μπλοκ κατά τη διάρκεια της κύριας συνόδου τον Νοέμβριο.
Η γραμμή της Τουρκίας και ο ρόλος της Αυστραλίας
Η τουρκική προεδρία της COP31 δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα του Politico για σχολιασμό.
Ωστόσο, μετά τις επικρίσεις της ΕΕ την άνοιξη, τουρκικά στελέχη είχαν αμυνθεί της στάσης τους υποστηρίζοντας, σύμφωνα με κυπριακά μέσα, ότι η συνάντηση «δεν είχε εντολή από τον ΟΗΕ και, ως εκ τούτου, εναπέκειτο στη διακριτική ευχέρεια του διοργανωτή να εκδώσει προσκλήσεις».
Σημειώνεται ότι η Τουρκία συνδιοργανώνει τη φετινή σύνοδο κορυφής σε συνεργασία με την Αυστραλία. Η Καμπέρα έχει αναλάβει το καθαρά διαπραγματευτικό κομμάτι, ενώ η Άγκυρα έχει τον ρόλο του επίσημου οικοδεσπότη.
Οι διπλωμάτες ξεκαθάρισαν πως δεν υπάρχει καμία ένδειξη εμπλοκής της Αυστραλίας στον αποκλεισμό της Κύπρου.
Μάλιστα, την προηγούμενη εβδομάδα από την Κοπεγχάγη, ο Αυστραλός υπουργός Κλίματος, Κρις Μπόουεν, έσπευσε να δηλώσει κατηγορηματικά ότι ο ίδιος και ο Τούρκος ομόλογός του «μοιράζονται τη δέσμευση ότι η COP31 θα είναι διαφανής, χωρίς αποκλεισμούς και συνεργατική».
