Οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες στον νότιο Λίβανο, μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, αλλά και νέα πλήγματα των ΗΠΑ κατά του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, δοκιμάζουν την εύθραυστη εκεχειρία των τελευταίων εβδομάδων, την ώρα που οι διπλωματικές διαβουλεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Παρά τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικών στόχων, η Ουάσινγκτον επιμένει ότι οι διαπραγματεύσεις προχωρούν, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο να περιπλέκει εκ νέου το διπλωματικό σκηνικό, απαιτώντας τη διεύρυνση των «Συμφωνιών του Αβραάμ» ως απαράβατο όρο για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Αμερικανικά πλήγματα
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε πλήγματα «αυτοάμυνας» στο νότιο Ιράν, στοχεύοντας θέσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που τοποθετούσαν νάρκες.
Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, δήλωσε: «[Τα πλήγματα έγιναν] για να προστατεύσουμε τα στρατεύματά μας από απειλές που προέρχονται από τις ιρανικές δυνάμεις».
Διευκρίνισε ωστόσο ότι ο στρατός «επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης κατάπαυσης του πυρός».
Στο Ιράν, ο ενημερωτικός ιστότοπος Tabnak ανέφερε ότι τέσσερα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης σκοτώθηκαν σε αμερικανικά πλήγματα εναντίον σκαφών, ενώ η κρατική τηλεόραση μετέδωσε εκρήξεις γύρω από την πόλη Μπαντάρ Αμπάς, στα Στενά του Ορμούζ.
Την ίδια ημέρα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη κατέρριψε ένα «εχθρικό» drone τεχνολογίας stealth, χρησιμοποιώντας ένα νέο σύστημα αεράμυνας, χωρίς να προσδιορίζεται η προέλευσή του.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας από την Ινδία, επιχείρησε την Τρίτη να χαμηλώσει τις προσδοκίες για άμεση εκεχειρία, σημειώνοντας ότι η διαπραγμάτευση θα μπορούσε να «διαρκέσει μερικές ημέρες».
Αναφερόμενος στα πλήγματα, ο Ρούμπιο ήταν κατηγορηματικός για το καθεστώς της ναυσιπλοΐας στην κρίσιμη θαλάσσια όδο: «Τα Στενά πρέπει να είναι ανοιχτά, πρόκειται να ανοίξουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, επομένως πρέπει να είναι ανοιχτά».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι υπάρχει «ένα αρκετά στέρεο πράγμα στο τραπέζι», αναφερόμενος στις συνομιλίες για το εκ νέου άνοιγμα των Στενών και σε μια «πολύ πραγματική, σημαντική και χρονικά περιορισμένη διαπραγμάτευση για το πυρηνικό ζήτημα».
Οι αναρτήσεις Τραμπ και ο όρος για τις «Συμφωνίες του Αβραάμ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος σε μια εκτενή ανάρτησή του στο Truth Social, αναφέροντας ότι οι συνομιλίες με το Ιράν εξελίσσονται «όμορφα», αλλά προειδοποίησε με νέα πλήγματα αν αυτές αποτύχουν.
Όπως έγραψε, «Η συμφωνία με το Ιράν είτε θα είναι σπουδαία και ουσιαστική, είτε δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία».
Σε μια άλλη ανάρτηση στην πλατφόρμα του Truth Social, ο Τραμπ επανέλαβε ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν θα πρέπει να παραδοθεί στις ΗΠΑ για καταστροφή ή να καταστραφεί σε αποδεκτή τοποθεσία.
Το Ιράν, ωστόσο, θεωρεί ότι η παράδοση της «πυρηνικής σκόνης» του ισοδυναμεί με γεωπολιτική αυτοκτονία.
Παράλληλα, ο Τραμπ απαίτησε οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου να περιλαμβάνει την υποχρεωτική προσχώρηση χωρών όπως η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» για την ομαλοποίηση των σχέσεών τους με το Ισραήλ.
Δείχνοντας μάλιστα τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ (το οποίο διακρατά δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και είχε δεχθεί σφοδρές ιρανικές επιθέσεις κατά τον πόλεμο), ο Τραμπ έγραψε: «Έπειτα από όλη τη δουλειά που έγινε από τις ΗΠΑ για να προσπαθήσουν να ενώσουν αυτό το πολύ περίπλοκο παζλ, θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικό για όλες αυτές τις χώρες, τουλάχιστον, ταυτόχρονα, να προσχωρήσουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ».
Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω πιέσεων από Ρεπουμπλικανούς που ζητούν σκληρότερη στάση έναντι του Ιράν, ενώ η Σαουδική Αραβία παραδοσιακά ζητεί την επιστροφή του Ισραήλ στα σύνορα του 1967, την ώρα που οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Γάζα έχουν αποξενώσει τον μουσουλμανικό κόσμο.
Το θρίλερ της Ντόχα
Την ίδια ώρα, η ιρανική αντιπροσωπεία βρίσκεται στο Κατάρ για συνομιλίες με τον πρωθυπουργό της χώρας, Μοχάμεντ αλ Θάνι.
Στην αποστολή συμμετέχουν ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, καθώς και ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντόλ Νασέρ Χεματί, με σκοπό «να συζητήσει την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων».
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές του Reuters, οι συζητήσεις επικεντρώνονται στα Στενά του Ορμούζ και στο απόθεμα εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, ξεκαθάρισε ότι τα πυρηνικά ζητήματα θα συζητηθούν μόνο μετά την επίτευξη της συμφωνίας-πλαισίου, ενώ σημείωσε ότι το προσχέδιο δεν περιέχει συγκεκριμένες λεπτομέρειες για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.
Όπως εξήγησε, το Ιράν δεν θα επιβάλλει διόδια για τη διέλευση των πλοίων, αλλά θα υπάρχει κόστος για παρεχόμενες υπηρεσίες πλοήγησης και προστασίας του περιβάλλοντος, βάσει πρωτοκόλλου που θα συμφωνηθεί με το Ομάν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της ιαπωνικής εφημερίδας Nikkei, οι δύο πλευρές συζητούν ένα πλάνο για το άνοιγμα των Στενών περίπου 30 ημέρες μετά την επίτευξη συμφωνίας.
Σημειώνεται ότι από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων στις 28 Φεβρουαρίου, μόλις μερικές δεκάδες πλοία περνούν καθημερινά από τα Στενά, έναντι 125-140 προηγουμένως, προκαλώντας άλμα στις τιμές του πετρελαίου, των καυσίμων και των τροφίμων παγκοσμίως.
Κλιμάκωση από το Ισραήλ στον Λίβανο
Σε μια παράλληλη εξέλιξη που υπογραμμίζει την περιφερειακή αστάθεια, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε τη Δευτέρα ότι το Ισραήλ θα εντείνει τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Λίγο αργότερα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι επιτίθεται σε υποδομές της οργάνωσης στην Κοιλάδα Μπεκάα και σε άλλες περιοχές.
Παρά το γεγονός ότι Ισραήλ και Λίβανος συμφώνησαν σε εκεχειρία στα μέσα Απριλίου, η Ιερουσαλήμ συνεχίζει τις επιδρομές, χαρακτηρίζοντάς τις πράξεις «αυτοάμυνα» έναντι της Χεζμπολάχ, η οποία δεν αποτελούσε συμβαλλόμενο μέρος στην κατάπαυση του πυρός.
