Η συντριπτική εκλογική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ βάζει τέλος σε 16 χρόνια δεξιάς λαϊκιστικής διακυβέρνησης υπό τον Βίκτορ Ορμπάν. Ωστόσο, οι επιπτώσεις αυτής της νίκης είναι πιθανό να γίνουν αισθητές πολύ πέρα από τα σύνορα της Ουγγαρίας, από τις Βρυξέλλες έως τη Μόσχα και από το Κίεβο έως την Ουάσινγκτον, όπως σημειώνει ο Guardian.
Τι σημαίνει η νίκη του Μάγιαρ για την ΕΕ;
Οι συχνές προσπάθειες του Όρμπαν να υπονομεύσει τις προσπάθειες της ΕΕ για συλλογική δράση είχαν εξοργίσει και εξαγριώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η άσκηση βέτο του σε ένα τεράστιο δάνειο της ΕΕ προς την Ουκρανία και η στρατηγική του να καθυστερεί, και ενίοτε να αντιτίθεται, στις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας, έκαναν την Ένωση να φαίνεται ανίσχυρη και διχασμένη.
Εν τω μεταξύ, η περιφρόνησή του για τους δημοκρατικούς κανόνες, η αποτυχία του να αντιμετωπίσει τη διαφθορά, η περιφρόνησή του για το κράτος δικαίου και η καταστολή των μέσων ενημέρωσης οδήγησαν την Επιτροπή να αναστείλει τη χρηματοδότηση δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουγγαρία.
Ο Μάγιαρ, από την άλλη πλευρά, έχει υποσχεθεί να αποκαταστήσει τις τεταμένες σχέσεις της Ουγγαρίας με την Ένωση και να ανταποκριθεί σε πολλές από τις ανησυχίες της. Σε ομιλία του το απόγευμα της Δευτέρας, υιοθέτησε συμβιβαστικό τόνο, αναφέροντας ότι, αν και η ΕΕ είναι «ένας περίπλοκος γραφειοκρατικός οργανισμός που επιδιώκει συμβιβασμούς…», πιστεύει ότι μπορούν να επιτευχθούν συμβιβασμοί. «Είμαι βέβαιος ότι θα έχουμε συζητήσεις», πρόσθεσε. «Αλλά δεν πηγαίνουμε εκεί για να πολεμήσουμε για την πολεμική πράξη, ώστε να γράψουμε σε πινακίδες ότι οι Βρυξέλλες είναι κακές και πρέπει να σταματήσουν».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέφρασε την ανακούφισή της για το αποτέλεσμα των εκλογών – και τις ελπίδες της για την επανεκκίνηση των σχέσεων με την Ουγγαρία – σε μια ανάρτηση στο X. «Η Ουγγαρία επέλεξε την Ευρώπη», έγραψε. «Η Ευρώπη επιλέγει πάντα την Ουγγαρία. Μαζί, είμαστε πιο δυνατοί. Μια χώρα επιστρέφει στον ευρωπαϊκό της δρόμο. Η ΕΕ γίνεται πιο ισχυρή».
Η Ρωσία και η Ουκρανία
Ο προκάτοχος του Μάγιαρ δεν έκρυβε καθόλου τη στενή του σχέση με τη Μόσχα. Ο Όρμπαν όχι μόνο συνέχιζε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο – και να συναντάται με τον Βλαντιμίρ Πούτιν μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 – αλλά επίσης μπλόκαρε ένα ζωτικής σημασίας δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ (78 δισ. λιρών) προς την Ουκρανία για επείγουσα στρατιωτική βοήθεια και κρατική στήριξη. Πρόσφατες αναφορές των μέσων ενημέρωσης υποδηλώνουν επίσης ότι η Βουδαπέστη μοιράστηκε εμπιστευτικές πληροφορίες της ΕΕ με το Κρεμλίνο, προκαλώντας περαιτέρω οργή από την ΕΕ.
Αν και ο Μάγιαρ χαρακτήρισε τη Μόσχα ως «κίνδυνο για την ασφάλεια» της Ευρώπης στην ομιλία του τη Δευτέρα – και επέμεινε ότι θα έλεγε στον Πούτιν «θα ήταν ωραίο να σταματήσει η σφαγή έπειτα από τέσσερα χρόνια» αν τον καλούσε – ορισμένες από τις θέσεις του σχετικά με τη Ρωσία και την Ουκρανία δεν διαφέρουν πολύ από αυτές του Όρμπαν. Είπε ότι ελπίζει η ρωσική επιθετικότητα να τερματιστεί σύντομα, ώστε να αρθεί η επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας, προσθέτοντας: «Είμαστε γείτονες της Ρωσίας και δεν είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης να αγοράζουμε πρώτες ύλες σε υψηλότερες τιμές, διότι αυτό καταστρέφει την ανταγωνιστικότητά μας».
Αν και ο Μάγιαρ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του δεν θα υποστηρίξει την ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, έδωσε ωστόσο ένα κρίσιμο μήνυμα ότι είναι ικανοποιημένος με τη συμφωνία δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς το Κίεβο, αναζωπυρώνοντας τις ελπίδες ότι τα χρήματα θα μπορούσαν τελικά να εκταμιευθούν. Ωστόσο, τόνισε την ανάγκη για την ρήτρα εξαίρεσης που απαλλάσσει την Ουγγαρία από τη συνεισφορά στο δάνειο, αναφέροντας ότι η χώρα του βρίσκεται σε «πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση».
Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι ελπίζει να «συνεχίσει τις ρεαλιστικές επαφές με τη νέα ηγεσία», ενώ ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι η χώρα του είναι «έτοιμη για συναντήσεις και κοινή εποικοδομητική εργασία προς όφελος και των δύο εθνών, καθώς και για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ευρώπη».
Ποια θα είναι η επίδραση της ήττας του Όρμπαν στα δεξιά και ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης;
Η δυναμική και επιθετική υπεράσπιση των παραδοσιακών χριστιανικών οικογενειακών αξιών από τον απερχόμενο πρωθυπουργό τον κατέστησε μια εξαιρετικά δημοφιλή και ισχυρή ηγετική φυσιογνωμία για τους ομοϊδεάτες του στα δεξιά και την ακροδεξιά.
Ενώ οι επικριτές του Όρμπαν, τον θεωρούσαν αντιφιλελεύθερο, μισαλλόδοξο και βαθιά αντιδημοκρατικό, οι θαυμαστές του ενθουσιάζονταν με την περιφρόνησή του για πολλές από τις αξίες που η πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ έχει τόσο αγαπήσει. Η αποχώρηση του Όρμπαν τους άφησε να θρηνούν την απώλεια ενός πολύ αγαπημένου τους «τοτέμ».
Η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λε Πεν δήλωσε ότι ο Όρμπαν «υπερασπίστηκε την ελευθερία και την κυριαρχία της Ουγγαρίας με θάρρος και αποφασιστικότητα», ενώ η ρεαλίστρια πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζιόρτζια Μελόνι, συνεχάρη τον Μαγιάρ, αλλά ευχαρίστησε και τον Όρμπαν για την «έντονη συνεργασία όλα αυτά τα χρόνια».
Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Vox της Ισπανίας, ήταν λιγότερο μετριοπαθής. «Η Ουγγαρία ήταν το μόνο ευρωπαϊκό έθνος που ήταν ασφαλές από την ισλαμιστική εισβολή», έγραψε στο X το βράδυ της Κυριακής. «Η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν θέτει αυτό σε κίνδυνο. Ο Όρμπαν αφήνει μια Ουγγαρία που είναι πολύ καλύτερη από αυτή που κληρονόμησε. Και αφήνει ένα βαθύ σημάδι σε όλες τις πατριωτικές δυνάμεις της Ευρώπης».
Ο Τραμπ και οι ΗΠΑ;
Η ήττα του Όρμπαν θα αποτελέσει επίσης πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, την κυβέρνησή του και το κίνημα Maga. Όπως σημείωσε κάποτε ο πρώην σύμβουλος του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, ο Όρμπαν ήταν «ο Τραμπ πριν από τον Τραμπ» – ένα γοητευτικό, μονοπρόσωπο πρότυπο για μια αντιφιλελεύθερη, καταστροφική πολιτική. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε επανειλημμένα υποστηρίξει τον Όρμπαν και υποσχέθηκε, πριν από τρεις ημέρες, να φέρει την «οικονομική δύναμη» των ΗΠΑ στη χώρα αν ο Όρμπαν επανεκλεγόταν.
Η πολιτική και ιδεολογική σημασία του Όρμπαν για τον Τραμπ υπογραμμίστηκε περαιτέρω από την επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς, την περασμένη εβδομάδα. «Έπρεπε να δείξουμε ότι υπάρχουν πράγματι πολλοί φίλοι σε όλο τον κόσμο που αναγνωρίζουν ότι ο Βίκτορ και η κυβέρνησή του κάνουν καλή δουλειά και ότι αποτελούν σημαντικούς εταίρους για την ειρήνη», δήλωσε τότε ο Βανς, προσπαθώντας να αποκρούσει τις κατηγορίες για αμερικανική παρέμβαση στις εκλογές.
Η κλίμακα της νίκης του Μάγιαρ έχει ήδη ωθήσει ορισμένους στην ευρωπαϊκή δεξιά να αναρωτηθούν αν η υποστήριξη του Τραμπ θα μπορούσε στην πραγματικότητα να είναι το «φιλί του θανάτου». Ο υπουργός Άμυνας του Βελγίου, Τέο Φράνκεν, χαρακτήρισε την υποστήριξη του Βανς ως «μια πραγματικά ηλίθια κίνηση της εκστρατείας», προσθέτοντας: «Είμαι πολιτικός της δεξιάς και πιστεύω ότι η ακροδεξιά συμπεριφέρεται πραγματικά ανόητα. Και ότι οι Magas πρέπει πραγματικά να σταματήσουν να κάνουν εκστρατεία διεθνώς, επειδή όλοι και όλα όσα υποστηρίζουν χάνουν τις εκλογές. Μόλυβδος αντί για χρυσός. Η καλύτερη διαφήμιση για την αριστερά. Τρελό».
Όπως ήταν αναμενόμενο, ο Μάγιαρ χαρακτήρισε τη Δευτέρα τις ΗΠΑ ως έναν πολύ σημαντικό εταίρο, με τον οποίο η Ουγγαρία χρειάζεται καλές σχέσεις. Πρόσθεσε ότι, αν και δεν θα τηλεφωνούσε στον Τραμπ, θα του μιλούσε αν τον καλούσε το Λευκό Οίκο.
Οι θέσεις του Μάγιαρ για την άμβλωση και τα δικαιώματα των LGBTQ+;
Ο Μάγιαρ δήλωσε ότι το ζήτημα της άμβλωσης έχει διευθετηθεί και ότι δεν προτίθεται να αλλάξει την ισχύουσα νομοθεσία, η οποία απαιτεί από τις έγκυες γυναίκες να ακούσουν τους καρδιακούς παλμούς του εμβρύου προτού μπορέσουν να υποβληθούν στη διαδικασία. Σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της ΕΕ, τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης δεν διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή στην Ουγγαρία.
Υπό την ηγεσία του Όρμπαν, οι Ούγγροι βουλευτές ψήφισαν πέρυσι την απαγόρευση των εκδηλώσεων Pride και την εξουσιοδότηση των αρχών να χρησιμοποιούν λογισμικό αναγνώρισης προσώπου για την ταυτοποίηση των συμμετεχόντων και την επιβολή ενδεχόμενων προστίμων. Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε τις κινήσεις αυτές ως «πλήρη επίθεση» κατά των ατόμων της LGBTQ+ κοινότητας.
Όταν ρωτήθηκε τη Δευτέρα για τις απόψεις του σχετικά με τα δικαιώματα των LGBTQ+ – συμπεριλαμβανομένου του αν θα επέτρεπε τη διεξαγωγή παρελάσεων Pride – ο Μάγιαρ υποστήριξε το δικαίωμα στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και είπε ότι ο ίδιος και οι υποστηρικτές του κόμματός του Tiza είχαν καταστήσει σαφή τη θέση τους.
«Δηλώσαμε ξεκάθαρα ότι, σύμφωνα με το Tisza και τα πολλά εκατομμύρια Ούγγρων που το υποστηρίζουν, ο καθένας μπορεί να ζει με όποιον αγαπά, αρκεί να μην παραβιάζει τους νόμους και να μην βλάπτει τους άλλους», είπε. «Νομίζω ότι όλα περιλαμβάνονται σε αυτό, χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσω καμία λεπτομέρεια».
