Μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ — μια κρίσιμη υδάτινη οδό για την οποία έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει το Ιράν ότι πρέπει να ανοίξει ξανά άνευ όρων.
«Με άμεση ισχύ, το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, το καλύτερο στον κόσμο, θα αρχίσει τη διαδικασία ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ κάθε πλοίου που προσπαθεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social. «Κάποια στιγμή, θα φτάσουμε σε μια βάση ‘ΟΛΟΙ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΠΑΙΝΟΥΝ, ΟΛΟΙ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΓΑΙΝΟΥΝ’, αλλά το Ιράν δεν έχει επιτρέψει να συμβεί αυτό».
Η απόφαση του Ιράν να κλείσει τα Στενά για τα πετρελαιοφόρα έχει προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημιά σε ορισμένες χώρες που βασίζονται στο αργό πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, οδηγώντας παράλληλα στην εκτόξευση των τιμών παγκοσμίως — συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οπότε γιατί ο Τραμπ θέλει να αποκλείσει τα Στενά που θέλει να ξανανοίξει;
Σύμφωνα με το CNN, τα Στενά δεν είναι τεχνικά κλειστά — το Ιράν επιτρέπει σταδιακά σε ορισμένα δεξαμενόπλοια να περνούν με αντάλλαγμα ένα τέλος έως και 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Και κάπως έτσι το Ιράν επιτρέπει στο δικό του πετρέλαιο να περνά μέσα και έξω από την περιοχή καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου: το Ιράν είχε καταφέρει να εξάγει κατά μέσο όρο 1,85 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα μέχρι τον Μάρτιο — περίπου 100.000 βαρέλια την ημέρα περισσότερα από τους προηγούμενους τρεις μήνες, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων Kpler.
Μοχλός πίεσης
Αποκλείοντας τα Στενά, ο Τραμπ θα μπορούσε να κόψει μια βασική πηγή χρηματοδότησης για την κυβέρνηση και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ιράν.
Είναι ένας μοχλός πίεσης που η διοίκηση δεν ήταν πρόθυμη να τραβήξει: Αν αποκλειστεί το στενό — ακόμα και μόνο για το ιρανικό πετρέλαιο — οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν παγκοσμίως.
Γι’ αυτό το Ναυτικό των ΗΠΑ έχει επιτρέψει στα ιρανικά δεξαμενόπλοια να περνούν από την περιοχή. Κάθε πετρέλαιο που ρέει έξω από την περιοχή αυτήν τη στιγμή μπορεί να βοηθήσει να διατηρηθούν οι τιμές του πετρελαίου τουλάχιστον κάπως υπό έλεγχο.
Στην πραγματικότητα, οι Ηνωμένες Πολιτείες τον Μάρτιο χορήγησαν μια προσωρινή άδεια στο Ιράν να πουλήσει πετρέλαιο που βρισκόταν αποθηκευμένο σε δεξαμενόπλοια.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο κατά διαστήματα για δεκαετίες, ενώ η διοίκηση Τραμπ είχε μπλοκάρει τις πωλήσεις του αργού της χώρας από τότε που αποχώρησε από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν το 2018. Η απόφαση του Τραμπ να άρει τις κυρώσεις τον περασμένο μήνα απελευθέρωσε μεγάλη ποσότητα αργού: 140 εκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα αρκετή για να καλύψει τη συνολική παγκόσμια ζήτηση για περίπου μιάμιση ημέρα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
Αλλά η εφαρμογή της προσωρινής, ενός μήνα, άρσης των κυρώσεων λειτούργησε προς όφελος του Ιράν: η άδεια επέτρεπε στην Τεχεράνη να πουλήσει το πετρέλαιό της για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους. Και το Ιράν αποκόμιζε σημαντικά κέρδη από τις πωλήσεις του, πουλώντας το πετρέλαιό του με τιμή αρκετά δολάρια υψηλότερη από την τιμή του Brent, του διεθνούς σημείου αναφοράς.
Η οργή για τις αυξανόμενες τιμές των καυσίμων πίεσε τη διοίκηση Τραμπ να ολοκληρώσει τον πόλεμο, ενώ η απελευθέρωση εκατοντάδων εκατομμυρίων βαρελιών ίσως της αγόρασε λίγο χρόνο. Επειδή το Ιράν πουλούσε έτσι κι αλλιώς το πετρέλαιό του, η άρση των κυρώσεων άνοιξε αυτές τις πωλήσεις και σε δυτικές χώρες αντί να κατευθύνονται αποκλειστικά στην Κίνα, τον μακράν μεγαλύτερο και καλύτερο πελάτη του Ιράν.
Η διοίκηση Τραμπ έχει προσπαθήσει να βρει κάθε δυνατό μοχλό για να κρατήσει τις τιμές του πετρελαίου υπό έλεγχο ενώ διεξάγει τον πόλεμό της. Συντόνισε μια ιστορική απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου παγκοσμίως, και ήρε επίσης κυρώσεις από εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου τον περασμένο μήνα.
Τώρα, ο Τραμπ ρισκάρει να στείλει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ακόμη υψηλότερα για να μεγιστοποιήσει την πίεση προς το Ιράν ώστε να τερματίσει τον πόλεμο.
