Χρήσιμες συμβουλές για την ασφάλεια των  γευμάτων των πολιτών, ελαχιστοποιώντας την επικινδυνότητα των τροφιμογενών νοσημάτων και τη σπατάλη των τροφίμων δίνει ο ΕΦΕΤ για την εορταστική περίοδο του Πάσχα.

Ο προγραμματισμός των αγορών, η συνειδητή επιλογή τροφίμων και ο σωστός χειρισμός και αποθήκευση των πρώτων υλών μας βοηθάνε όχι μόνο να απολαμβάνουμε ασφαλή γεύματα, αλλά επιπλέον μας συμφέρουν οικονομικά, συμπληρώνει ο Φορέας.

Γενικά σύμφωνα με  τον Φορέα, οι καταναλωτές, θα πρέπει να έχουν πάντα στο μυαλό τους:

• να προμηθεύονται τρόφιμα μόνο από επίσημα, άρα κι ελεγχόμενα σημεία πώλησης.
• να δίνουν προσοχή στην καθαριότητα του εξοπλισμού και γενικότερα του χώρου του καταστήματος που επιλέγουμε για την αγορά τροφίμων.
• να συμβουλεύονται τις ενδείξεις της συσκευασίας στα προσυσκευασμένα τρόφιμα. Η ετικέτα παρέχει στον καταναλωτή χρήσιμες πληροφορίες, όπως την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας του προϊόντος, τις ορθές συνθήκες αποθήκευσης, τα διατροφικά στοιχεία.
• όταν αγοράζουν κρέας, θα πρέπει να βεβαιωθούν ότι είναι τοποθετημένο μέσα σε ψυγεία ή σε ψυχόμενες προθήκες που λειτουργούν να τοποθετούν σε διαφορετικές σακούλες τα τρόφιμα που αγοράζουν ωμά και χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κρέας, παρασκευάσματα κρέατος), από αυτά που είναι έτοιμα προς κατανάλωση (π.χ. σαλάτες), για να αποφύγουν πιθανή διασταυρούμενη μικροβιακή  επιμόλυνση.  Οι καταναλωτές θα πρέπει να αγοράζουν τελευταία τα προϊόντα που χρειάζονται ψύξη ή κατάψυξη, ώστε να τα τοποθετήσουν στο ψυγείο του σπιτιού τους το συντομότερο δυνατό.
• να φροντίζουν για τη σωστή αποθήκευση των τροφίμων στα ντουλάπια, στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, ώστε να διατηρούνται στη βέλτιστη δυνατή κατάσταση μέχρι να τα χρησιμοποιήσουν.
• να προσέχουν τις θερμοκρασίες! Οι καταναλωτές θα πρέπει να φροντίζουν να τοποθετήσουν τα ευαλλοίωτα τρόφιμα στο ψυγείο το συντομότερο δυνατό (για παράδειγμα κρέας, γάλα, τυρί) μετά την αγορά τους. Οι καταναλωτές θα πρέπει να ελέγχουν ότι το ψυγείο λειτουργεί σωστά.  Και να διατηρούν το μαγειρεμένο φαγητό ζεστό (πάνω από 60°C) πριν από το σερβίρισμα.
• Οι πολίτες  δεν θα πρέπει να αφήνουν Δ το μαγειρεμένο φαγητό σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από 2 ώρες.
• Οι πολίτες θα πρέπει να προετοιμάζουν το κρέας για μαγείρεμα ακολουθώντας τις ορθές πρακτικές για την υγιεινή  τροφίμων, ώστε να αποφύγουν επιμολύνσεις μαγειρεμένου κρέατος με ωμά τρόφιμα και να φροντίζουν για την καθαριότητα των επιφανειών.
• Να μαγειρεύουν  τα τρόφιμα σε ασφαλείς θερμοκρασίες και για όσο χρόνο χρειάζεται.
• Επιπρόσθετα,  οι πολίτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα θερμόμετρο τροφίμων για να βεβαιωθούν ότι όλα τα κρέατα μαγειρεύονται στις συνιστώμενες ασφαλείς εσωτερικές θερμοκρασίες για να σκοτωθούν τα επιβλαβή βακτήρια.
• Εάν σκοπεύουν να πραγματοποιήσουνκάποιο τραπέζι, τότε δεν θα πρέπει να ξεχνούν να ρωτήσουν τους παρευρισκόμενους αν υποφέρουν από κάποια τροφική αλλεργία, ώστε να προσέξουν τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουν ή να τους προειδοποιήσουν να μην φάνε κάποια από τα φαγητά.

Αν κάποιος νιώσει αδιαθεσία ή παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση μετά από κατανάλωση κάποιου τρόφιμου, θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια. Τα
αλλεργιογόνα, που έχουν αναγνωριστεί με το Παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού 1169/2011 πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα.

Τα τρόφιμα

Ο Φορέας δίνει μερικές πρακτικές συμβουλές τώρα ειδικά για τρόφιμα που καταναλώνουν συχνά κατά την περίοδο του Πάσχα οι πολίτες.  Αναλυτικά:

Για την αγορά αρνιών, κατσικιών – τα αποκαλούμενα αμνοερίφια:

Το αρνί και το κατσίκι είναι συχνά το επίκεντρο του ελληνικού πασχαλινού γεύματος. Αν αγοράσουμε ολόκληρο σφάγιο ή ένα ημιμόριο από ένα σφάγιο, προσέχουμε να υπάρχει οπωσδήποτε σφραγίδα σε σχήμα αυγού, η οποία δείχνει ότι έχει γίνει ο απαιτούμενος κρεοσκοπικός έλεγχος.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν τρεις κατηγορίες υποχρεωτικών σφραγίδων:

• Τα σφάγια που έχουν σφαγεί στη χώρα μας και που έχουν  εκτραφεί στην Ελλάδα ή σε Κράτος Μέλος της Ε.Ε. έχουν  σφραγίδα καταλληλότητας χρώματος «λαμπρού κυανού»
  δηλαδή τυρκουάζ, στο κέντρο της οποίας αναγράφεται ο κωδικός αριθμός κτηνιατρικής έγκρισης του σφαγείου και περιφερειακά τα αρχικά GR και τα διακριτικά της Ε.Ε.
• Τα σφάγια που έχουν σφαγεί σε άλλα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. και διακινούνται προς τη χώρα μας, έχουν σφραγίδα
  καταλληλότητας με χρώμα επιλογής του κάθε Κράτους Μέλους της Ε.Ε. και τα χαρακτηριστικά στοιχεία (κωδικός αριθμός έγκρισης σφαγείου, χώρας και διακριτικών της Ε.Ε.) τα οποία εφαρμόζονται στη χώρα σφαγής τους.
• Τα σφάγια που έχουν σφαγεί σε τρίτες χώρες και εισάγονται στη χώρα μας, έχουν σφραγίδα καταλληλότητας με χρώμα καστανό και τα στοιχεία της χώρας προέλευσης.

Επισημαίνεται ότι ειδικά τα σφάγια που προέρχονται από ζώα που έχουν γεννηθεί, εκτραφεί και σφαγεί στην Ελλάδα, δηλαδή έχουν ως χώρα καταγωγής την Ελλάδα, φέρουν επιπλέον σφραγίδα με την ένδειξη «ΕΛΛΑΣ», η οποία έχει σχήμα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο με την αναγραφή «ΕΛΛΑΣ» με κεφαλαία γράμματα και χρώμα «λαμπρό κυανό» δηλαδή
τυρκουάζ.

Για τα σπλάχνα και το κρέας:

• Προσέχουμε να βρίσκονται υπό ψύξη μέσα σε προστατευμένους χώρους (π.χ. ψυχόμενες προθήκες). Όταν επιλέγουμε κατεψυγμένα σπλάχνα, πρέπει να εξετάζουμε την ημερομηνία κατάψυξης και την ημερομηνία ανάλωσης του προϊόντος (π.χ. ένδειξη: «ΑΝΑΛΩΣΗ ΕΩΣ», «ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ»).
• Αν μαρινάρουμε το αρνί/κατσίκι, το διατηρούμε στο ψυγείο μέχρι να το μαγειρέψουμε.
• Χρόνοι ψησίματος:  Το αρνί πρέπει να μαγειρευτεί σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 63 ° C, για να σκοτωθούν πιθανοί παθογόνοι παράγοντες. Το κοκορέτσι πρέπει να φτάσει σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 71 ° C, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη τροφιμογενών νοσημάτων.
• Το μαγειρεμένο αιγοπρόβειο κρέας μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο έως 3-4 ημέρες.

Για τα αυγά:

Το τσούγκρισμα των βαμμένων αυγών είναι χαρακτηριστικό έθιμο του Πάσχα, , ενώ τα χρησιμοποιούμε συχνά ως πρώτες ύλες για γλυκά και άλλα πιάτα. Ο κατάλληλος χειρισμός τους μας προστατεύει από την μόλυνση από σαλμονέλα, ένα βακτήριο που προκαλεί τροφιμογενή νοσήματα. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη σαλμονέλα εδώ.

Εξετάζουμε τις προβλεπόμενες ενδείξεις στη συσκευασία των αυγών, όπως την κατηγορία ποιότητας, βάρους και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας.

• Δεν πλένουμε τα αυγά πριν τα αποθηκεύσουμε.
• Για την καλή συντήρησή τους διατηρούμε τα φρέσκα αυγά σε δροσερό χώρο ή στο ψυγείο.
• Φυλάμε τα βρασμένα αυγά στο ψυγείο μέσα σε 2 ώρες από την παρασκευή τους και τα καταναλώνουμε το αργότερο εντός μιας εβδομάδας. Δεν ξεχνάμε να τα τοποθετούμε σε ξεχωριστό χώρο από τα φρέσκα!
• Για τη βαφή των αυγών αγοράζουμε μόνο εγκεκριμένες βαφές κι ακολουθούμε προσεκτικά τις οδηγίες που αναγράφονται στις συσκευασίες. Βάφουμε μόνο τα αυγά που δεν έχουν σπάσει κατά το βρασμό.

Εάν οι πολίτες διαπιστώσουν  στην αγορά υποβαθμισμένα, ακατάλληλα, αλλοιωμένα τρόφιμα ή αντιμετωπίσουν φαινόμενα εξαπάτησης ή παραπλάνησής, υπάρχει πάντα ο πενταψήφιος τηλεφωνικός αριθμός 11717 για καταγγελίες και η ιστοσελίδα του Ε.Φ.Ε.Τ., όπου μπορούν να κάνουν ηλεκτρονική υποβολή αναφορών στην ειδική φόρμα.