Η ταινία, με τίτλο “Gugusse and the Automaton” («Ο Gugusse και το Αυτόματο») διαρκεί μόλις 45 δευτερόλεπτα και δημιουργήθηκε το μακρινό 1897 από τον Γάλλο πρωτοπόρο (τότε) του κινηματογράφου, Georges Méliès.
Δείχνει έναν μάγο ονόματι Gugusse να γυρίζει μια μεγάλη μανιβέλα για να ελέγξει το Pierrot Automate, ένα ρομπότ σε μέγεθος παιδιού. Το ρομπότ μεγαλώνει όλο και περισσότερο μέχρι να γίνει ενήλικας. Μόλις φτάσει σε πλήρες μέγεθος, το ρομπότ χορεύει λίγο πριν χτυπήσει τον Gugusse στο κεφάλι με ένα ραβδί.
Ο Gugusse χτυπάει το ρομπότ στο κεφάλι με ένα γιγάντιο σφυρί, με κάθε χτύπημα να κάνει τον ‘μηχανικό άνθρωπο’ λίγο μικρότερο μέχρι να επιστρέψει στο μέγεθος ενός παιδιού. Ένα ακόμα χτύπημα κάνει το ρομπότ μια μικρή κούκλα και μετά μένει μόνο ένα ακόμη χτύπημα με σφυρί πριν το ρομπότ εξαφανιστεί εντελώς. Και εκεί η ταινία τελειώνει.
Είναι μια ταινία μικρού μήκους με μια αστεία, θα έλεγε κανείς, υπόθεση. Αλλά είναι επίσης κι ένα τεχνούργημα που μπορεί να ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους και να δώσει τροφή για σκέψη. Στην ταινία αυτή, το ρομπότ βλάπτει έναν άνθρωπο κι ο άνθρωπος πρέπει να καταστρέψει το ρομπότ.
Εκτός όμως από το νόημα της ταινίας, ενδιαφέρον έχει και το πώς ‘ανακαλύφθηκε΄ μετά από τόσα χρόνια στην αφάνεια. Ο Bill McFarland από το Μίσιγκαν, πήγε ένα κουτί με φιλμ που ήταν κειμήλιο από τον προπάππου του, στο Εθνικό Κέντρο Συντήρησης Οπτικοακουστικών Μέσων της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου στο Κάλπεπερ της Βιρτζίνια, ώστε οι ειδικοί να μπορέσουν να δουν τι είχε.
Ο προπάππους του McFarland εργαζόταν ως δάσκαλος και καλλιεργητής πατάτας στην Πενσυλβάνια, σύμφωνα με μια ανάρτηση ιστολογίου από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Εκτός όμως από αυτό, εργαζόταν τα βράδια και ως «περιοδεύων σόουμαν» (παρουσιαστής ή διασκεδαστής), σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη.
Πληροφοριακά, υπολογίζεται ότι έως και το 90% των ταινιών που γυρίστηκαν πριν από το 1930 έχουν χαθεί στη λήθη της ιστορίας.
Η λέξη «ρομπότ» δεν επινοήθηκε μέχρι το 1920 για το τσεχικό θεατρικό έργο RUR του Κάρελ Κάπεκ. Αλλά τα οράματα τεχνητών ανθρώπων χρονολογούνται αιώνες πριν. Και είναι απίστευτο να βλέπει κανείς ένα ρομπότ της δεκαετίας του 1890 να απεικονίζεται σε ταινία για πρώτη φορά, έστω κι αν η ταινία έχει διάρκεια μόλις 45 δευτερόλεπτα.
Το φιλμ παρουσιάζεται και στον ιστότοπο της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Δείτε το εδώ.
