Ένα τηλεφώνημα ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται ότι αποτέλεσε το σημείο καμπής που οδήγησε στην αιφνιδιαστική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν και στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπως αποκαλύπτουν αποκλειστικές πληροφορίες του Axios.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις που επικαλούνται πηγές με γνώση των συνομιλιών, ο Νετανιάχου τηλεφώνησε στον Τραμπ στις 23 Φεβρουαρίου, ενημερώνοντάς τον για κρίσιμες πληροφορίες των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών.
Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι ο Χαμενεΐ επρόκειτο να συγκεντρώσει το Σάββατο το πρωί στην Τεχεράνη τους κορυφαίους συμβούλους του, γεγονός που δημιουργούσε μια μοναδική ευκαιρία να πληγεί ολόκληρη η ηγεσία του ιρανικού καθεστώτος με ένα μόνο πλήγμα.
Η πληροφορία που ενεργοποίησε την επιχείρηση
Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, ο Νετανιάχου φέρεται να είπε στον Τραμπ ότι η συγκέντρωση της ηγεσίας του Ιράν σε ένα σημείο θα μπορούσε να επιτρέψει μια αεροπορική επίθεση που θα εξουδετέρωνε τον Χαμενεΐ και τον στενό κύκλο του.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε αμέσως από τη CIA να επαληθεύσει την πληροφορία που είχε συγκεντρώσει η ισραηλινή στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.
Η αμερικανική υπηρεσία επιβεβαίωσε αρχικά την αξιοπιστία της πληροφορίας, ενώ μέχρι την Πέμπτη υπήρξε πλήρης επιβεβαίωση ότι οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του Ιράν θα βρίσκονταν πράγματι μαζί την ημέρα της συνάντησης.
Πηγές ανέφεραν ότι τότε έγινε σαφές πως επρόκειτο για έναν «στόχο ευκαιρίας» που δύσκολα θα μπορούσε να αγνοηθεί.
Διπλωματία και στρατιωτικός σχεδιασμός ταυτόχρονα
Την ίδια περίοδο η Ουάσιγκτον διατηρούσε παράλληλα διπλωματικές επαφές με την Τεχεράνη.
Την Πέμπτη, απεσταλμένοι του Τραμπ, μεταξύ των οποίων ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκαν στη Γενεύη με Ιρανούς αξιωματούχους σε μια τελευταία προσπάθεια διαπραγμάτευσης.
Έπειτα από πολύωρες συνομιλίες, ενημέρωσαν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγούσαν πουθενά.
Σύμφωνα με αμερικανική πηγή, το μήνυμα προς τον Τραμπ ήταν σαφές: «Αν θέλετε να συνεχιστεί η διπλωματία, θα πιέσουμε για συμφωνία. Αλλά αυτοί έδειξαν ότι δεν πρόκειται να αποδεχθούν μια συμφωνία που θα σας ικανοποιεί».
Έτσι ο Τραμπ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πληροφορίες για τη συνάντηση ήταν αξιόπιστες και ότι η διπλωματική οδός είχε ουσιαστικά εξαντληθεί.
Η απόφαση για το χτύπημα
Το απόγευμα της Παρασκευής ο Τραμπ έδωσε την τελική εντολή για την επίθεση.
Περίπου έντεκα ώρες αργότερα, οι βόμβες έπεσαν στην Τεχεράνη, σκοτώνοντας τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και σηματοδοτώντας την έναρξη της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η επιχείρηση ήταν αποτέλεσμα μηνών στενού συντονισμού ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις. Οι δύο ηγέτες είχαν συναντηθεί δύο φορές και είχαν μιλήσει τηλεφωνικά δεκάδες φορές τους δύο μήνες πριν από την επίθεση.
Η αλλαγή του αρχικού σχεδίου
Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ότι το πλήγμα θα γινόταν στα τέλη Μαρτίου ή στις αρχές Απριλίου, ώστε η αμερικανική κυβέρνηση να έχει χρόνο να προετοιμάσει την κοινή γνώμη.
Ωστόσο, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ο Νετανιάχου πίεσε να επισπευσθεί η επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι υπήρχαν φόβοι πως Ιρανοί αντιπολιτευόμενοι που βρίσκονταν κρυμμένοι θα μπορούσαν να σκοτωθούν από το καθεστώς.
Η αιφνιδιαστική επιτάχυνση του σχεδίου είχε ως αποτέλεσμα η Ουάσιγκτον να μην προλάβει να εξηγήσει δημόσια την αναγκαιότητα της επίθεσης πριν αυτή πραγματοποιηθεί.
«Δεν παρουσιάσαμε το επιχείρημα για τον πόλεμο εκ των προτέρων όσο καλά θα μπορούσαμε, γιατί η ευκαιρία παρουσιάστηκε πολύ γρήγορα», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Η μυστικότητα της επιχείρησης
Η απόλυτη μυστικότητα γύρω από την επίθεση σήμαινε ότι πολλοί Αμερικανοί πολίτες στην περιοχή δεν είχαν προλάβει να αποχωρήσουν πριν από τις ιρανικές απαντήσεις.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναγκάστηκε να οργανώσει έκτακτες επιχειρήσεις απομάκρυνσης για περισσότερους από 1.500 Αμερικανούς που ζήτησαν βοήθεια για να φύγουν από την περιοχή.
Όταν ρωτήθηκε γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη προειδοποίηση, ο Τραμπ απάντησε ότι «όλα συνέβησαν πολύ γρήγορα».
«Δεν μας παρέσυρε το Ισραήλ»
Αμερικανοί αξιωματούχοι απέρριψαν τις κατηγορίες ότι η Ουάσιγκτον σύρθηκε στη σύγκρουση από το Ισραήλ.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η επιχείρηση «θα συνέβαινε ούτως ή άλλως» και ότι το ζήτημα ήταν απλώς το πότε.
Ο ίδιος ο Τραμπ υποστήριξε ότι η απόφαση ήταν δική του.
«Διαπραγματευόμασταν με αυτούς τους ανθρώπους και πίστευα ότι ετοιμάζονταν να επιτεθούν πρώτοι. Αντίθετα με όσα λέγονται, ίσως εγώ να πίεσα το Ισραήλ να κινηθεί πιο γρήγορα», δήλωσε.
Πηγές: Axios, Times of Israel
