Τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εισέλθει στο πέμπτο, σκληρό του έτος – διαρκεί ήδη περισσότερο από ολόκληρη τη μάχη του ανατολικού μετώπου στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με ανάλυση του “The Guardian”. Οι Σοβιετικοί προήλασαν από τις πύλες του Λένινγκραντ μέχρι το Βερολίνο σε λίγο περισσότερο από 15 μήνες το 1944–45. Σήμερα, σύμφωνα με το Centre for Strategic and International Studies, ο ρυθμός προέλασης της Ρωσίας στο Ποκρόβσκ είναι 70 μέτρα την ημέρα και στο Κουπιάνσκ μόλις 23 μέτρα.

Τα κέρδη αυτά θεωρούνται ασήμαντα σε σχέση με το μέγεθος της Ουκρανίας: ανήλθαν σε 1.865 τετραγωνικά μίλια μέσα στο 2025, περίπου το 0,8% της χώρας. Έτσι, το ρωσικό αφήγημα –που κατά καιρούς φαίνεται να υιοθετεί και ο Λευκός Οίκος– περί «αργής ήττας» της Ουκρανίας δεν αποτυπώνει την πραγματικότητα. Παρά το γεγονός ότι εκατοντάδες χιλιάδες σπίτια έχουν μείνει χωρίς ρεύμα, θέρμανση και νερό λόγω των ρωσικών βομβαρδισμών, το Κίεβο αναπροσαρμόζει τη στρατηγική του και σημειώνει περιορισμένες αλλά υπαρκτές επιτυχίες.

Ουκρανικές αντεπιθέσεις και το ζήτημα Starlink

Η ουκρανική αντεπίθεση βόρεια της Χουλιάιπολε, στη Ζαπορίζια, απέδωσε τον Φεβρουάριο περίπου 40 τετραγωνικά μίλια εδάφους. Η επιχείρηση αξιοποίησε την απόφαση της Starlink –ιδιοκτησίας του Έλον Μασκ– να εμποδίσει τη χρήση του δορυφορικού δικτύου από Ρώσους στρατιώτες εντός Ουκρανίας. Είχε προηγηθεί η ανακατάληψη του Κουπιάνσκ στην περιφέρεια του Χαρκόβου τον Δεκέμβριο, λίγες εβδομάδες αφότου η Ρωσία υποστήριξε ότι είχε θέσει υπό τον έλεγχό της την πόλη.

«Το Κρεμλίνο προσπαθεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η Ουκρανία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Είναι εντελώς ψευδές», δήλωσε η Κριστίνα Χάρουορντ από το Institute for the Study of War. «Βλέπουμε μικρής κλίμακας απελευθερώσεις εδαφών, αξιοποιώντας τον χειμώνα και τον περιορισμό της Starlink».

Η Ρωσία επιμένει ότι η Ουκρανία πρέπει να αποσύρει τις δυνάμεις της από το Κραματόρσκ, το Σλοβιάνσκ και την υπόλοιπη περιφέρεια του Ντονέτσκ, κάνοντας λόγο ακόμη και για «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη» υπό ρωσική επιτήρηση. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχο των μυστικών υπηρεσιών του ΝΑΤΟ, η Μόσχα δεν αναμένεται να καταλάβει την περιοχή «εντός των επόμενων 18 μηνών», ενώ το αστικό τοπίο θα καθιστούσε μια τέτοια επιχείρηση εξαιρετικά αιματηρή, με κόστος έως και 600.000 Ρώσους νεκρούς ή τραυματίες.

Η διπλωματική σύγχυση και η αμερικανική στάση

Η ρωσική διπλωματική γραμμή αποκαλύπτει, κατά τους αναλυτές, τις περιορισμένες στρατιωτικές επιδόσεις της Μόσχας. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έκανε λόγο για «συμφωνίες» που φέρονται να επιτεύχθηκαν σε σύνοδο στην Αλάσκα, υποστηρίζοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποδεχθεί την παράδοση του υπόλοιπου Ντονέτσκ στη Ρωσία χωρίς μάχη. Παρότι ο Τραμπ έχει κατά καιρούς διατυπώσει παρόμοιες σκέψεις, οι ΗΠΑ δεν επιχείρησαν να επιβάλουν μια τέτοια λύση.

Πριν από έναν χρόνο, ο Τραμπ και ο Ζελένσκι είχαν ανοιχτή αντιπαράθεση στο Οβάλ Γραφείο, δημιουργώντας φόβους για πλήρη διακοπή της αμερικανικής στήριξης. «Το χειρότερο σενάριο δεν επαληθεύτηκε», σημειώνει η Ορίσια Λούτσεβιτς από το Chatham House. «Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πουλούν όπλα και να παρέχουν πληροφορίες, και η πίεση δεν είναι τόσο ισχυρή ώστε να αναγκάσει το Κίεβο σε παραχωρήσεις».

Ενεργειακή κατάρρευση και χειμώνας στους -20°C

Η κατάσταση στις υποδομές παραμένει δραματική. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ουκρανοί βρίσκονται χωρίς ρεύμα, θέρμανση ή νερό, ενώ οι θερμοκρασίες έπεσαν έως και στους -20°C. Στο Κίεβο, 2.600 κτίρια έχουν μείνει χωρίς ηλεκτρικό ή θέρμανση. Οι κάτοικοι αναφέρουν ότι η θερμοκρασία μέσα στα διαμερίσματα πέφτει στους 5–6°C, εξαιτίας των συνεχών επιθέσεων που ορισμένοι περιγράφουν ως «kholodomor» – δηλαδή «θάνατο από το κρύο».

Ταυτόχρονα, η έλλειψη επαρκών αντιαεροπορικών πυραύλων από τη Δύση επιδεινώνει την κατάσταση. Ανάλυση του Institute for Science and International Security δείχνει ότι το ποσοστό των ιρανικής κατασκευής Shahed drones που πλήττουν στόχους αυξήθηκε από 6% τον Ιανουάριο σε 30% τον Μάιο και 29% τον Δεκέμβριο.

Στρατηγική φθοράς και ανθρώπινο κόστος

Παρά τις αδιάκοπες επιθέσεις σε αμάχους, τα στρατηγικά οφέλη για τη Ρωσία παραμένουν περιορισμένα. Η ουκρανική κοινωνία είναι εξαντλημένη, αλλά δεν δείχνει πρόθεση να υποταχθεί στη ρωσική κυριαρχία ή να εγκαταλείψει το υπόλοιπο Ντονέτσκ.

Ο νέος υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, έχει θέσει ως στόχο την πρόκληση 50.000 ρωσικών απωλειών τον μήνα – αυξημένες από τις σημερινές περίπου 35.000. Το ΝΑΤΟ εκτιμά ότι 20.000–25.000 από αυτές είναι νεκροί. Ο στόχος αυτός υπερβαίνει τον τρέχοντα ρυθμό ρωσικής στρατολόγησης, που ανέρχεται σε 30.000–35.000 άτομα μηνιαίως, με στόχο να εξαναγκάσει τη Μόσχα είτε σε πολιτικά επικίνδυνη επιστράτευση είτε σε πιο ρεαλιστική διαπραγματευτική στάση.

Οι ειδικοί θεωρούν θεωρητικά εφικτό τον στόχο, εφόσον η Ρωσία συνεχίσει τις επιθέσεις. Περίπου το 80% των απωλειών προκαλείται από drones, που επιχειρούν σε βάθος έως 25 χιλιομέτρων, περιορίζοντας τη δυνατότητα μαζικής συγκέντρωσης στρατευμάτων.

Ωστόσο, η Ουκρανία αντιμετωπίζει και δικές της προκλήσεις. Περίπου 200.000 στρατιώτες έχουν αποχωρήσει χωρίς άδεια, σύμφωνα με τον Φεντόροφ, λόγω εξάντλησης από την παρατεταμένη παραμονή στο μέτωπο.

Η ερευνήτρια Τζέιντ ΜακΓκλιν από το King’s College προειδοποιεί ότι οι σύμμαχοι της Ουκρανίας δεν διαθέτουν ακόμη αξιόπιστη στρατηγική για την επιβολή εκεχειρίας σε έναν πόλεμο που έχει περιέλθει σε αδιέξοδο. «Δεν βλέπω στρατηγική στην Ευρώπη, ενώ οι ΗΠΑ ποντάρουν στη διαδικασία ειρήνευσης. Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει διαδικασία αν η Ρωσία δεν συμμετέχει ουσιαστικά», δήλωσε.

Πηγή: Guardian