Το Μεξικό εξακολουθούσε να παραμένει σε κατάσταση σοκ, με σχολεία κλειστά, πτήσεις ακυρωμένες και τα απανθρακωμένα κουφάρια λεωφορείων να καπνίζουν σε δρόμους σε όλη τη χώρα, μετά τα αντίποινα των καρτέλ που ακολούθησαν την εξόντωση του βαρόνου των ναρκωτικών Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, γνωστού ως «El Mencho».
Ο υπουργός Ασφάλειας Ομάρ Γκαρσία Χάρφουτς εμφανίστηκε τη Δευτέρα εμφανώς συγκινημένος, σχεδόν έτοιμος να δακρύσει, καθώς εξέφραζε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των στρατιωτών που σκοτώθηκαν στην επιχείρηση για την εξόντωση του πιο καταζητούμενου διακινητή ναρκωτικών της χώρας. Όπως είπε, το στρατιωτικό προσωπικό του Μεξικού «εκπλήρωσε την αποστολή του».
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε να στείλει ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα. Την ώρα που οι μεξικανικές αρχές επιβεβαίωναν ότι 25 μέλη της Εθνοφρουράς σκοτώθηκαν στην επιχείρηση, ο Αμερικανός πρόεδρος ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το Μεξικό πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές του κατά των Καρτέλ και των Ναρκωτικών!»
Η πίεση Τραμπ και ο ρόλος των ΗΠΑ
Η εξόντωση του «El Mencho» ανέδειξε την έντονη πίεση που ασκεί ο Τραμπ στην κυβέρνηση του Μεξικού, τον καθοριστικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στη στήριξη των επιχειρήσεων ασφαλείας της χώρας, αλλά και τη συνεχιζόμενη μάχη που θα δώσει η πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ προκειμένου να ικανοποιήσει τον Αμερικανό ομόλογό της.
Ο Οσεγκέρα, επικεφαλής του καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG), έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα στις ΗΠΑ από το 2017.
Από την έναρξη της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ έχει κλιμακώσει την πίεση, προσφέροντας τον Δεκέμβριο του 2024 αμοιβή έως και 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του. Πέρυσι, ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε το CJNG ξένη τρομοκρατική οργάνωση.
Παράλληλα, εδώ και μήνες ο Τραμπ επιμένει ότι η μεξικανική κυβέρνηση πρέπει να κάνει περισσότερα απέναντι στις οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να προτείνει αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων πέρα από τα σύνορα — πρόταση που η Σέινμπαουμ έχει επανειλημμένα απορρίψει.
Παράγοντας Μουντιάλ
Στην εξίσωση προστίθεται και το Παγκόσμιο Κύπελλο: η Γουαδαλαχάρα, προπύργιο του CJNG, έχει προγραμματιστεί να φιλοξενήσει αρκετούς αγώνες.
«Αυτός ήταν επίσης ένας παράγοντας που ενεργοποίησε τη στρατηγική της μεξικανικής κυβέρνησης να συλλάβει τον κορυφαίο ηγέτη του καρτέλ της Χαλίσκο και να δείξει στους διοργανωτές του Μουντιάλ ότι έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει αυτές τις οργανώσεις και να εγγυηθεί την ασφάλεια σε μια πόλη όπως η Γουαδαλαχάρα», δήλωσε ο Εδουάρδο Γκερέρο, πρώην αξιωματούχος ασφαλείας και ειδικός στα καρτέλ.
Προσωρινή «ανάσα» για τη Σέινμπαουμ;
Η επιτυχής εντολή και εξόντωση του Οσεγκέρα μπορεί να προσφέρει στην κυβέρνηση του Μεξικού μια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από την επιμονή του Τραμπ ότι η χώρα δεν κάνει αρκετά.
«Θα αφαιρέσει σημαντική πίεση από τη μεξικανική κυβέρνηση», δήλωσε ο Αρτούρο Σαρούκαν, πρώην πρέσβης του Μεξικού στην Ουάσινγκτον. «Θα είναι πιο δύσκολο για τον Τραμπ να συνεχίσει να επαινεί τη Σέινμπαουμ και ταυτόχρονα να υποστηρίζει ότι φοβάται να αντιμετωπίσει το οργανωμένο έγκλημα.»
Αμερικανοί αξιωματούχοι έσπευσαν να επαινέσουν το Μεξικό για την επιχείρηση. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Νταν Κρένσοου έγραψε στην πλατφόρμα Χ:
«Αυτή είναι η αρχή του πολέμου κατά του πιο βίαιου και παρανοϊκού καρτέλ στο Μεξικό … Επιτέλους έχουμε έναν σταθερό εταίρο στη μεξικανική κυβέρνηση.»
This is the beginning of the war against the most violent and deranged cartel in Mexico: El Cartel Jalisco Nuevo Generación. Or CJNG. Their leader “El Mencho” was killed today in a raid by Mexican Special Forces using US intelligence. These elite forces train with us regularly.… pic.twitter.com/UF30NPRFrK
— Dan Crenshaw (@DanCrenshawTX) February 23, 2026
Η καθοριστική πληροφοριακή στήριξη
Μεξικανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν τη σημασία των αμερικανικών πληροφοριών στην εξόντωση του βαρόνου ναρκωτικών.
«Αυτές οι πληροφορίες ήταν θεμελιώδεις», δήλωσε ο Γκερέρο, προσθέτοντας ότι η επιχείρηση απαιτούσε στενή παρακολούθηση του αρχηγού του καρτέλ. «Η ιχνηλάτηση και ο χρονισμός της επιχείρησης ήταν σχεδόν βέβαιο ότι αποτέλεσαν έργο των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών … έπαιξαν κρίσιμο ρόλο.»
Το Reuters μετέδωσε ότι μια νεοσύστατη ειδική στρατιωτική μονάδα των ΗΠΑ, εξειδικευμένη στη συλλογή πληροφοριών για τα καρτέλ, συμμετείχε στην επιδρομή.
«Είναι προφανές ότι η κοινή ομάδα που δημιουργήθηκε πριν από μερικούς μήνες αρχίζει να αποδίδει σε επίπεδο ανταλλαγής πληροφοριών», δήλωσε ο Σαρούκαν.
Εμπόριο και πολιτική διαπραγμάτευση
Ο Σαρούκαν τόνισε ότι η εξόντωση του «El Mencho» δεν μπορεί να διαχωριστεί από την εμπορική σχέση Μεξικού–ΗΠΑ.
«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η εμπορική ατζέντα έχει διασταυρωθεί με τη συνεργασία σε ζητήματα επιβολής του νόμου και καταπολέμησης των ναρκωτικών», είπε.
Ο Τόνι Παγιάν, ειδικός στις σχέσεις ΗΠΑ–Μεξικού στο Πανεπιστήμιο Rice, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ προσέφεραν «καρότο και μαστίγιο».
«Το μαστίγιο ήταν η απειλή ότι οι ΗΠΑ θα πολεμήσουν τα καρτέλ χωρίς άδεια του Μεξικού εάν αυτό δεν συνεργαστεί», είπε.
Ως καρότο, οι δύο χώρες επαναδιαπραγματεύονται τη συμφωνία USMCA. Πρόσφατα υπήρξαν αναφορές ότι ο Τραμπ εξετάζει ακόμη και αποχώρηση από αυτήν.
«Υπήρχε σαφές μήνυμα ότι εάν το Μεξικό συνεργαστεί, θα υπάρξουν ανταμοιβές», σημείωσε ο Παγιάν. «Και η ανταμοιβή είναι μια πιθανή επανέγκριση της USMCA.»
Η εξόντωση του «El Mencho» ενδέχεται να ενισχύσει τις πιθανότητες του Μεξικού για ευνοϊκή εμπορική συμφωνία. Ωστόσο, ο Παγιάν προειδοποιεί ότι η πίεση δεν θα διαρκέσει λίγο.
«Η δίψα του Τραμπ έχει προσωρινά ικανοποιηθεί, αλλά η πίεση θα συνεχιστεί», είπε. «Αυτό δεν ήταν σε καμία περίπτωση το τέλος. Ήταν απλώς η αρχή.»
Το μεγάλο στοίχημα: Ασφάλεια στο Μουντιάλ εν μέσω εκρήξεων βίας
Η εξόντωση του «El Mencho» δεν προκάλεσε μόνο πολιτικούς κραδασμούς — έφερε και στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την ασφάλεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Η Γουαδαλαχάρα, που αποτελεί προπύργιο του CJNG και έχει προγραμματιστεί να φιλοξενήσει τέσσερις αγώνες της φάσης των ομίλων στο φετινό Μουντιάλ, βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της βίας.
Υπάρχει μόνο ένας βασικός δρόμος που οδηγεί στο Estadio Akron, έδρα της Τσίβας Γουαδαλαχάρα. Μέχρι πρόσφατα, η κυκλοφοριακή συμφόρηση ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα που απασχολούσε τις αρχές ενόψει της διοργάνωσης.
Την Κυριακή, όμως, η εικόνα ήταν διαφορετική: μόλις λίγα χιλιόμετρα από το στάδιο, κοντά σε πίστα καρτ που φέρει το όνομα του Μεξικανού πιλότου της Formula 1 Σέρχιο «Τσέκο» Πέρες, ένα φλεγόμενο λεωφορείο μπλόκαρε τον δρόμο.
Και δεν ήταν μεμονωμένο περιστατικό
Σε απάντηση της ομοσπονδιακής επιχείρησης που στοίχισε τη ζωή στον ηγέτη τους, μέλη του CJNG έστησαν μπλόκα σε ολόκληρη την πολιτεία Χαλίσκο — από το κέντρο της Γουαδαλαχάρα έως το παραθαλάσσιο Πουέρτο Βαγιάρτα. Λεωφορεία και ταξί καταλήφθηκαν και πυρπολήθηκαν, σε μια γνωστή τακτική που αποκαλείται «narcobloqueos». Παράλληλα, καταστήματα — από πολυκαταστήματα μεγάλων αλυσίδων έως μικρά συνοικιακά μαγαζιά — αποτέλεσαν στόχο εμπρησμών και βανδαλισμών.
Η πόλη ενεργοποίησε πρωτόκολλο «κόκκινου συναγερμού», ουσιαστικά παγώνοντας την καθημερινή δραστηριότητα και καλώντας τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους. Μπαρ και εστιατόρια έκλεισαν, ενώ επηρεάστηκε και το ποδόσφαιρο: ο γυναικείος αγώνας «Clásico Nacional» μεταξύ Τσίβας και Κλαμπ Αμέρικα αναβλήθηκε, όπως και αγώνας της Liga MX στην Κερετάρο, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
Αν και δεν είχαν επιβεβαιωθεί μπλόκα στην Κερετάρο, αναφορές έκαναν λόγο για αποκλεισμούς δρόμων σε τουλάχιστον οκτώ πολιτείες.
Οι μνήμες από το παρελθόν και ο φόβος επανάληψης
Το ενδεχόμενο να επηρεαστεί το Μουντιάλ δεν αποτελεί νέο φόβο στο Μεξικό.
Τον Αύγουστο του 2011, ανταλλαγή πυρών έξω από το Estadio Corona της Σάντος Λαγκούνα προκάλεσε πανικό κατά τη διάρκεια αγώνα πρωταθλήματος. Παίκτες έτρεξαν στα αποδυτήρια, φίλαθλοι κρύφτηκαν κάτω από τα καθίσματά τους, ενώ αρκετοί εισέβαλαν στον αγωνιστικό χώρο για να βρουν καταφύγιο.
Αν και αργότερα επιβεβαιώθηκε ότι οι πυροβολισμοί σημειώθηκαν εκτός γηπέδου, οι εικόνες εκείνης της ημέρας σημάδεψαν το ποδόσφαιρο της χώρας.
Η Liga MX προσπαθεί εδώ και χρόνια να χτίσει προφίλ φιλικό προς τις οικογένειες και να προσελκύσει διεθνή αστέρια. Σκηνές παικτών που τρέχουν για να σωθούν δεν εξυπηρετούν μια λίγκα που ήδη μάχεται στερεότυπα για ένα Μεξικό ταυτισμένο με βία καρτέλ.
Στη Σιναλόα, η ομάδα δεύτερης κατηγορίας Dorados δεν έχει αγωνιστεί στην έδρα της από τον Οκτώβριο του 2024 λόγω συγκρούσεων μεταξύ αντίπαλων φατριών του καρτέλ της Σιναλόα, έχοντας μεταφερθεί προσωρινά στη Μπάχα Καλιφόρνια.
Οι μνήμες του «Culicanazo» του 2019 παραμένουν έντονες — όταν η απόπειρα σύλληψης του Οβίδιο Γκουσμάν, γιου του «Ελ Τσάπο», οδήγησε σε εκτεταμένες συγκρούσεις και τελικά στην απελευθέρωσή του μετά από μαζικές επιθέσεις του καρτέλ.
Με αυτό το ιστορικό, πολλοί αναρωτιούνταν τι θα επέλεγε να κάνει η κυβέρνηση ενόψει του Μουντιάλ.
Πηγή: The Guardian
