Σε κλίμα έντονης αβεβαιότητας εισέρχονται για άλλη μία φορά οι ευρωατλαντικές εμπορικές σχέσεις, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά «πλήρη διαύγεια» αναφορικά με τους σχεδιασμούς της Ουάσινγκτον, με αφορμή τις τελευταίες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Την ίδια στιγμή, κορυφαίος Ευρωπαίος νομοθέτης για θέματα εμπορίου καλεί σε αναβολή μιας κρίσιμης ψηφοφορίας που αφορά την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, αντανακλώντας τον προβληματισμό των Βρυξελλών για τις επόμενες κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζει την Ουάσινγκτον να αποσαφηνίσει πώς θα προχωρήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά την ακύρωση των παγκόσμιων δασμών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, ανέφερε την Κυριακή το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά πλήρη σαφήνεια σχετικά με τα βήματα που προτίθενται να λάβουν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA)», ανέφερε η Επιτροπή σε μια αυστηρά διατυπωμένη δήλωση που εκδόθηκε αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι θέλει να επιβάλει έναν νέο δασμό ύψους 15% σε παγκόσμιο επίπεδο.

«Η παρούσα κατάσταση δεν ευνοεί την επίτευξη ενός “δίκαιου, ισορροπημένου και αμοιβαία επωφελούς” διατλαντικού εμπορίου και επενδύσεων», δήλωσε η Επιτροπή.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, συνομίλησε το Σάββατο με τον Αντιπρόσωπο Εμπορίου των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, και τον Υπουργό Εμπορίου, Χάουαρντ Λούτνικ, καθώς η ΕΕ παλεύει με την αβεβαιότητα για το αν η εμπορική συμφωνία που συνήφθη στη Σκωτία το περασμένο καλοκαίρι εξακολουθεί να ισχύει υπό το πρίσμα των τελευταίων απειλών του Τραμπ για δασμούς.

Ευρωπαίος νομοθέτης ζητεί αναβολή της ψηφοφορίας για τη διατλαντική συμφωνία

Η ταχέως εξελισσόμενη κατάσταση ώθησε έναν ανώτερο Ευρωπαίο νομοθέτη για θέματα εμπορίου να προτρέψει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναβάλει την ψηφοφορία επί της νομοθεσίας που εφαρμόζει την πλευρά της ΕΕ στη διατλαντική εμπορική συμφωνία.

Η επιβολή παγκόσμιου δασμού 15% από τον Τραμπ, μετά την ήττα στο Ανώτατο Δικαστήριο την Παρασκευή, αποτελεί «σαφή παραβίαση της συμφωνίας που είχαμε συνομολογήσει», δήλωσε την Κυριακή στο POLITICO ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Ως εκ τούτου, θα προτείνω να αναστείλουμε την επικύρωση της συμφωνίας προς το παρόν», είπε ο ίδιος.

Δεν αποκλείει επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας

Ο Λάνγκε δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκλείσει την «επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας».  Νωρίτερα την Κυριακή, ο Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης κατήγγειλε μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα «απόλυτο δασμολογικό χάος από την αμερικανική κυβέρνηση». «Κανείς δεν μπορεί πλέον να βγάλει άκρη – μόνο αναπάντητα ερωτήματα και αυξανόμενη αβεβαιότητα για την ΕΕ και τους άλλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ», έγραψε.

Οι όροι της Συμφωνίας Turnberry και η «νομική βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε έχουν αλλάξει», ανέφερε ο Λάνγκε στην ανάρτησή του στο X. «Μήπως οι νέοι δασμοί που βασίζονται στο Άρθρο 122 δεν συνιστούν παραβίαση της συμφωνίας; Ανεξάρτητα από αυτό, κανείς δεν γνωρίζει αν οι ΗΠΑ θα την τηρήσουν — ή αν θα είναι καν σε θέση να το πράξουν», πρόσθεσε στην ανάρτησή του.

«Στην έκτακτη συνεδρίαση θα προτείνω επομένως στη διαπραγματευτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να παγώσει το νομοθετικό έργο μέχρι να έχουμε μια σωστή νομική αξιολόγηση και σαφείς δεσμεύσεις από την πλευρά των ΗΠΑ», δήλωσε ο Λάνγκε.

Ο νόμος που επικαλείται ο Τραμπ

Μία ημέρα μετά την ακύρωση της εμβληματικής δασμολογικής του πολιτικής από το Ανώτατο Δικαστήριο, ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο ότι σχεδιάζει την επιβολή ενός νέου δασμού με συντελεστή 15% παγκοσμίως, αυξάνοντάς τον από το αρχικό 10%.

Για να το πετύχει αυτό, επικαλέστηκε το Άρθρο 122 του Νόμου περί Εμπορίου των ΗΠΑ του 1974, το οποίο επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς έως και 15% για την αντιμετώπιση ενός «μεγάλου και σοβαρού ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών». Αυτοί οι δασμοί μπορούν να παραμείνουν σε ισχύ για το πολύ 150 ημέρες, εκτός εάν το Κογκρέσο των ΗΠΑ εγκρίνει παράταση. Το προσωρινό αυτό δασμολογικό καθεστώς των ΗΠΑ θα μείωνε σημαντικά το βάρος για τη Βραζιλία, την Κίνα και την Ινδία. Ωστόσο, θα το αύξανε για την ΕΕ κατά περίπου 0,8 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας σε έναν πραγματικό συντελεστή 12,5%, σύμφωνα με ανάλυση του Global Trade Alert.

Η κρίσιμη ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη, έχει ως σκοπό να επιβεβαιώσει τη θέση του οργάνου σχετικά με έναν νόμο που καταργεί τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και τον αστακό –  ένα βασικό σκέλος των δεσμεύσεων της ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στο γήπεδο γκολφ του Τραμπ, στο Turnberry, το περασμένο καλοκαίρι.

Η καθυστέρηση που πρότεινε ο Λάνγκε θα πρέπει να λάβει στήριξη από τις πολιτικές ομάδες της ΕΕ κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης που έχει οριστεί για το απόγευμα της Δευτέρας.

Οι Πράσινοι, μέσω της επικεφαλής νομοθέτη τους για το θέμα, Άννα Καβαζίνι, δήλωσαν: «Η ψηφοφορία για τη Συμφωνία Turnberry στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να παγώσει μέχρι να έχουμε σαφή εικόνα».

«Ήταν ξεκάθαρο ότι οι δασμοί του Τραμπ ήταν παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Τώρα έχουμε και την επιβεβαίωση ότι ήταν παράνομοι και βάσει του δικαίου των ΗΠΑ», ανέφερε η ίδια σε δήλωσή της την Παρασκευή.

«Οι εμπορικές συμφωνίες με τους εταίρους της Ουάσινγκτον θα εξακολουθήσουν να ισχύουν»

Αίσθηση πάντως προκαλεί η δήλωση που έκανε ο κορυφαίος διαπραγματευτής των ΗΠΑ για θέματα εμπορίου, Τζέιμισον Γκριρ, ο οποίος εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι εμπορικές δεσμεύσεις των ΗΠΑ με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κίνα και άλλους διεθνείς εταίρους θα παραμείνουν σε ισχύ.  Ο Γκριρ, επέμεινε την Κυριακή ότι η αμερικανική πολιτική για τους δασμούς «δεν έχει αλλάξει», δύο ημέρες μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε πολλούς από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ παράνομους.

Η απόφαση που εκδόθηκε την Παρασκευή από το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ αποτέλεσε μια σφοδρή αποδοκιμασία προς τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο, ανατρέποντας έναν βασικό πυλώνα της επιθετικής οικονομικής του ατζέντας,  παρόλο που ώθησε τον Τραμπ να ανακοινώσει έναν νέο παγκόσμιο δασμό χρησιμοποιώντας διαφορετικές διατάξεις, έστω και προσωρινά.

«Η πραγματικότητα είναι ότι θέλουμε να διατηρήσουμε την πολιτική που έχουμε, να υπάρχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συνέχεια και να διασφαλίσουμε ότι οι επιχειρήσεις καταλαβαίνουν ότι αυτή είναι η κατεύθυνση στην οποία κινούμαστε. Θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε έτσι», δήλωσε ο Γκριρ στην πολιτική εκπομπή This Week του δικτύου ABC.

Η παρουσιάστρια του ABC, Μάρθα Ράντατς, ρώτησε τον Γκριρ για την επιμονή της κυβέρνησης παρά τη μη δημοτικότητα της πολιτικής αυτής στο κοινό, παραθέτοντας δημοσκόπηση των ABC/Washington Post/Ipsos που έδειξε ότι το 64% των ερωτηθέντων στις ΗΠΑ αποδοκιμάζει τους δασμούς ως οικονομική στρατηγική.

«Η πολιτική δεν έχει αλλάξει. Τα νομικά εργαλεία που την εφαρμόζουν μπορεί να αλλάξουν, αλλά η πολιτική παραμένει η ίδια», είπε, υποστηρίζοντας ότι αυτό δίνει στις αμερικανικές επιχειρήσεις «μεγάλη ισχύ» στο παγκόσμιο εμπόριο.

Σε άλλη συνέντευξη στο CBS, ο Γκριρ δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα υπαναχωρήσουν από τις δασμολογικές συμφωνίες που έχουν ήδη κλείσει με μια σειρά χωρών, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, της ΕΕ, της Ιαπωνίας, της Ελβετίας και άλλων, παρόλο που το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους τους δασμούς που επιβλήθηκαν σε αυτές τις συμφωνίες.

Ανέφερε ότι ο παγκόσμιος δασμός ύψους 15% που ανακοίνωσε ο Τραμπ το Σάββατο (αυξημένος από το 10% που ανακοινώθηκε την Παρασκευή αμέσως μετά τη δικαστική απόφαση) είναι ανεξάρτητος από τις διμερείς συμφωνίες που συνήφθησαν τους τελευταίους εννέα μήνες με περίπου 20 χώρες.

«Θέλουμε να καταλάβουν ότι αυτές οι συμφωνίες θα είναι καλές συμφωνίες», είπε ο Γκριρ. «Θα τις στηρίξουμε. Περιμένουμε από τους εταίρους μας να κάνουν το ίδιο».

Ο Γκριρ παραδέχτηκε στη συνέντευξή του στο CBS ότι η κυβέρνηση θα έχει πλέον λιγότερη ευελιξία στην επιβολή έκτακτων δασμών, του τύπου που ακυρώθηκαν από το δικαστήριο ως ακατάλληλη χρήση ενός νόμου περί έκτακτων εξουσιών του 1977.