Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έστειλε ένα καθησυχαστικό μήνυμα στους συμμάχους των ΗΠΑ το Σάββατο, χρησιμοποιώντας έναν λιγότερο επιθετικό αλλά σταθερό τόνο σχετικά με την πρόθεση της κυβέρνησης να αναδιαμορφώσει το ΝΑΤΟ και να προωθήσει τις προτεραιότητές της, έπειτα από πάνω από ένα χρόνο συχνά εχθρικής ρητορικής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τους παραδοσιακούς συμμάχους, σύμφωνα με τη Washington Post.
Υπενθυμίζοντας στο ακροατήριό του στην ετήσια Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο τις αιώνιες ρίζες της Αμερικής στην Ευρώπη, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα παραμείνουν για πάντα συνδεδεμένες με την ήπειρο, ακόμη και αν προωθούν αλλαγές στις σχέσεις και στους θεσμούς που αποτέλεσαν το προπύργιο της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων.
Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ μίλησε στη διάσκεψη έναν χρόνο μετά την έκπληξη που προκάλεσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στο ίδιο ακροατήριο με την σκληρή κριτική του για τις ευρωπαϊκές αξίες. Ακολούθησε μια σειρά δηλώσεων και κινήσεων της κυβέρνησης Τραμπ που στοχεύουν τους συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης της βραχύβιας απειλής του Τραμπ τον περασμένο μήνα να επιβάλει νέους δασμούς σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει τον έλεγχο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, ένα ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, σύμμαχου του ΝΑΤΟ.
Την Παρασκευή, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς άνοιξε τη φετινή συνάντηση καλώντας τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να «επισκευάσουν και να αναζωογονήσουν από κοινού την διατλαντική εμπιστοσύνη», λέγοντας ότι ακόμη και οι ΗΠΑ δεν είναι αρκετά ισχυρές για να προχωρήσουν μόνες τους σε έναν κόσμο όπου η παλιά τάξη πραγμάτων δεν υπάρχει πλέον. Ωστόσο, ο ίδιος και άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι κατέστησαν σαφές ότι θα παραμείνουν πιστοί στις αξίες τους, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισής τους στην ελευθερία του λόγου, την κλιματική αλλαγή και το ελεύθερο εμπόριο.
«Ένα παιδί της Ευρώπης»
Παρόλο που χρησιμοποίησε έναν πιο ήρεμο και καθησυχαστικό τόνο, ο Ρούμπιο κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει σταθερή στις πολιτικές της. Καταδίκασε «μια κουλτούρα του κλίματος» και «ένα άνευ προηγουμένου κύμα μαζικής μετανάστευσης που απειλεί τη συνοχή των κοινωνιών μας».
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η «ευφορία» της δυτικής νίκης στον Ψυχρό Πόλεμο οδήγησε σε μια «επικίνδυνη αυταπάτη ότι είχαμε εισέλθει στο “τέλος της ιστορίας”, ότι κάθε έθνος θα ήταν πλέον μια φιλελεύθερη δημοκρατία, ότι οι δεσμοί που δημιουργήθηκαν από το εμπόριο και τις συναλλαγές θα αντικαθιστούσαν πλέον την εθνική ταυτότητα… και ότι θα ζούσαμε πλέον σε έναν κόσμο χωρίς σύνορα, όπου όλοι θα γίνονταν πολίτες του κόσμου».
«Κάναμε αυτά τα λάθη μαζί και τώρα μαζί οφείλουμε στους λαούς μας να αντιμετωπίσουμε αυτά τα γεγονότα και να προχωρήσουμε στην ανοικοδόμηση», δήλωσε ο Ρούμπιο.
«Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο εμείς οι Αμερικανοί μπορεί μερικές φορές να φανούμε λίγο άμεσοι και επιτακτικοί στις συμβουλές μας», είπε. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Πρόεδρος Τραμπ απαιτεί σοβαρότητα και αμοιβαιότητα από τους φίλους μας εδώ στην Ευρώπη».
Ο Ρούμπιο είπε ότι το τέλος της διατλαντικής εποχής «δεν είναι ούτε ο στόχος μας ούτε η επιθυμία μας», προσθέτοντας ότι «η πατρίδα μας μπορεί να είναι στο δυτικό ημισφαίριο, αλλά θα είμαστε πάντα παιδιά της Ευρώπης».
Αναγνώρισε ότι «έχουμε αιμορραγήσει και πεθάνει δίπλα-δίπλα στα πεδία των μαχών από το Καπιόνγκ έως το Κανταχάρ », σε αντίθεση με τις υποτιμητικές παρατηρήσεις του Τραμπ για τα στρατεύματα των συμμάχων του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. «Και είμαι εδώ σήμερα για να καταστήσω σαφές ότι η Αμερική χαράζει το δρόμο για έναν νέο αιώνα ευημερίας. Και ότι, για άλλη μια φορά, θέλουμε να το κάνουμε μαζί με εσάς, τους αγαπημένους μας συμμάχους και τους παλαιότερους φίλους μας».
Αμερικανοί αξιωματούχοι που συνόδευαν τον Ρούμπιο δήλωσαν ότι το μήνυμά του ήταν σχεδόν το ίδιο με αυτό του Βανς πέρυσι, αλλά είχε ως στόχο να έχει μια πιο ήπια προσέγγιση στο ακροατήριο, το οποίο, όπως αναγνώρισαν, είχε αντιδράσει αρνητικά σε μεγάλο μέρος της ρητορικής του Τραμπ κατά το παρελθόν έτος.
Καθησυχασμένοι οι Ευρωπαίοι αλλά όχι αδιάφοροι
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η ομιλία του Ρούμπιο ήταν «πολύ καθησυχαστική», αλλά σημείωσε ότι «στην κυβέρνηση, ορισμένοι έχουν πιο σκληρή στάση σε αυτά τα θέματα».
Στην ομιλία της στη διάσκεψη, τόνισε ότι «η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο ανεξάρτητη», συμπεριλαμβανομένης της άμυνας. Επέμεινε στην «ψηφιακή κυριαρχία» της Ευρώπης — την προσέγγισή της όσον αφορά τη ρητορική μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κίρ Σταρμερ, δήλωσε ότι «δεν πρέπει να αφεθούμε στην αυταρέσκεια». Είπε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να ανασυντάξει στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη για να βοηθήσει την ήπειρο να «σταθεί στα δικά της πόδια» όσον αφορά την άμυνα της, και είπε ότι πρέπει να γίνουν επενδύσεις που «μας μεταφέρουν από την υπερβολική εξάρτηση στην αλληλεξάρτηση».
Ο Χάννο Πέβκουρ, υπουργός Άμυνας της Εσθονίας, μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, είπε ότι ήταν «αρκετά τολμηρή η δήλωση ότι η Αμερική είναι “παιδί της Ευρώπης”».
«Ήταν μια καλή ομιλία, απαραίτητη εδώ σήμερα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να ησυχάσουμε τώρα», δήλωσε στο Associated Press. «Έτσι, πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά».
Καμία αναφορά σε Γροιλανδία
Ο Ρούμπιο δεν ανέφερε τη Γροιλανδία. Μετά την κλιμάκωση του περασμένου μήνα σχετικά με τα σχέδια του Τραμπ για το νησί της Αρκτικής, οι ΗΠΑ, η Δανία και η Γροιλανδία ξεκίνησαν τεχνικές συνομιλίες για μια συμφωνία ασφάλειας στην Αρκτική.
Η υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε για λίγο στο Μόναχο την Παρασκευή με τους ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας, μια συνάντηση που η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντερικσεν χαρακτήρισε εποικοδομητική.
Ωστόσο, η Φρέντερικσεν υπονόησε το Σάββατο ότι, παρόλο που η διαμάχη έχει ηρεμήσει, παραμένει επιφυλακτική. Όταν ρωτήθηκε αν η κρίση έχει περάσει, απάντησε: «Όχι, δυστυχώς όχι. Νομίζω ότι η επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ είναι ακριβώς η ίδια. Είναι πολύ σοβαρός σε αυτό το θέμα».
Όταν ρωτήθηκε αν μπορεί να βάλει τιμή στη Γροιλανδία, απάντησε «φυσικά όχι», προσθέτοντας ότι «πρέπει να σεβόμαστε τα κυρίαρχα κράτη… και πρέπει να σεβόμαστε το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση. Και ο λαός της Γροιλανδίας έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θέλει να γίνει Αμερικανός».
