Έντονο κλίμα ανασφάλειας και βαθιά ανησυχία για τις διεθνείς εξελίξεις αποτυπώνει η πιο πρόσφατη έρευνα «Ευρωβαρόμετρο» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τους μισούς πολίτες της ΕΕ να εμφανίζονται απαισιόδοξοι για την πορεία του κόσμου.
Με βάση τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα, το 52% των πολιτών στην ΕΕ δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 56%.
Για το μέλλον της ΕΕ, απαισιοδοξία εκφράζει το 39% των συμμετεχόντων στην ΕΕ, έναντι 53% στην Ελλάδα, ενώ ως προς το μέλλον της χώρας τους απαισιόδοξοι εμφανίζονται το 41% των Ευρωπαίων και το 56% των Ελλήνων.
Σε προσωπικό επίπεδο, πάντως, η εικόνα διαφοροποιείται, καθώς το 76% των πολιτών στην ΕΕ εμφανίζεται αισιόδοξο για το δικό του μέλλον και της οικογένειάς του, ποσοστό που στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 69%.
Ιδιαίτερα ισχυρή καταγράφεται η ανησυχία για θέματα ασφάλειας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στην κορυφή των ανησυχιών βρίσκονται οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στα σύνορα της Ένωσης (72%), ενώ ακολουθούν η τρομοκρατία (67%), οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής (66%) και οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%).
Οι πιο σημαντικές απειλές για τους Έλληνες πολίτες
Στην Ελλάδα, ως σημαντικότερη απειλή καταγράφονται:
- οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές με 84% (ΕΕ 65%)
- οι φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή με 83% (ΕΕ 66%)
- οι ενεργές πολεμικές συγκρούσεις κοντά στην ΕΕ με 79% (ΕΕ 72%)
- η τρομοκρατία με 73% (ΕΕ 67%)
- η ενεργειακή εξάρτηση της Ένωσης από τρίτες χώρες με 71% (ΕΕ 59%)
Παραπληροφόρηση και ψηφιακές απειλές
Ανησυχία προκαλούν επίσης ζητήματα που σχετίζονται με την παραπληροφόρηση και τις ψηφιακές απειλές. Η παραπληροφόρηση απασχολεί το 69% των πολιτών στην ΕΕ και το 77% στην Ελλάδα, ενώ η ελλιπής προστασία προσωπικών δεδομένων ανησυχεί το 68% στην ΕΕ και το 79% στην Ελλάδα.
Αντίστοιχα, προβληματισμό προκαλούν η ρητορική μίσους (ΕΕ 68%, Ελλάδα 71%), το ψευδές περιεχόμενο που παράγεται με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης (ΕΕ 68%, Ελλάδα 70%) και οι απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης (ΕΕ και Ελλάδα 67%).
Σε αυτό το περιβάλλον, οι πολίτες εμφανίζονται να ζητούν πιο ενεργό ρόλο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι ζητούν οι Ευρωπαίοι από την ΕΕ
Το 66% των ερωτηθέντων στην ΕΕ και το 78% στην Ελλάδα θεωρεί ότι η Ένωση πρέπει να ενισχύσει τη συμβολή της στην ασφάλεια των πολιτών, ενώ το 89% σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το 93% στην Ελλάδα εκτιμά ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να επιδεικνύουν μεγαλύτερη ενότητα.
Παράλληλα, το 73% στην ΕΕ και το 82% στην Ελλάδα θεωρεί ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερα μέσα για να ανταποκριθεί στις παγκόσμιες προκλήσεις.
Ως βασικές προτεραιότητες για την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ΕΕ αναφέρονται η άμυνα και η ασφάλεια από το 40% των πολιτών στην ΕΕ και το 32% των Ελλήνων, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία (32% στην ΕΕ, 46% στην Ελλάδα) και η ενεργειακή ανεξαρτησία (29% στην ΕΕ, 32% στην Ελλάδα).
Οι κορυφαίες προτεραιότητες
Σε ό,τι αφορά τις εσωτερικές πολιτικές, ο πληθωρισμός και το αυξημένο κόστος ζωής αναδεικνύονται ως «κορυφαία προτεραιότητα» για το 41% των πολιτών στην ΕΕ και για το 53% στην Ελλάδα.
Η οικονομία και η απασχόληση συγκεντρώνουν 35% στην ΕΕ και 60% στην Ελλάδα.
Σημαντικά ποσοστά στην Ελλάδα καταγράφονται επίσης για τη δημόσια υγεία (54% έναντι 33% στην ΕΕ) και τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό (46% έναντι 29%).
Παρά την εκτίμηση των περισσότερων πολιτών ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό, το 28% στην ΕΕ και το 39% στην Ελλάδα προβλέπει επιδείνωση την επόμενη πενταετία.
Η εικόνα της ΕΕ
Η συνολική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα παραμένει θετική, αν και εμφανίζεται ελαφρώς επιδεινωμένη σε σύγκριση με το Μάιο του 2025.
Σε επίπεδο ΕΕ, το 49% διατηρεί θετική άποψη για την Ένωση, έναντι 17% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα, θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 34% και αρνητική το 29%.
Θετική στάση απέναντι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει το 38% των πολιτών στην ΕΕ και το 31% στην Ελλάδα.
Τέλος, το 62% των πολιτών στην ΕΕ αξιολογεί θετικά τη συμμετοχή της χώρας του στην Ένωση, ποσοστό που στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 40% — μειωμένο κατά 5 μονάδες σε σχέση με το Μάρτιο του 2024.
Η έρευνα του φθινοπωρινού Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025 πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία Verian από τις 6 έως τις 30 Νοεμβρίου 2025 στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Συνολικά έγιναν 26.453 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα.
