Η υπουργός Ορυκτών Πόρων της Γροιλανδίας απέρριψε τις προσπάθειες των ΗΠΑ να «μοιράσουν» τον ορυκτό πλούτο του νησιού της, δηλώνοντας ότι καμία εξωτερική δύναμη δεν πρέπει να αποφασίζει για την τύχη του τεράστιου φυσικού πλούτου της περιοχής της Αρκτικής.
«Τα πάντα είναι στο τραπέζι, εκτός από την κυριαρχία [μας]», δήλωσε η υπουργός Naaja Nathanielsen σε συνέντευξή της στο POLITICO, δύο ημέρες μετά τις κεκλεισμένων των θυρών συνομιλίες που είχαν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι οι συνομιλίες αυτές περιλάμβαναν μια συμφωνία για τους πόρους του νησιού.
Η Nathanielsen αμφισβήτησε το δικαίωμά τους να προβαίνουν σε τέτοιες ενέργειες, τονίζοντας ότι η χώρα της «δεν πρόκειται να αποδεχθεί να αποφασίζεται η μελλοντική ανάπτυξη του ορυκτού μας τομέα, από δυνάμεις εκτός Γροιλανδίας».
Η συζήτηση Τραμπ – Ρούτε
Ο Τραμπ ξεκίνησε την εβδομάδα απειλώντας να επιβάλει μαζικούς δασμούς στις χώρες της ΕΕ, εάν δεν παραχωρούσαν τη Γροιλανδία -ένα ημιαυτόνομο δανικό έδαφος- στις ΗΠΑ, αλλά υπαναχώρησε την Τετάρτη, δηλώνοντας ότι κατέληξε σε ένα «πλαίσιο για μελλοντική συμφωνία» με τον Ρούτε. Ωστόσο, εάν αυτή η συμφωνία περιλαμβάνει την εκχώρηση του ελέγχου των ορυκτών της Γροιλανδίας σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, η απάντηση από το Νουούκ (την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας) είναι «όχι», ξεκαθάρισε η υπουργός.
Το νησί της Αρκτικής διαθέτει επαρκείς ποσότητες ορισμένων ειδών σπάνιων γαιών για να καλύψει το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ζήτησης, μαζί με τεράστια αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου, χρυσού και μετάλλων απαραίτητων για την καθαρή ενέργεια – αν και μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει σχεδόν καθόλου η εκμετάλλευσή τους.
Αν και οι ακριβείς λεπτομέρειες του πλαισίου παραμένουν ασαφείς, ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε στο POLITICO την Πέμπτη ότι η συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα εποπτικό συμβούλιο για την επίβλεψη των ορυκτών πόρων του νησιού.
Η Nathanielsen απέρριψε αυτό το ενδεχόμενο. «Αυτό θα ισοδυναμούσε με παραχώρηση κυριαρχίας, το τι συμβαίνει με τα ορυκτά μας εμπίπτει στη δική μας δικαιοδοσία», δήλωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επίλυσης του ζητήματος των πόρων της Γροιλανδίας μέσω πολυμερών συνομιλιών.
«Δεν λέω ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία», ανέφερε η πολιτικός από τη Γροιλανδία, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση «δεν έχει αντιρρήσεις για την ενίσχυση των δυνατοτήτων [του ΝΑΤΟ] στη Γροιλανδία ή για οποιουδήποτε είδους επιτήρηση» και είναι επίσης ανοιχτή στην περαιτέρω ανάπτυξη της συμφωνίας μεταλλευτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ που υπέγραψε το 2019. «Αλλά δεν μπορούμε να αρχίσουμε να ανταλλάσσουμε τα μεταλλεύματά μας με την κυριαρχία μας», σημείωσε.
Μετά τη συνάντηση που είχε με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Jens Frederik Nielsen, στο Νουούκ την Παρασκευή για να συζητήσουν την πιθανή συμφωνία με τον Τραμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας, Mette Frederiksen, δήλωσε ότι αν και η κατάσταση παραμένει σοβαρή, υπάρχει ένα πεδίο συνεννόησης που εξετάζεται με τους Αμερικανούς.
Η Frederiksen συναντήθηκε με τον Ρούτε στις Βρυξέλλες νωρίτερα την Παρασκευή, προκειμένου να συζητήσουν τις λεπτομέρειες των συνομιλιών του επικεφαλής του ΝΑΤΟ με τον Τραμπ. Ο Nielsen δήλωσε την Πέμπτη ότι βρισκόταν ακόμα στο σκοτάδι σχετικά με τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Σύμμαχοι αλλά όχι φίλοι
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε κατάσταση πανικού, προσπαθώντας να χτίσει μια εφοδιαστική αλυσίδα πρώτων υλών σχεδόν από το μηδέν. Αυτό συμβαίνει καθώς οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού για υλικά κρίσιμα για την πράσινη ενέργεια, την τεχνολογία και τον στρατιωτικό εξοπλισμό γίνονται όλο και πιο αβέβαιες λόγω της κατάρρευσης των διεθνών συμμαχιών. Η Γροιλανδία θεωρείται μια πιθανή λύση, και η ΕΕ υπέγραψε μαζί της μια στρατηγική εταιρική σχέση για τα ορυκτά το 2023.
Η Nathanielsen πιστεύει ότι οι ΗΠΑ έχουν επιδείξει μεγαλύτερη «ταχύτητα» στο χτίσιμο αυτών των αλυσίδων εφοδιασμού, χάρη στο μπαράζ εμπορικών συμφωνιών του Τραμπ με δεκάδες χώρες παγκοσμίως και την ευθυγράμμιση της εθνικής νομοθεσίας. Η ΕΕ «υπήρξε λίγο πιο αργή σε αυτό, επειδή είναι πολύ πιο δύσκολο», δήλωσε η υπουργός.
Τώρα, η Γροιλανδία επανεξετάζει προσεκτικά τα επίπεδα κινδύνου που παρουσιάζουν οι ΗΠΑ, αφότου ο Τραμπ φάνηκε να αποκλείει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης στο νησί. «Ο κόσμος παραμένει σε αναμμένα κάρβουνα, αλλά έχουμε κάνει βήματα προς την αποκλιμάκωση», ανέφερε η Nathanielsen. Ωστόσο, κατέστη σαφές ότι «οι ΗΠΑ είναι σύμμαχος, αλλά όχι απαραίτητα φίλος αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε η ίδια.
