Η προστασία της ψηφιακής ιδιωτικότητας δεν είναι πολυτέλεια αλλά καθημερινή ανάγκη. Με τα προσωπικά μας δεδομένα να κυκλοφορούν σε υπηρεσίες, social media και εφαρμογές, αρκούν λίγα στρατηγικά βήματα για να μειώσουμε σημαντικά τους κινδύνους. Αυτό το άρθρο δίνει πρακτικές συμβουλές και παραδείγματα που μπορείτε να εφαρμόσετε άμεσα, ανεξάρτητα από το επίπεδο τεχνογνωσίας.
Δημιουργία ισχυρών κωδικών και χρήση password manager
Οι σύνθετοι κωδικοί και οι μοναδικοί κωδικοί για κάθε υπηρεσία είναι η πρώτη γραμμή άμυνας. Αντί να θυμάστε πολλούς κωδικούς, χρησιμοποιήστε έναν αξιόπιστο password manager που δημιουργεί και αποθηκεύει αυτόματα ισχυρά passwords για κάθε λογαριασμό.
Για παράδειγμα, προτιμήστε passphrases όπως «Kόκκινη-Βάρκα-2026!» που είναι πιο εύκολες στην απομνημόνευση αλλά μακρές και ανθεκτικές. Σημαντικό: ενεργοποιήστε τον κωδικό πρόσβασης για τον ίδιο τον password manager και κρατήστε ένα ασφαλές offline αντίγραφο σε περίπτωση ανάγκης.
Διπλός έλεγχος ταυτότητας (2FA) και προχωρημένα μέτρα
Το 2FA προσθέτει δεύτερο επίπεδο επαλήθευσης πέρα από τον κωδικό και μειώνει δραστικά τον κίνδυνο πρόσβασης από τρίτους. Χρησιμοποιήστε εφαρμογές δημιουργίας κωδικών (TOTP) όπως Google Authenticator ή Authy αντί για SMS, γιατί τα SMS είναι ευάλωτα σε ανακατεύθυνση κλήσεων και SIM swap επιθέσεις.
Για ακόμη μεγαλύτερη ασφάλεια, εξετάστε τη χρήση υλικού κλειδιού (hardware key) όπως YubiKey που υποστηρίζει FIDO2. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για email, τραπεζικές υπηρεσίες και επαγγελματικούς λογαριασμούς με ευαίσθητες πληροφορίες.
Ενημερώσεις λογισμικού και τακτικά αντίγραφα ασφαλείας
Οι ενημερώσεις λογισμικού κλείνουν ευπάθειες που εκμεταλλεύονται οι κακόβουλοι. Ενεργοποιήστε αυτόματες ενημερώσεις για λειτουργικά συστήματα, προγράμματα περιήγησης και βασικές εφαρμογές, και ελέγχετε περιοδικά αν υπάρχουν εκκρεμή patches.
Παράλληλα, κάντε τακτικά backups των αρχείων σας σε δύο τόπους: τοπικό (εξωτερικός δίσκος) και απομακρυσμένο (cloud). Καλό είναι το backup να κρυπτογραφείται και να περιλαμβάνει έναν προγραμματισμό ανά τύπο αρχείων ώστε να επαναφέρετε γρήγορα δεδομένα μετά από απώλεια ή επίθεση ransomware.
Ασφαλής περιήγηση, VPN και προστασία δημόσιων δικτύων Wi‑Fi
Σε δημόσια Wi‑Fi δικτύα αποφύγετε την πρόσβαση σε ευαίσθητες υπηρεσίες χωρίς προστασία. Χρησιμοποιήστε VPN για να κρυπτογραφείτε την κίνηση του υπολογιστή ή του κινητού σας όταν βρίσκεστε σε αβέβαια δίκτυα, επιλέγοντας αξιόπιστες υπηρεσίες με πολιτική μη τήρησης logs.
Επίσης, προτιμήστε HTTPS στις ιστοσελίδες και ελέγξτε το πιστοποιητικό του ιστότοπου όταν κάνετε συναλλαγές. Αποφύγετε την αυτόματη σύνδεση σε άγνωστα δίκτυα και απενεργοποιήστε την κοινή χρήση αρχείων όταν βρίσκεστε σε δημόσιο σημείο.
Ρυθμίσεις απορρήτου σε social media και εφαρμογές
Πολλές παραβιάσεις ξεκινούν από υπερβολική κοινοποίηση προσωπικών πληροφοριών. Ελέγξτε τις ρυθμίσεις απορρήτου στα προφίλ σας, περιορίστε ποιος βλέπει τις αναρτήσεις και απενεργοποιήστε τη διαμοίραση τοποθεσίας όταν δεν είναι απαραίτητη.
Κατά την εγκατάσταση νέων εφαρμογών, δώστε μόνο τις απαραίτητες άδειες πρόσβασης (π.χ. όχι πρόσβαση σε επαφές ή μικρόφωνο χωρίς λόγο). Ελέγχετε περιοδικά τις συνδεδεμένες στο λογαριασμό εφαρμογές και αφαιρείτε αυτές που δεν χρησιμοποιείτε.
Κρυπτογράφηση δεδομένων και φυσική ασφάλεια συσκευών
Η κρυπτογράφηση δίσκου (BitLocker για Windows, FileVault για macOS, αντίστοιχα εργαλεία για κινητά) προστατεύει τα δεδομένα σε περίπτωση κλοπής ή απώλειας της συσκευής. Ενεργοποιήστε επίσης κωδικούς οθόνης, αποτύπωμα ή αναγνώριση προσώπου για γρήγορη αλλά ασφαλή πρόσβαση.
Μην υποτιμάτε τη φυσική ασφάλεια: καταστήστε δύσκολη την πρόσβαση σε προσωπικές συσκευές, αποφύγετε την αποθήκευση κωδικών γραμμένους σε ευδιάκριτα μέρη και διατηρείτε ένα ασφαλές μέρος για σημαντικά έγγραφα και συσκευές.
Συμπερασματικά, η ψηφιακή ιδιωτικότητα επιτυγχάνεται με συνεχή και συνδυασμένη εφαρμογή απλών πρακτικών. Επενδύστε λίγο χρόνο στην ρύθμιση ισχυρών κωδικών, 2FA, ενημερώσεις, backups και ρυθμίσεις απορρήτου — τα οφέλη είναι μεγάλα και μακροχρόνια. Μικρές αλλαγές στις συνήθειες σας σήμερα μπορούν να αποτρέψουν σημαντικά προβλήματα στο μέλλον.
