Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται η ψυχική υγεία των νέων με μια νέα δομή η «Ανοιχτή αγκαλιά» να ανοίγει τις πύλες της μέσα στο 2026. Από που ξεκινά η πιλοτική εφαρμογή.
Συγκεκριμένα από τη νέα χρονιά δρομολογείται η δημιουργία των δομών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους με την ονομασία «Ανοιχτή Αγκαλιά»
Ενός εθνικού δικτύου φιλικών υπηρεσιών για παιδιά και εφήβους, που φιλοδοξεί να καλύψει ένα υπαρκτό και διευρυνόμενο κενό: την ακάλυπτη ανάγκη ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των νέων, σε μια περίοδο όπου το δημόσιο σύστημα δεν επαρκεί και η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αρχίσει να λειτουργεί –άτυπα– ως υποκατάστατο συμβούλου.
Σύμφωνα με πληροφορίες του iatropedia.gr, η πρωτοβουλία αναπτύσσεται πιλοτικά από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNESCO GHE (Global Health of Education) και έρχεται ως απάντηση σε μια πραγματικότητα που πλέον καταγράφεται συστηματικά: παιδιά και έφηβοι, κυρίως της Generation Alpha (δημογραφική ομάδα που περιλαμβάνει άτομα που γεννήθηκαν περίπου από το 2010 έως το 2024), στρέφονται μαζικά σε chatbots και ψηφιακές πλατφόρμες για να ζητήσουν απαντήσεις σε ζητήματα ψυχικής υγείας, σχέσεων, εκφοβισμού, εικόνας σώματος, ακόμη και για φάρμακα ή σωματικά συμπτώματα.
Τα παιδιά στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη, όταν οι σημαντικοί ενήλικες είναι απόντες
Η στροφή προς την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μόνο η υγιής εξοικείωση των παιδιών με την τεχνολογία. Σε μεγάλο βαθμό είναι αποτέλεσμα αδυναμίας πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Οι λίστες αναμονής στο δημόσιο σύστημα είναι μεγάλες, η τακτική παρακολούθηση συχνά δύσκολη και οι υπηρεσίες που υπάρχουν δεν είναι πάντα σχεδιασμένες με τρόπο φιλικό προς τους νέους.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας έφηβος που βιώνει άγχος, καταθλιπτική διάθεση ή σχολικό εκφοβισμό, μπορεί να χρειαστεί να περιμένει μήνες για ένα ραντεβού. Στο μεταξύ, η ψηφιακή λύση είναι άμεση, διαθέσιμη 24/7, χωρίς κόστος, χωρίς γονεϊκή εμπλοκή και με την αίσθηση της απόλυτης εμπιστευτικότητας.
Τα δεδομένα από εξειδικευμένες μονάδες εφηβικής υγείας δείχνουν ότι οι νέοι περνούν πλέον πάνω από το 50% του χρόνου τους στο διαδίκτυο. Η ψηφιακή ζωή δεν είναι παράλληλη της πραγματικής· είναι η νέα κανονικότητα. Και μέσα σε αυτή τη «new normal», η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μετατραπεί σε εργαλείο πληροφόρησης, καθοδήγησης και –λανθασμένα πολλές φορές– ψυχολογικής υποστήριξης.
Τι ρωτούν τα παιδιά και οι έφηβοι τα chatbots
Οι θεματικές που απασχολούν τα παιδιά και τους εφήβους και μεταφέρονται στις πλατφόρμες ΑΙ είναι αποκαλυπτικές: άγχος και πανικός, bullying και βία στο σχολείο, τοξικές σχέσεις, σεξουαλικότητα, διατροφικές διαταραχές, εικόνα σώματος. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αντιμετωπίζεται ως «ουδέτερος συνομιλητής» που δεν κρίνει, δεν απορρίπτει και δεν απαιτεί εξηγήσεις.
Ωστόσο, ειδικοί της εφηβικής υγείας προειδοποιούν ότι, παρά τη χρησιμότητά της ως εργαλείο πληροφόρησης, η ΑΙ δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη επαφή, τη διεπιστημονική αξιολόγηση και τη συνεχή φροντίδα. Ο κίνδυνος λανθασμένων συμπερασμάτων, γενικών απαντήσεων ή ακόμη και επικίνδυνων οδηγιών είναι υπαρκτός, ιδίως όταν πρόκειται για ευάλωτες ηλικιακές ομάδες.
Οι δομές «Ανοιχτή Αγκαλιά» και το μοντέλο λειτουργίας
Οι νέες δομές «Ανοιχτή Αγκαλιά» φιλοδοξούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο το κράτος προσεγγίζει τους νέους. Στόχος είναι η δημιουργία χώρων χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, με εύκολη πρόσβαση, εμπιστευτικότητα και υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες της σύγχρονης γενιάς.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού περιλαμβάνονται:
διεπιστημονικές ομάδες (παιδοψυχίατροι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί),
εκπαίδευση του υπάρχοντος προσωπικού ώστε οι υπηρεσίες να γίνουν ουσιαστικά «youth friendly»,
ενεργή συμμετοχή παιδιών και εφήβων μέσω ειδικού Youth Council, που θα συμβάλλει στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των υπηρεσιών,
εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τη φροντίδα εφήβων.
Η φιλοσοφία δεν είναι η απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά η ένταξή της σε ένα ασφαλές και ελεγχόμενο πλαίσιο, όπου η ψηφιακή υποστήριξη λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως μοναδική λύση.
Η επίσημη τοποθέτηση για τη νέα δράση
Αναφερόμενη στη φιλοσοφία των νέων δομών, η Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Ε.Κ.Π.Α., Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β’ Παιδιατρική Κλινική Ε.Κ.Π.Α. Νοσοκομείο Παίδων “Π. & Α. Κυριακού”, Άρτεμις Τσίτσικα σημειώνει:
«Εφαρμόζουμε τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και δημιουργούμε δομές με εμπιστευτικότητα, διεπιστημονική προσέγγιση και πραγματικό σεβασμό στις ανάγκες των παιδιών και των εφήβων», σημειώνει.
Η δημιουργία των δομών «Ανοιχτή Αγκαλιά» έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία. Αν δεν καλυφθεί το κενό στην ψυχική υγεία των νέων, η άτυπη «ανάθεση» της φροντίδας στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα ενταθεί. Το στοίχημα για το σύστημα Υγείας είναι σαφές: να μιλήσει τη γλώσσα των νέων, πριν εκείνοι πάψουν να το θεωρούν σημείο αναφοράς.
Πηγή: iatropedia.gr
