Το πρακτορείο Bloomberg αποκάλυψε συνομιλίες που καταδεικνύουν τη στενή σχέση του συμβούλου του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και των συνομιλητών του στη Μόσχα, στους οποίους υποδεικνύει τον καλύτερο τρόπο προσέγγισης του Αμερικανού προέδρου. Η σύμπτωση κάνει την υπόθεση ακόμη πιο ενοχλητική, σχολιάζει η γαλλική εφημερίδα Le Monde.

Την Τρίτη, νωρίς το απόγευμα, ο πρόεδρος Τραμπ έκανε ανάρτηση στο Truth Social, για να εκφράσει την ικανοποίησή του για τη θετική πρόοδο των διαπραγματεύσεων σχετικά με την Ουκρανία. Απέμεναν μόνο «μερικά σημεία διαφωνίας», έγραφε, αναγγέλλοντας την αποστολή του Γουίτκοφ στη Μόσχα. Στόχος: να πείσει τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, να υπογράψει το σχέδιο, παρά τις αλλαγές που έκαναν οι Ευρωπαίοι. Ταυτόχρονα ο υπουργός του στρατού, Ντάνιελ Ντρίσκολ, θα πήγαινε στο Κίεβο να συζητήσει περαιτέρω με τους Ουκρανούς.

Η αμερικανική διοίκηση θέλει να πιστεύει ότι αυτή η νέα, ανομοιόμορφη διπλωματική της ώθηση θα μπορούσε επιτέλους να αποδώσει. Αργότερα όμως το πρακτορείο Bloomberg δημοσίευσε τις συνομιλίες, δίνοντας μια πρωτοφανή εικόνα της σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσία.  Πρόκειται για δύο ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες, πλήρως απομαγνητοφωνημένες βάσει ηχητικής καταγραφής. Η πρώτη είναι μεταξύ του Γουίτκοφ και του διπλωματικού συμβούλου του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, ο οποίος ήταν πρώην πρέσβης στην Ουάσιγκτον. Η δεύτερη είναι μεταξύ του Ουσάκοφ  και του προέδρου του Ρωσικού Άμεσου Επενδυτικού Ταμείου, που είναι βασικός διαπραγματευτής του Κρεμλίνου, του Κιρίλ Ντμίτριεφ.

Η προέλευση της διαρροής δεν έχει εξακριβωθεί, ανοίγοντας πεδίο για έντονες εικασίες. Αποκαλύπτεται ένα μείγμα αφέλειας, ακατάλληλης οικειότητας, για το οποίο ο Γουίτκοφ έχει κατηγορηθεί εδώ και μήνες όσον αφορά τη Μόσχα. Ο κτηματομεσίτης απολάμβανε προνομιακή μεταχείριση από τον Ιανουάριο, έχοντας συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν τέσσερις φορές χωρίς να αποσπάσει την παραμικρή διπλωματική παραχώρηση.

Η τηλεφωνική συνομιλία Γουίτκοφ-Ουσάκοφ πραγματοποιήθηκε στις 14 Οκτωβρίου και διήρκεσε περίπου πέντε λεπτά. «Συγχαρητήρια, φίλε μου», ξεκίνησε ο Ρώσος σύμβουλος, αναφερόμενος στο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο για την  Γάζα και την απελευθέρωση των τελευταίων 20 ομήρων που κρατούσε η Χαμάς. Η ευφορία κυριαρχούσε στην αμερικανική διοίκηση. Ο πρόεδρος έθετε τον ύψιστο στόχο: την ειρήνη στην Ουκρανία. Τρεις ημέρες αργότερα, ο ουκρανός ομόλογός του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναμενόταν εκ νέου στον Λευκό Οίκο.

Ζηλωτής συνήγορος του επιτιθέμενου

«Φίλε μου θα ήθελα απλώς την συμβολή σου. Νομίζεις ότι θα ήταν χρήσιμο να μιλήσουν οι αρχηγοί μας στο τηλέφωνο;» ρώτησε ο Ουσάκοφ. «Φυσικά», απάντησε ο Γουίτκοφ, και προχώρησε σε συστάσεις. «Θα έκανα το τηλεφώνημα και θα έλεγα απλώς ότι συγχαίρετε τον πρόεδρο για αυτή την επιτυχία, ότι τον στηρίξατε, ότι σέβεστε το γεγονός ότι είναι άνθρωπος της ειρήνης, και ότι είστε πραγματικά χαρούμενοι που είδατε αυτό να συμβαίνει. Αυτό θα έλεγα. Νομίζω ότι από εκεί και πέρα θα είναι μια πραγματικά καλή συζήτηση.»

Και δεν σταμάτησε εκεί την προσπάθειά του να γοητεύσει. «Είπα στον πρόεδρο ότι εσείς – ότι η Ρωσική Ομοσπονδία πάντα ήθελε μια ειρηνευτική συμφωνία. Αυτή είναι η πεποίθησή μου. Το είπα στον πρόεδρο ότι το πιστεύω.» Ο Γουίτκοφ, εμφανίζεται ως ζηλωτής συνήγορος του επιτιθέμενου, ο οποίος δεν ζητούσε τόσα.

Σύμφωνα με την απομαγνητοφώνηση, ο Γουίτκοφ πρότεινε οι δύο χώρες να εργαστούν σε ένα ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία, παρόμοιο με αυτό που υιοθετήθηκε για τη Γάζα. Πρότεινε στον Ουσάκοφ ο  Πούτιν να δώσει στον Ντόναλντ Τραμπ μια πρώτη μορφή ενός τέτοιου εγγράφου, που θα μπορούσε «να μετακινήσει λίγο τη βελόνα». «Εντάξει, μεταξύ μας, ξέρω τι θα χρειαστεί για να ολοκληρωθεί ένα ειρηνευτικό σχέδιο: το Ντονέτσκ [περιοχή της οποίας η Ουκρανία ελέγχει ακόμη ένα μέρος] και μια ανταλλαγή εδαφών κάπου», λέει ο Γουίτκοφ.

Μετά, καυχήθηκε για τα «περιθώρια ελιγμών» που του επέτρεπε  ο Τραμπ στην διαπραγμάτευση. Την επομένη της συνομιλίας αυτής, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, συζητώντας μια ενδεχόμενη συνάντηση στη Βουδαπέστη μεταξύ των δύο ηγετών. Εν τω μεταξύ, συνεχίζονταν οι εικασίες σχετικά με πιθανές αμερικανικές αποστολές πυραύλων Tomahawk στην Ουκρανία, που τελικά απορρίφθηκαν από τον Λευκό Οίκο κατά την επίσκεψη του Ζελένσκι.

Η δεύτερη συνομιλία που αποκάλυψε το Bloomberg είναι καθαρά ρωσική. Πραγματοποιείται μεταξύ του ίδιου Γιούρι Ουσάκοφ και του Κιρίλ Ντμίτριεφ, του βασικού συνομιλητή του Γουίτκοφ. Το τηλεφώνημα έγινε στις 29 Οκτωβρίου. Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Ντμίτριεφ βρισκόταν στο Μαϊάμι, στη Φλόριντα, για να συναντήσει τον Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Συζήτησαν την σύνταξη ενός προσχεδίου ειρήνευσης, σε 28 σημεία, το οποίο αποκάλυψε αργότερα ο ιστότοπος Axios.

Η πονηρή τακτική

Όταν έγινε το δεύτερο τηλεφώνημα, ο Ντμίτριεφ ήταν στη Σαουδική Αραβία. Μιλώντας για το σχέδιο, εκτιμά ότι πρόκειται για «πραγματικά έναν καλό δρόμο προς τα εμπρός». «Χρειαζόμαστε το μέγιστο δυνατό, δεν νομίζεις;» απαντά ο Γιούρι Ουσάκοφ, όσον αφορά την προσέγγιση του Κρεμλίνου.

Ο Ντμίτριεφ προτείνει μια πιο πονηρή τακτική: να κάνουν τους Αμερικανούς να πιστέψουν ότι ελέγχουν τη διαδικασία. «Νομίζω ότι απλώς θα φτιάξουμε αυτό το έγγραφο βάσει των δικών μας θέσεων και θα το μεταφέρω ανεπίσημα, λέγοντας ξεκάθαρα ότι όλα είναι ανεπίσημα. Ας κάνουν σαν να είναι δικό τους. Δεν νομίζω ότι θα πάρουν ακριβώς τη δική μας εκδοχή, αλλά τουλάχιστον θα είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά σε αυτήν.»

Ο διπλωματικός σύμβουλος παραμένει δύσπιστος απέναντι στην αμερικανική διοίκηση. «Θα μπορούσαν να το παραμορφώσουν αργότερα, αυτό είναι όλο. Υπάρχει αυτός ο κίνδυνος.» Ο Ντμίτριεφ, με μεγάλη ευγένεια, τον καθησυχάζει: «Θα τα κάνουμε όλα προσεκτικά.»

Η αποκάλυψη αυτών των συνομιλιών δείχνει την προβληματική προσέγγιση του Στιβ Γουίτκοφ ως προς τη Ρωσία. Ο Λευκός Οίκος, δεν αμφισβήτησε την αυθεντικότητα των ηχογραφήσεων. «Η υπόθεση αυτή αποδεικνύει ένα πράγμα: ο ειδικός απεσταλμένος Γουίτκοφ μιλά με αξιωματούχους τόσο στη Ρωσία όσο και στην Ουκρανία σχεδόν καθημερινά για να επιτευχθεί η ειρήνη, που είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο τον διόρισε ο πρόεδρος Τραμπ», δήλωσε ο διευθυντής επικοινωνίας, Στίβεν Τσέουνγκ, στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Στο Air Force One, το βράδυ της Τρίτης, ο Ντόναλντ Τραμπ εξηγούσε στους δημοσιογράφους ότι δεν είχε ακούσει το περιεχόμενο των συνομιλιών. Αλλά, είπε, πρόκειται για «μια πολύ κοινή μορφή διαπραγμάτευσης». Ερωτηθείς για τη φιλορωσική στάση του φίλου του, ο πρόεδρος φρόντισε να υπεκφεύγει. «Ακούστε, αυτός ο πόλεμος θα μπορούσε να συνεχιστεί για χρόνια, και η Ρωσία έχει πολύ περισσότερους ανθρώπους.»

Να απολυθεί ο Γουίτκοφ

Η δημοσίευση αυτών των συνομιλιών έρχεται ενώ οι λεγόμενοι παραδοσιακοί Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο έχουν πολλαπλασιάσει τις επικρίσεις τις τελευταίες ημέρες εναντίον του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου, το οποίο είχε δημοσιοποιηθεί πριν αναδιαπραγματευθεί στη Γενεύη με τους Ευρωπαίους εταίρους.

Ο βετεράνος γερουσιαστής Μιτς ΜακΚόνελ (Κεντάκι) είχε δριμεία αντιπαράθεση στο X με τον αντιπρόεδρο, Τζέι Ντι Βανς, εκτιμώντας ότι μια συμφωνία που «επιβραβεύει την επιθετικότητα δεν θα είχε μεγαλύτερη αξία από το χαρτί στο οποίο είναι γραμμένη». Οι επιθέσεις αυτές ενισχύθηκαν από το γεγονός ότι ο ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, φέρεται να είπε το Σάββατο σε αρκετούς γερουσιαστές ότι το σχέδιο που δημοσιεύθηκε στον Τύπο ήταν μια «λίστα ρωσικών ευχών». Αργότερα ανακάλεσε, μιλώντας για ένα αμερικανικό σχέδιο.

Ο Ρεπουμπλικανός εκπρόσωπος της Νεμπράσκα στη Βουλή, Ντον Μπέικον, δεν συγκρατήθηκε στο X, όταν είδε το αποκλειστικό ρεπορτάζ του Bloomberg: «Για όσους αντιτίθενται στη ρωσική εισβολή και θέλουν η Ουκρανία να επικρατήσει ως δημοκρατική και κυρίαρχη χώρα, είναι σαφές ότι ο Γουίτκοφ ευνοεί απολύτως τους Ρώσους. Δεν μπορούμε να τον εμπιστευτούμε για να διεξαγάγει αυτές τις διαπραγματεύσεις. Θα έκανε λιγότερα ένας πληρωμένος Ρώσος πράκτορας; Πρέπει να απολυθεί.»