Με φόντο τις δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και με το ενδεχόμενο μιας νέας μεταναστευτικής κρίσης να απειλεί την Ευρώπη προκαλώντας αναταράξεις, πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες – για πρώτη φορά – η Σύνοδος μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών και των χωρών του Κόλπου. Στόχος, η σύσφιξη της συνεργασίας σε αυτή την κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία.

Οι Ευρωπαίοι ωστόσο προσέρχονται με το μυαλό τους στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. όπου επί τάπητος θα τεθούν οι διαφωνίες για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Την ανάγκη να ενταθούν οι πιέσεις ώστε ο νότιος Λίβανος να μην μετατραπεί σε Γάζα, υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη Σύνοδο των Βρυξελλών.

O πρωθυπουργός επεσήμανε την ανάγκη εμβάθυνσης της συνεργασίας της Ε.Ε. με τα κράτη του Κόλπου, καθώς η Μέση Ανατολή βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης.

Όπως αναφέρει από τις Βρυξέλλες η απεσταλμένη της ΕΡΤ, Γεωργία Σκιτζή: «Σε μια κρίσιμη γεωπολιτικά συγκυρία διεξάγεται εδώ στις Βρυξέλλες το πρώτο Ανώτατο Συμβούλιο μεταξύ Ε.Ε. – 6 χωρών του Κόλπου με τον πρωθυπουργό να εστιάζει στην ανάγκη για συνεργασία ειδικά αυτή τη στιγμή που η ευρύτερη Μέση Ανατολή κινδυνεύει με μια στρατιωτική ανάφλεξη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε έκκληση για άμεση κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Ζήτησε αυτοσυγκράτηση – μόνη πολιτική λύση δημιουργία δυο κρατών – για να αντιμετωπιστεί στη ρίζα το δομικό πρόβλημα οικονομία – ενέργεια ζητήματα καίριας σημασίας Στόχος να καθιερωθεί ένας πιο θεσμικός διάλογος Ε.Ε. – 6 χωρών του Κόλπου.

Συναντήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη με ηγέτες αραβικών κρατών

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο περιθώριο των εργασιών της πρώτης Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου με τον Πρίγκιπα Διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Mohammed bin Salman, με τον Εμίρη του Κατάρ, Σεΐχη Tamim bin Hamad Al Thani, με τον Πρωθυπουργό του Κουβέιτ, Σεΐχη Ahmad Al-Abdullah Al-Sabah και με με τον Αναπληρωτή Πρωθυπουργό του Ομάν για Διεθνείς Υποθέσεις, Σεΐχη Sayyid Asaad bin Tarik.
Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία προώθησης των σχέσεων ΕΕ-Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, ιδιαίτερα σε αυτή τη συγκυρία των μεγάλων περιφερειακών προκλήσεων.

Σχετικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη αποκλιμάκωσης και αποφυγής ανάφλεξης στην ευρύτερη περιοχή και επανέλαβε την έκκλησή του για άμεση εκεχειρία και αυτοσυγκράτηση.

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων συζητήθηκαν ακόμη οι προοπτικές ενίσχυσης της οικονομικής συνεργασίας και οι επενδυτικές ευκαιρίες που ανοίγονται στην Ελλάδα με έμφαση στη θέση της χώρας μας που την καθιστά κόμβο, εμπορικό και ενεργειακό, και πύλη προς την Ευρώπη.

Η πρώτη σύνοδος της Νέας Σεζόν των 27 ηγετών αναμένεται να έχει βαριά ατζέντα- με τον μεταναστευτικό να κυριαρχεί λόγω την έκρυθμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή και των αυξημένων ανησυχιών για νέα αύξηση των ροών από το Λίβανο. Στο γράμμα που έστειλε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ στην πρόσκλησή του προς τους ηγέτες αναφέρει ότι θα συζητηθούν οι στρατηγικές για τη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης, εστιάζοντας στον έλεγχο των συνόρων, τις εταιρικές σχέσεις και τις πολιτικές επιστροφής.

Ωστόσο ήδη έχουν εκφραστεί διαφωνίες αλλά και κόντρες μεταξύ των κρατών – μελών. Η Γερμανία έχει θεσπίσει συστηματικούς ελέγχους σε όλα τα χερσαία σύνορά της για έξι μήνες, η Ολλανδία και η Ουγγαρία ζητούν «αυτοεξαίρεση» (opt-out) από την κοινή μεταναστευτική πολιτική. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει τη σημασία φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., να ζητήσει περαιτέρω κοινοτική χρηματοδότηση για τις χώρες πρώτης υποδοχής, αλλά και επιτάχυνση την επιστροφών- συνεργασία με τρίτες χώρες».

Ευρωπαϊκή συνεργασία με χώρες της Μέσης Ανατολής

Είναι η πρώτη φορά που οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνέρχονται σε μία Σύνοδο με χώρες της Μέσης Ανατολής. Επί τάπητος βρίσκονται οι συζητήσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.

Όπως αναφέρει ο ανταποκριτής της ΕΡΤ στις Βρυξέλλες Γιώγος Συριόπουλος; «Είναι η τελευταία σύνοδος κορυφής υπό την Προεδρία του Σαρλ Μισέλ, αλλά και την παρουσία του Γιοσέπ Μπορέλ ως Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για την εξωτερική πολιτική.

Και οι δύο θέλησαν να αφήσουν το στίγμα τους, συγκεντρώνοντας στις Βρυξέλλες, σήμερα, για πρώτη φορά τους ηγέτες των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, και αύριο τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελένσκι.

Η συνάντηση με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Ομάν και του Κουβέιτ είναι εξόχως σημαντική, όχι μόνον λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή αλλά και επειδή για πρώτη φορά υπάρχει το ενδεχόμενο συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των δύο μπλοκ, που είναι υπό διαπραγμάτευση εδώ και 35 χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας, με εμπόριο 170 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2023.

Οι Ευρωπαίοι θέλουν η σχέση με τις χώρες του Κόλπου να βασίζεται σε πέντε πυλώνες: εμπόριο και επενδύσεις, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιφερειακή ασφάλεια, διαπροσωπικές επαφές – συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος των θεωρήσεων- και στις διοργανικές σχέσεις. Στο γεωπολιτικό πεδίο το Κατάρ είναι μέρος της διαπραγματευτικής ομάδας για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, ενώ η ΕΕ και η Σαουδική Αραβία έχουν συνάψει μια Παγκόσμια Συμμαχία για την Εφαρμογή της Λύσης των Δύο Κρατών.

Αναφορικά, με την Ουκρανία, πολλές χώρες του Κόλπου συμμετέχουν σε συζητήσεις για την ανταλλαγή αιχμαλώτων μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας ή ακόμη και παιδιών από την Ουκρανία που απήχθησαν και στάλθηκαν στη Ρωσία.

Υπάρχει όμως και το χάσμα στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για το οποίο η ευρωπαϊκή απάντηση είναι οι διάλογοι υψηλού επιπέδου για τα ανθρώπινα δικαιώματα με καθεμία από τις έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου».

Ρεπορτάζ: Γιώργος Συριόπουλος, Γεωργία Σκιτζή