Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε σήμερα Τετάρτη ένα αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της στρατηγικής αυτάρκειας και της ετοιμότητας σε περιόδους κρίσης, ανακοινώνοντας για πρώτη φορά ένα σχέδιο δημιουργίας αποθεμάτων βασικών αγαθών, όπως φάρμακα, νερό, καύσιμα και τρόφιμα.

Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για ενδεχόμενο πόλεμο με τη Ρωσία και της ανάγκης ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των κοινωνιών απέναντι σε απρόβλεπτες απειλές.

Η στρατηγική δημιουργίας αποθεμάτων της ΕΕ παρουσιάστηκε την Τρίτη, σε μια περίοδο όπου το ΝΑΤΟ προειδοποιεί ότι η Ρωσία -η οποία αυτή τη στιγμή διεξάγει πόλεμο κατά της Ουκρανίας- θα μπορούσε να είναι έτοιμη να επιτεθεί στη Συμμαχία εντός πέντε ετών.

Στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας για ετοιμότητα, το μπλοκ των 27 χωρών επιδιώκει να ενισχύσει τις ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών και να εξασφαλίσει ότι θα μπορεί να αμυνθεί επαρκώς έως το 2030.

«Ο στόχος είναι πολύ απλός: να διασφαλίσουμε ότι οι βασικές προμήθειες που κρατούν τις κοινωνίες μας σε λειτουργία, ιδιαίτερα εκείνες που σώζουν ζωές, θα είναι πάντα διαθέσιμες», δήλωσε η επίτροπος της ΕΕ για τη διαχείριση κρίσεων, Χατζά Λαμπίμπ.

«Όσο περισσότερο προετοιμαζόμαστε, τόσο λιγότερο πανικοβαλλόμαστε».

Το νέο σχέδιο αποθεμάτων στοχεύει στη διασφάλιση της συνέχειας της διανομής βασικών αγαθών κατά τη διάρκεια κρίσεων «όπως μεγάλες διακοπές ενέργειας, φυσικές καταστροφές, συγκρούσεις ή πανδημίες», σύμφωνα με την Κομισιόν.

Η στρατηγική περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού δικτύου για καλύτερο συντονισμό των αποθεμάτων, τον εντοπισμό κενών και την ενίσχυση των «αποθεμάτων σε επίπεδο ΕΕ».

Ωστόσο, το επίπεδο ετοιμότητας σε περιόδους κρίσης εξακολουθεί να διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.

Τα κράτη-μέλη, όπως η Φινλανδία, που ζουν υπό τη «σκιά» της Μόσχας στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ, εργάζονται εδώ και καιρό για να διατηρούν την κοινωνία τους έτοιμη για ενδεχόμενη σύγκρουση.

«Φυσικά, αν έχεις 1.000 χιλιόμετρα σύνορα με τη Ρωσία, ενδέχεται να αισθάνεσαι απειλούμενος από έναν πόλεμο», σχολίασε η Λαμπίμπ.

«Αλλά είναι φυσιολογικό, στην Ισπανία, να θεωρούν ότι οι δασικές πυρκαγιές είναι πιο πιθανό να συμβούν. Δεν υπάρχει μία λύση που να ταιριάζει σε όλους».

Η Επίτροπος υπογράμμισε ότι, ανεξαρτήτως αιτίας της κρίσης, είτε πρόκειται για συγκρούσεις είτε για φυσικές καταστροφές, οι συνέπειες για τους πολίτες, όπως οι διακοπές ενέργειας, μπορεί να είναι παρόμοιες. «Οι άνθρωποι μένουν χωρίς ενέργεια, και γι’ αυτό πρέπει να δημιουργήσουμε αποθέματα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών, η ΕΕ είχε ήδη συμβουλεύσει από τον Μάρτιο κάθε νοικοκυριό να έχει έτοιμο ένα κιτ επιβίωσης 72 ωρών, που να περιλαμβάνει νερό, τρόφιμα και φακούς, για την περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Υποστηρίζοντας τη νέα στρατηγική, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η καλύτερη ενσωμάτωση θα διευκολυνθεί από «υψηλά ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας και εφοδιασμού» στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς. Παρόλο που οι ανάγκες διαφέρουν από χώρα σε χώρα, η ΕΕ οφείλει να διαθέτει «μία περιεκτική, κοινή ανάλυση μεταξύ όλων των σχετικών εμπλεκόμενων φορέων, διατομεακά και διασυνοριακά, και να συντονίσει τις προσπάθειες ώστε να προετοιμάζεται και να ανταποκρίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά».

Πέρα από το ενδεχόμενο πολέμου, η Ευρώπη προετοιμάζεται επίσης για φυσικές καταστροφές, υγειονομικές κρίσεις όπως πανδημίες και βιομηχανικά ατυχήματα, καθώς και υβριδικές απειλές όπως κυβερνοεπιθέσεις και εκστρατείες παραπληροφόρησης.