Ένα smartphone που διακινήθηκε λαθραία από την Βόρεια Κορέα αποκάλυψε έναν εφιαλτικό -για τους χρήστες- συνδυασμό τεχνολογίας και ολοκληρωτικού κυβερνητικού ελέγχου, μέσα από ένα σύστημα παρακολούθησης που θυμίζει το μυθιστόρημα «1984» του Τζόρτζ Όργουελ.

Σύμφωνα με έρευνα του BBC, η συσκευή που δεν διαφέρει εξωτερικά από άλλα smartphone, διαθέτει μηχανισμούς που τροποποιούν λέξεις και εντοπίζουν «ύποπτη» γλώσσα.

Για παράδειγμα, η λέξη «Νότια Κορέα» (South Korea) αυτόματα διορθώνεται ως «μαριονέτα- κράτος» (puppet state), ενώ όταν ο χρήστης πληκτρολογεί τη λέξη αργκό «oppa» (όρος που χρησιμοποιείται στη Νότια Κορέα για το αγόρι κάποιας κοπέλας), η συσκευή την αντικαθιστά με τη λέξη «σύντροφος» (comrade).

Όπως σημειώνει η New York Post, σε αυτή την τελευταία περίπτωση, στα κινητά των Βορειοκορεατών, εμφανίζεται μια ειδοποίηση που προειδοποιεί ότι η λέξη «oppa» μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για τα μεγαλύτερα αδέρφια.

Το κινητό τραβά επίσης ένα στιγμιότυπο οθόνης (screenshot) κάθε πέντε λεπτά, αποθηκεύοντάς το σε κρυφό φάκελο μη προσβάσιμο από τον χρήστη, αλλά πιθανώς προσβάσιμο από τις βορειοκορεάτικες Αρχές.

Ο έλεγχος της πληροφόρησης

Όπως εξηγεί στο BBC ο Martyn Williams, ανώτερος ερευνητής στο Stimson Center της Ουάσινγκτον και ειδικός σε θέματα τεχνολογίας της Βόρειας Κορέας, «τα smartphones είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος του τρόπου με τον οποίο η Βόρεια Κορέα προσπαθεί να κάνει πλύση εγκεφάλου στους ανθρώπους».

Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η χώρα «αρχίζει να αποκτά το πάνω χέρι» στον πόλεμο πληροφόρησης.

Το κινητό εστάλη λαθραία εκτός συνόρων στα τέλη του 2023 από το Μέσο Ενημέρωσης Daily NK, με έδρα τη Σεούλ, αποκαλύπτοντας ακόμη μία πτυχή της σκληρής τεχνολογικής καταστολής του καθεστώτος του Κιμ Γιονγκ Ουν.

Από το 2023, η χρήση νοτιοκορεατικών εκφράσεων, λέξεων ή προφοράς έχει καταστεί επίσημα έγκλημα του κράτους, ενώ ομάδες καταστολής νεολαίας περιπολούν τους δρόμους επιτηρώντας τη συμπεριφορά των νέων.

Συγκλονιστικές μαρτυρίες καταπάτησης δικαιωμάτων

Η 24χρονη Kang Gyuri, αποστάτρια που διέφυγε διά θαλάσσης το 2023 και πλέον ζει στην Νότια Κορέα, δήλωσε στο BBC: «Με σταματούσαν και με επέπλητταν επειδή έφτιαχνα τα μαλλιά μου και ντυνόμουν σαν Νοτιοκορεάτισσα».

Εξήγησε πως οι ομάδες καταστολής «κατάσχεσαν το κινητό μου και διάβαζαν τα μηνύματά μου για να ελέγξουν αν χρησιμοποιώ απαγορευμένες λέξεις».

Η εντατικοποίηση των ελέγχων φαίνεται πως είναι απάντηση στις προσπάθειες της Νότιας Κορέας να στείλει μηνύματα πέρα από τα σύνορα, αποκαλύπτοντας στους πολίτες του Βορρά τις διαφορές με τον υπόλοιπο κόσμο.

Λαθραία USB κρυμμένα σε κιβώτια με φρούτα

Παρά την πλήρη απαγόρευση ξένων εφημερίδων και τηλεοπτικών σταθμών, κάποιοι λίγοι ραδιοφωνικοί πομποί καταφέρνουν να μεταδώσουν πληροφορίες τη νύχτα στα μεσαία και βραχέα κύματα.

Παράλληλα, χιλιάδες USB και κάρτες micro-SD με κορεατικά δράματα και K-pop τραγούδια περνούν λαθραία τα σύνορα κάθε μήνα, συχνά κρυμμένα σε κιβώτια με φρούτα.

Η χρηματοδότηση αυτών των προσπαθειών προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική κυβέρνηση, ωστόσο ορισμένοι προειδοποιούν ότι οι περικοπές στη βοήθεια επί προεδρίας Τραμπ θα μπορούσαν να δώσουν πλεονέκτημα στον Κιμ.

«Ο λόγος για αυτόν τον έλεγχο είναι ότι μεγάλο μέρος του μύθου γύρω από τον Κιμ είναι κατασκευασμένο. Πολλά από όσα λένε στους ανθρώπους είναι ψέματα», δήλωσε ο Martyn Williams.

Για την Kang, η πρώτη της επαφή με τον έξω κόσμο ήταν μέσα από παράνομες ραδιοφωνικές εκπομπές και τηλεοπτικά δράματα, τα οποία την ώθησαν να αποδράσει από αυτό που αποκαλεί «κομμουνιστική δυστοπία».

«Ένιωθα τόσο πνιγμένη, και ξαφνικά ένιωσα την ανάγκη να φύγω», είπε.

«Νόμιζα πως ήταν φυσιολογικό το κράτος να μας περιορίζει τόσο. Πίστευα ότι έτσι ήταν και σε άλλες χώρες. Αλλά μετά συνειδητοποίησα πως μόνο στη Βόρεια Κορέα συνέβαινε αυτό».