«Αλλαγή πολιτικής», νέες προτεραιότητες και ανανέωση της υπόσχεσης για «ευημερία για όλους» ενόψει «μεγάλων προκλήσεων», ήταν το κεντρικό μήνυμα της πρώτης «δήλωσης καγκελάριου» στην Bundestag για τον Φρίντριχ Μερτς, μία εβδομάδα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Ο κ. Μερτς έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην οικονομία και στην εξωτερική πολιτική, υποσχέθηκε «αισθητή βελτίωση» για τους πολίτες εντός του καλοκαιριού, διακήρυξε τη στήριξή του προς την Ουκρανία και το Ισραήλ, ενώ επιφύλαξε και επαίνους για το έργο του προκατόχου του, Όλαφ Σολτς.

Sehr lang, aber nicht ungeschickt, diese Regierungserklärung. #Merz lobt Scholz, er zitiert Kohl, er will Erhards Wohlstand-für-alle-Versprechen erneuern. Er sagt, Deutschland könne seine Probleme aus eigener Kraft lösen. @POLITICOEurope pic.twitter.com/RRvysbFWRw

— Rasmus Buchsteiner (@R_Buchsteiner) May 14, 2025

«Άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση»

Αναφερόμενος στη συνεχιζόμενη ύφεση της γερμανικής οικονομίας, ο καγκελάριος έκανε λόγο για «άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση» στη Γερμανία, επισημαίνοντας ότι «δεν είχαμε ποτέ ως τώρα βιώσει μια τόσο μακρά περίοδο χωρίς οικονομική ανάπτυξη». Διακυβεύονται, τόνισε, θέσεις εργασίας, ακόμη και σε κομβικής σημασίας κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η παραγωγή χημικών και μεγάλων μηχανών. Προσπάθησε μάλιστα για μία ακόμη φορά να αιτιολογήσει την απόφασή του να συναινέσει στην άρση του «φρένου χρέους» και στον «δανεισμό XXL», κάνοντας λόγο για επενδύσεις στις υποδομές, στους δρόμους, στους σιδηροδρόμους, στην εκπαίδευση όλων των βαθμίδων, στην έρευνα. «Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επενδύει σε ένα σύγχρονο κράτος και σε μια ψηφιακή διοίκηση (…) Ανήκω σε μια γενιά για την οποία τα πράγματα ήταν πάντα ανοδικά (…) Πολλοί νέοι αμφιβάλλουν τώρα εάν εξακολουθεί να ισχύει η υπόσχεση του Λούντβιχ Έρχαρντ, “ευημερία για όλους”. Η κυβέρνηση πρέπει να διαλύσει αυτές τις αμφιβολίες και για αυτό επενδύουμε», δήλωσε και ανέδειξε την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας ως απόλυτη προτεραιότητα, ζητώντας και από την Ευρωπαϊκή Ένωση να περιορίσει τη γραφειοκρατία.

Η αγορά εργασίας θα αποτελέσει σημαντικό πεδίο της νέας κυβέρνησης, είπε ο καγκελάριος και αναφέρθηκε σε εθελοντική συνέχιση της εργασίας μετά τα 67 έτη, αφορολόγητες υπερωρίες και μεγαλύτερη ευελιξία με υπολογισμό των εβδομαδιαίων και όχι των ημερήσιων ωρών εργασίας. Σχετικά ωστόσο με τον κατώτατο μισθό, δήλωσε μεν ότι είναι «εφικτό και επιθυμητό» να αυξηθεί εντός του 2026 στα 15 ευρώ/ώρα, αλλά ξεκαθάρισε ότι αυτό «δεν θα κατοχυρωθεί νομοθετικά», όπως ίσχυε έως τώρα. Ο κ. Μερτς υποσχέθηκε επίσης κίνητρα και επενδύσεις για ανέγερση νέων οικοδομών, με στόχο την προσφορά στέγης σε προσιτή τιμή.

«Θέλουμε να παραμείνουμε μια φιλική χώρα»

«Η Γερμανία είναι χώρα μετανάστευσης – έτσι ήταν και έτσι θα παραμείνει», συνέχισε ο Φρίντριχ Μερτς και υπογράμμισε ότι «θέλουμε να παραμείνουμε μια φιλική χώρα που σέβεται ειδικά εκείνους που έχουν έρθει εδώ, ζουν και εργάζονται μαζί μας», αλλά επισήμανε και ότι η Γερμανία επέτρεπε σε υπερβολικό βαθμό τη μετανάστευση «χαμηλών δεξιοτήτων», κάτι που όπως είπε, πρέπει να αλλάξει. «Χρειαζόμαστε μια νέα μεταναστευτική πολιτική προς το συμφέρον της ευημερίας της χώρας μας», δήλωσε και αναφέρθηκε επίσης στο «βασικό καθήκον κάθε γερμανικής κυβέρνησης να διασφαλίζει τη διατήρηση της ελευθερίας στη χώρα». Αυτό απαιτεί «μια εσωτερική πολιτική η οποία θα αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις απειλές κατά της ελευθερίας. Οι πολίτες αξίζουν το υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας και προστασίας. Δεν θα ανεχτούμε ποτέ την αύξηση της επιθετικότητας και της βίας κατά των δυνάμεών μας», υπογράμμισε, με το βλέμμα στις συχνές επιθέσεις εναντίον αστυνομικών.

Ο κ. Μερτς έκανε ιδιαίτερη μνεία στα φαινόμενα αντισημιτισμού και στο Ισραήλ. «Η Γερμανία πρέπει να είναι και να παραμείνει ένα ασφαλές καταφύγιο για τους Εβραίους. Η συνεργασία με το Ισραήλ είναι ένα θαύμα, αλλά και ένα δώρο από το κράτος του Ισραήλ και την ισραηλινή κοινωνία. Η ύπαρξη και η ασφάλεια του Κράτους του Ισραήλ είναι και παραμένουν για εμάς κρατική επιταγή», επανέλαβε και πρόσθεσε ότι αυτή η ιστορική ευθύνη κατέστη εκ νέου συγκεκριμένη στις 7 Οκτωβρίου 2023. «Θα ήθελα να πω στους Ισραηλινούς φίλους μας σε αυτό το σημείο: Στεκόμαστε αταλάντευτα στο πλευρό του Ισραήλ. Αυτό περιλαμβάνει επίσης τη δέσμευση της Γερμανίας για ταχεία ειρήνη στην περιοχή, κατάπαυση του πυρός, απελευθέρωση όλων των ομήρων της Χαμάς και ανθρωπιστική βοήθεια για τον πληθυσμό στη Γάζα», πρόσθεσε ο κ. Μερτς και αναφέρθηκε στον κίνδυνο λιμού στην Γάζα. «Είναι ανθρωπιστική υποχρέωση», είπε χαρακτηριστικά, ενώ από τα έδρανα της Αριστεράς κάποιοι βουλευτές φώναζαν «Γενοκτονία!».

Ως κεντρικό σημείο της πολιτικής του, ο Φρίντριχ Μερτς ανέφερε τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων της Γερμανίας.

«Δίκαιη, διαρκή και βιώσιμη λύση στην Ουκρανία»

«Όλοι συμμεριζόμαστε την επιθυμία για μια δίκαιη, διαρκή και βιώσιμη λύση στην Ουκρανία. Καλύτερα σήμερα παρά αύριο», τόνισε και έκανε λόγο για τρεις προϋποθέσεις, τη συνέχιση της στήριξης της Ουκρανίας – «ξεκαθαρίζοντας ότι δεν εμπλεκόμαστε στον πόλεμο, αλλά δεν είμαστε και αμέτοχοι τρίτοι ή ουδέτεροι διαμεσολαβητές» -, τη συμμετοχή στη στήριξη της Ουκρανίας των Ευρωπαίων αλλά και των Αμερικανών και την απόρριψη κάθε υπόνοιας για «υπαγορευμένη ειρήνη» ή υποταγή σε στρατιωτικά τετελεσμένα σε βάρος της Ουκρανίας.

Merz on Ukraine in first major speech:
“The outcome of this war decides …whether Europe will be ruled by the law or tyranny.”

Reaffirms support for Ukraine and vows leadership.

“Europe expects us to act.”

Blank space: Where in Europe he will be willing to put German money. pic.twitter.com/31aCSHIwVr

— Michaela Kuefner (@MKuefner) May 14, 2025

Αυτή η κατάσταση αβεβαιότητας θα εξακολουθήσει να επηρεάζει την Ευρώπη για τα επόμενα χρόνια, προέβλεψε ο καγκελάριος και έκανε λόγο για «τη μεγαλύτερη επίθεση από αντιπάλους και εχθρούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας» που δέχθηκε η Ευρώπη μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. «Η Ρωσία έχει παραβιάσει όλους τους κανόνες που έχουν γραφτεί για την ειρηνική συνύπαρξη», δήλωσε, για να προσθέσει ότι η έκβαση του πολέμου θα κρίνει και το εάν στην Ευρώπη θα επικρατήσουν ο νόμος και η τάξη ή η στρατιωτική ισχύς, η τυραννία και το δίκαιο του ισχυρότερου. Στο ζήτημα της Ουκρανίας ο κ. Μερτς επαίνεσε και τον τέως καγκελάριο Όλαφ Σολτς, ο οποίος μάλιστα βρισκόταν στην αίθουσα. «Δεν συμφωνούσα με όλες τις αποφάσεις της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά αυτό δεν είναι κάτι ασυνήθιστο σε μια δημοκρατία. Εσείς, κύριε συνάδελφε Σολτς και η κυβέρνησή σας οδηγήσατε τη Γερμανία σε περιόδους έκτακτων κρίσεων. Η απάντησή σας στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ήταν πρωτοποριακή και ιστορική. Γι’ αυτό, θα θέλαμε να σας εκφράσουμε για άλλη μια φορά σήμερα την ευγνωμοσύνη μας: τις προσωπικές μου ευχαριστίες και ελπίζω οπωσδήποτε στην αναγνώριση ολόκληρης της Βουλής και ολόκληρης της χώρας μας», δήλωσε ο καγκελάριος προς τον προκάτοχό του, με το βλέμμα κυρίως στο «Σημείο Καμπής» που διακήρυξε ο κ. Σολτς όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία και στην σύσταση ειδικού ταμείου για τον εκσυγχρονισμό των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων.

«Υπάρχουν λίγα μαθήματα από την πρόσφατη ιστορία τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν με τόση ακρίβεια στο παρόν. Το μάθημα τώρα είναι απλό: η δύναμη αποτρέπει τους επιτιθέμενους, ενώ η αδυναμία τους προσκαλεί στην επιθετικότητα (…) Όποιος πιστεύει σοβαρά ότι η Ρωσία θα ήταν ικανοποιημένη με μια νίκη επί της Ουκρανίας ή με την προσάρτηση τμημάτων της χώρας κάνει λάθος», προειδοποίησε ο Φρίντριχ Μερτς και δήλωσε ότι η Γερμανία, ως η πολυπληθέστερη και οικονομικά ισχυρότερη χώρα της Ευρώπης, πρέπει να ανταποκριθεί στις ευθύνες της, όπως απαιτείται ουσιαστικά και από τους εταίρους της στο ΝΑΤΟ. «Στο εξής η γερμανική κυβέρνηση θα παρέχει όλους τους οικονομικούς πόρους που χρειάζεται η Bundeswehr προκειμένου να καταστεί ο ισχυρότερος συμβατικός στρατός στην Ευρώπη», κατέληξε ο καγκελάριος Μερτς.