Σε εμπορική λειτουργία βρίσκεται πλέον η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) στην Καλλιρρόη Μεσσηνίας, σηματοδοτώντας την πλήρη εφαρμογή του ενιαίου, βιώσιμου συστήματος διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων στην Πελοπόννησο.
Η εγκατάσταση εντάσσεται στο έργο ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων της Περιφέρειας Πελοποννήσου, το οποίο έχει υλοποιήσει και λειτουργεί ο Όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Πρόκειται για συνολική επένδυση ύψους 167 εκατ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνει τρεις Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων, με τη μεγαλύτερη να βρίσκεται στην Αρκαδία (Παλαιόχουνη) και τις υπόλοιπες στη Λακωνία (Σκάλα) και τη Μεσσηνία. Η μονάδα της Μεσσηνίας διαχειρίζεται 60.000 τόνους αστικών στερεών απορριμμάτων ετησίως, περιορίζοντας σημαντικά τον όγκο που καταλήγει προς υγειονομική ταφή, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και εθνική στρατηγική για την κυκλική οικονομία.
Παράλληλα, παράγει «πράσινη» ενέργεια, η οποία διοχετεύεται στο δίκτυο ηλεκτρισμού της χώρας. Υπολογίζεται ότι παράγονται 6.000 MWh ενέργειας ετησίως, ποσότητα ικανή να καλύψει τις ανάγκες 1.500 νοικοκυριών.
Η χρήση τεχνολογίας αιχμής διασφαλίζει την ελαχιστοποίηση όχι μόνο του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της μονάδας, αλλά και του κόστους διαχείρισης για τους πολίτες.
H μονάδα διαχείρισης απορριμμάτων παρουσιάστηκε επισήμως σε ειδική εκδήλωση παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του Γενικού Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Mανώλη Γραφάκου, του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου Δημήτρη Πτωχού, βουλευτών, δημάρχων και εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου επεσήμανε κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης: «Το συνολικό, ολοκληρωμένο πλέον έργο, δημιουργεί μία νέα πραγματικότητα στη διαχείριση των αποβλήτων στην Πελοπόννησο, σε σχέση με το 2019, όταν η Περιφέρεια Πελοποννήσου είχε σε λειτουργία μόλις έναν νόμιμο ΧΥΤΑ και πολλές παράνομες χωματερές, για τις οποίες η χώρα μας πλήρωνε πρόστιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα τότε, οι 21 από τις 65 περιπτώσεις προστίμων που καταβάλλαμε για τις παράνομες χωματερές αφορούσαν στην περιφέρεια Πελοποννήσου. Σήμερα στη χώρα λειτουργούν 13 μονάδες -οι τρεις στην Πελοπόννησο-, ενώ κατασκευάζονται ακόμα 24. Το έργο εξυπηρετεί το σύνολο του πληθυσμού και των επισκεπτών της Περιφέρειας Πελοποννήσου και αποτελεί Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας μεθοδικής και ολοκληρωμένης προσπάθειας που έχει καταβληθεί από την Κυβέρνηση, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τις Περιφέρειες για τη διαχείριση των αποβλήτων την τελευταία εξαετία. Πρόκειται για το επιστέγασμα μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής, που οφείλεται κατ’ αρχάς στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος είχε εγκαινιάσει τη Μονάδα Διαχείρισης Απορριμμάτων στην Αρκαδία το 2023. Οφείλεται και στους προκατόχους μου, με τον κ. Σκυλακάκη να εγκαινιάζει και την δεύτερη Μονάδα στη Λακωνία ακριβώς έναν χρόνο πριν, τον Απρίλιο του 2024. Καίριο ρόλο διαδραμάτισαν και οι Περιφερειακές Αρχές και τα στελέχη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, χάρη στην προσπάθεια των οποίων φθάσαμε με επιτυχία ως εδώ. Με τις υποδομές όπως αυτή που εγκαινιάζουμε σήμερα στην Μεσσηνία, η χώρα όχι μόνο αποκτά τις προϋποθέσεις να πετύχει τους στόχους που θέτει η Ευρώπη στη διαχείριση των αποβλήτων, αλλά περνά και σε ένα νέο, ενάρετο κύκλο διαχείρισης των αποβλήτων της».
Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός σημείωσε: «Η πλήρης λειτουργία της μονάδας στην Καλλιρρόη αποτελεί την ολοκλήρωση ενός μεγάλου και δύσκολου κύκλου για την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Aφήνουμε οριστικά πίσω μας ένα παρελθόν που ταυτίστηκε με τη διαχειριστική αδυναμία, τις περιβαλλοντικές πληγές και τα δυσβάσταχτα πρόστιμα. Περνάμε σε μια νέα εποχή, όπου η διαχείριση απορριμμάτων γίνεται με σύγχρονες, ευέλικτες και αποδοτικές μεθόδους, προς όφελος των πολιτών και του περιβάλλοντος. Η υποδομή αυτή αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από ένα τεχνικό έργο. Είναι ένα εργαλείο πολιτικής, είναι μέσο προστασίας της δημόσιας υγείας και μοχλός ανάπτυξης. Είναι το αποτέλεσμα ενός στρατηγικού σχεδιασμού που προχώρησε με θεσμική συνέχεια, συνέπεια, διαφάνεια και συνεργασία. Και γι’ αυτό ανήκει σε όλους όσοι εργάστηκαν, συνέβαλαν και πίστεψαν στην επιτυχία του. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχει πλέον στη διάθεσή της το πιο σύγχρονο έργο διαχείρισης απορριμμάτων στη χώρα. Και πάνω σε αυτή τη σταθερή βάση, μπορούμε πλέον να σχεδιάσουμε το επόμενο βήμα: ενίσχυση της ανακύκλωσης, υιοθέτηση καλών και καινοτόμων πρακτικών, κυκλική οικονομία, ακόμη πιο φιλόδοξοι περιβαλλοντικοί στόχοι. Γιατί η επόμενη μέρα μάς καλεί να δώσουμε αξία σε όσα χτίζουμε – με πράξεις, γνώση, τεκμηρίωση και διαρκή ευθύνη. Κλείνοντας θέλω να ευχαριστήσω θερμά την Κυβέρνηση, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Παπασταύρου, τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Παπαθανάση και τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σκυλακάκη, για τη συμβολή τους στην ολοκλήρωση του έργου».
Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης, τόνισε: «Με την πλήρη λειτουργία της μονάδας ολοκληρώνεται ένα έργο εθνικής σημασίας, που τοποθετεί την Πελοπόννησο στην πρώτη γραμμή της βιώσιμης διαχείρισης απορριμμάτων. Είμαστε υπερήφανοι που παραδίδουμε σήμερα και την τρίτη μονάδα του έργου, ολοκληρώνοντας το ορόσημο της κατασκευής. Ευχαριστώ τον κ. Δ. Πτωχό, τον κ. Παπασταύρου και τον κ. Παπαθανάση, οι οποίοι στήριξαν το έργο. Ιδιαίτερη μνεία θέλω να κάνω στις προηγούμενες ηγεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος, κ.κ. Χατζηδάκη και Σκυλακάκη, στις προηγούμενες περιφερειακές διοικήσεις, στους κ.κ. Νίκα και Τατούλη, στον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων κ. Γραφάκο, στον ΦοΔΣΑ και σε όλους όσοι συνέδραμαν, ενάντια στις κραυγές που ακούγονταν. Βεβαίως, θέλω να ευχαριστήσω και τους κ.κ. Μαραγκουδάκη και Αγραφιώτη, οι οποίοι, ως ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ, κατάφεραν να φέρουν το έργο σε αυτό το σημείο. Πρόκειται για το δεύτερο έργο του Ομίλου μας που λειτουργεί με υποδειγματικό τρόπο, μετά από εκείνο της Ηπείρου, το οποίο απέσπασε το βραβείο του καλύτερου έργου υποδομής για το 2018. Σας ευχαριστώ όλους θερμά -εργαζόμενους, υπεργολάβους, μελετητές- που βάλατε πλάτη και συμβάλατε στην ολοκλήρωση του έργου».
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, δήλωσε: «Η σημερινή έναρξη λειτουργίας της Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων στη Μεσσηνία αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η Ελλάδα γυρίζει σελίδα στη διαχείριση των αποβλήτων. Από τις 21 παράνομες χωματερές, φτάσαμε σε μια ολοκληρωμένη περιφερειακή διαχείριση που αποτελεί πρότυπο και οδηγό για όλη τη χώρα. Όταν αναλάβαμε το 2019, λειτουργούσαν μόλις 3 μονάδες και 5 βρίσκονταν υπό κατασκευή· σήμερα λειτουργούν 13 μονάδες, ενώ 24 είναι σε φάση κατασκευής. Αυτό το έργο δεν είναι απλώς υποδομή· είναι σύμβολο μιας νέας εποχής με σύγχρονες, βιώσιμες λύσεις για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες».
Ο πρόεδρος του ΦοΔΣΑ Πελοποννήσου κ. Γιάννης Σμυρνιώτης σχολίασε: «Η Περιφέρεια Πελοποννήσου είναι πλέον απ’ άκρου σ’ άκρο η πιο καθαρή περιοχή της Ελλάδας. Σήμερα, με την πλήρη λειτουργία όλων των μονάδων διαχείρισης της Αρκαδίας, της Λακωνίας και της Μεσσηνίας αλλά και των δύο Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων της Αργολίδας και της Κορινθίας, η Περιφέρεια περνάει σε μια νέα εποχή. Προσδοκώντας στη συνέχιση της γόνιμης συνεργασίας με όλους τους Ευρωπαϊκούς, Εθνικούς και Περιφερειακούς φορείς, της συνεργασίας που έφερε αυτό το αποτέλεσμα στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, μετατρέποντας την περιοχή μας από ουραγό σε πρωτοπόρο, είμαστε βέβαιοι ότι η Πελοπόννησος – μια Περιφέρεια που διαθέτει συντριπτικά πλεονεκτήματα όχι μόνο σε Ελληνικό αλλά και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο – θα πάρει σύντομα τη θέση που της αξίζει. Ευχαριστώ όλους όσους συνέβαλαν στο να καταλήξουμε στο σημερινό αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης αυτού του εμβληματικού έργου».
Ο Διευθυντής έργων απορριμμάτων του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης μιλώντας για τα τεχνικά χαρακτηριστικά της μονάδας, εξήγησε: «Η Μονάδα επεξεργασίας της Μεσσηνίας ενσωματώνει τεχνολογίες αιχμής, που εκτός από σύγχρονες – είναι και βαθιά λειτουργικές, βιώσιμες και καινοτόμες. Η λειτουργία παρακολουθείται online, σε πραγματικό χρόνο, εξασφαλίζοντας απόλυτη διαφάνεια, συνεχή έλεγχο και δυνατότητα βελτιστοποίησης, καθημερινά, από την πρώτη μέρα λειτουργίας».
Ένα σύγχρονο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων για την Πελοπόννησο
Το έργο της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων καθιστά την Πελοπόννησο μία από τις πλέον προηγμένες περιφέρειες της Ευρώπης στον τομέα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Με δυναμικότητα επεξεργασίας 200.000 τόνων ετησίως, αναπτύσσεται σε τρεις Υποενότητες – Διαχειριστικές Ενότητες της Περιφέρειας Πελοποννήσου (Αρκαδία, Μεσσηνία και Λακωνία) και περιλαμβάνει τρεις Μονάδες Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΟΣΔΑ) και ειδικότερα:
- Τρεις Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων
- Τρεις Χώρους Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων
- Δύο Σταθμούς Μεταφόρτωσης
- Έργα βελτίωσης των οδών πρόσβασης στις ΜΕΑ και στα ΣΜΑ
Η χωροθέτηση των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων, των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων και των Σταθμών Μεταφόρτωσης έχει γίνει με τρόπο ώστε η παραλαβή των απορριμμάτων να πραγματοποιείται σε απόσταση μικρότερη των 50 χλμ. από τις πρωτεύουσες των νομών της Περιφέρειας, συμβάλλοντας έτσι στην ελαχιστοποίηση των αναγκαίων μεταφορών από τους Δήμους.
Το έργο αξιοποιεί τεχνολογία αιχμής, επιτυγχάνοντας ελάχιστο περιβαλλοντικό και μηδενικό ενεργειακό αποτύπωμα. Καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ) Πελοποννήσου, λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά με τα Τοπικά Σχέδια Ανακύκλωσης στην πηγή των Δήμων και εφαρμόζει βέλτιστες πρακτικές κυκλικής οικονομίας.
Κατά την κατασκευαστική περίοδο του έργου δημιουργήθηκαν 800 θέσεις εργασίας, ενώ στη φάση της 26ετούς λειτουργίας των μονάδων απασχολούνται 200 άτομα. Σε αυτόν τον αριθμό δεν συνυπολογίζεται η έμμεση απασχόληση που προκύπτει από τη λειτουργία του έργου στην περιοχή (μεταφορές, εμπορία ανακυκλώσιμων, ενδιαίτηση προσωπικού κ.λπ.).
