Οι ΗΠΑ αναμένουν σήμερα Τετάρτη (23/4) την απάντηση της Ουκρανίας σε ένα ειρηνευτικό πλαίσιο που περιλαμβάνει την αναγνώριση από τις ΗΠΑ της Κριμαίας ως τμήμα της Ρωσίας και την ανεπίσημη αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου σχεδόν όλων των περιοχών που έχουν καταληφθεί από την εισβολή του 2022, μεταδίδει ο αμερικανικός ιστότοπος Axios επικαλούμενος πηγές με άμεση γνώση της πρότασης.

Άρση εκ μέρους των ΗΠΑ των κυρώσεων

Σύμφωνα με το Axios, η πρόταση, η οποία παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα, περιλαμβάνει άρση εκ μέρους των ΗΠΑ των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία από το 2014 και θα επιστρέψουν στην Ουκρανία ένα μικρό τμήμα του κατεχόμενου από τη Ρωσία, Χάρκοβο. Ο πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στη Ζαπορίζια θα θεωρηθεί ουκρανικό έδαφος, αλλά θα τον λειτουργούν οι ΗΠΑ, με την ηλεκτρική ενέργεια να παρέχεται τόσο στην Ουκρανία, όσο και στη Ρωσία.

Axios reports that Trump’s final peace plan will be presented tomorrow in London & will cover the Zaporizhzhia nuclear power plant (Europe’s largest).

The plant is to be considered as Ukrainian territory but operated by the USA, with electricity supplied to both Ukraine & Russia pic.twitter.com/93ufP7ZIqL

— Visegrád 24 (@visegrad24) April 23, 2025

Δημοσιεύματα άλλων αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, φέρουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν να προτείνει το «πάγωμα» της γραμμής του μετώπου, και τις Ηνωμένες Πολιτείες προτείνουν να αναγνωριστεί η Κριμαία ως ρωσικό έδαφος.

Κατά τον Axios, το έγγραφο μίας σελίδας που παρουσίασαν οι ΗΠΑ στους Ουκρανούς αξιωματούχους στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα περιγράφει αυτό ως την “τελική προσφορά” του προέδρου Τραμπ. Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι είναι έτοιμος να αποχωρήσει αν τα μέρη δεν καταλήξουν σύντομα σε συμφωνία. Η πρόταση του Τραμπ απαιτεί σημαντικές παραχωρήσεις από τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος προηγουμένως απέκλεισε την αποδοχή της ρωσικής κατοχής της Κριμαίας και τμημάτων τεσσάρων περιοχών στην ανατολική Ουκρανία.

Και ενώ ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν φέρεται να έχει προσφερθεί να παγώσει τις σημερινές γραμμές του μετώπου προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία, έχει προηγουμένως απορρίψει άλλα στοιχεία του αμερικανικού πλαισίου, όπως μια ευρωπαϊκή ειρηνευτική δύναμη στο ουκρανικό έδαφος. Πηγή προσκείμενη στην ουκρανική κυβέρνηση δήλωσε ότι το Κίεβο βλέπει την πρόταση ευνοϊκή προς Ρωσία: «Η πρόταση λέει πολύ ξεκάθαρα ποια απτά κέρδη θα έχει η Ρωσία, αλλά μόνο αόριστα και γενικά λέει τι θα πάρει η Ουκρανία».

Trump’s “final offer” for peace requires Ukraine to accept Russian occupation https://t.co/CfyrdCJYWa

— Axios (@axios) April 22, 2025

Ανησυχία και σκεπτικισμός

Η πρόταση έχει ήδη προκαλέσει ανησυχίες και σκεπτικισμό, καθώς ενδέχεται να θεωρηθεί από την Ουκρανία ως de facto αποδοχή της ρωσικής κατοχής, ανοίγοντας παράλληλα νέα διπλωματικά και πολιτικά μέτωπα για τη Δύση.

Τι παίρνει η Ρωσία με την πρόταση του Τραμπ:

– «De jure» αναγνώριση από τις ΗΠΑ του ρωσικού ελέγχου στην Κριμαία.
– «De facto αναγνώριση» της ρωσικής κατοχής σχεδόν ολόκληρης της περιφέρειας Λουχάνσκ και των κατεχόμενων τμημάτων του Ντονέτσκ, της Χερσώνας και της Ζαπορίζια.
– Υπόσχεση ότι η Ουκρανία δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Το κείμενο σημειώνει ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
– Άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από το 2014.
– Ενισχυμένη οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ, ιδίως στον ενεργειακό και βιομηχανικό τομέα.

Τι παίρνει η Ουκρανία σύμφωνα με την πρόταση του Τραμπ:

– «Μια ισχυρή εγγύηση ασφαλείας» που περιλαμβάνει μια ad hoc ομάδα ευρωπαϊκών χωρών και ενδεχομένως και ομοϊδεατών μη ευρωπαϊκών χωρών. Το έγγραφο είναι ασαφές ως προς το πώς θα λειτουργήσει αυτή η ειρηνευτική επιχείρηση και δεν αναφέρει καμία συμμετοχή των ΗΠΑ.
– Την επιστροφή του μικρού τμήματος της περιφέρειας του Χάρκοβο που έχει καταλάβει η Ρωσία.
– Την ανεμπόδιστη διέλευση του ποταμού Δνείπερου, ο οποίος διέρχεται κατά μήκος της γραμμής του μετώπου σε τμήματα της νότιας Ουκρανίας.
– Αποζημιώσεις και βοήθεια για την ανοικοδόμηση, αν και το έγγραφο δεν αναφέρει από πού θα προέλθει η χρηματοδότηση.

Άλλα σημεία του σχεδίου

Το έγγραφο αναφέρεται στη συμφωνία ΗΠΑ-Ουκρανίας για τα ορυκτά, η οποία, όπως δήλωσε ο Τραμπ, θα υπογραφεί την Πέμπτη.

Το σχέδιο συντάχθηκε μετά τη συνάντηση του απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, με τον Πούτιν για περισσότερες από τέσσερις ώρες την περασμένη εβδομάδα. Μετά την παρουσίαση του σχεδίου, ο Πούτιν προσφέρθηκε να σταματήσει την εισβολή της Ρωσίας κατά μήκος των σημερινών γραμμών του μετώπου ως μέρος μιας πιθανής συμφωνίας, αναφέρουν οι FT. Αυτή είναι η μεγαλύτερη χειρονομία εκ μέρους του Πούτιν μέχρι στιγμής για να σηματοδοτήσει ότι είναι πρόθυμος να κάνει ειρήνη, αλλά οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί.

Ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ πρόκειται να ταξιδέψει στη Ρωσία για συνομιλίες με τον Πούτιν αργότερα αυτήν την εβδομάδα, ανακοίνωσε χθες (22/4) η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ.

Νέο γύρος συνομιλιων στο Λονδίνο χωρίς τις ΗΠΑ
Νέος γύρος συνομιλιών για το μέλλον της Ουκρανίας θα πραγματοποιηθεί σήμερα στο Λονδίνο, χωρίς ωστόσο την συμμετοχή του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών.

Μετά τη συνομιλία του με τον Βρετανό ομόλογό του, ο Μαρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι αναβάλλει το ταξίδι του στο Ηνωμένο Βασίλειο για τους επόμενους μήνες και ο απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία στρατηγός Κιθ Κέλογκ θα παραστεί στις συζητήσεις.

Υποβαθμισμένες προσδοκίες

Δεν ήταν σαφές αν η απουσία του κορυφαίου διπλωμάτη της Ουάσινγκτον σήμαινε ότι ο Τραμπ είχε υποβαθμίσει τις προσδοκίες της Ουάσινγκτον από τη συνάντηση, αφού δήλωσε την Κυριακή ότι ελπίζει ότι η Μόσχα και το Κίεβο θα συνάψουν συμφωνία αυτή την εβδομάδα για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά τις προειδοποιήσεις ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν από τις προσπάθειες για τη διαμεσολάβηση σε μια ειρηνευτική συμφωνία Ρωσίας-Ουκρανίας, αν δεν υπάρξουν σαφείς ενδείξεις προόδου σύντομα.

Κατά τον Axios, Αμερικανός αξιωματούχος που συμμετείχε στις συζητήσεις δήλωσε ότι ο Ρούμπιο και ο Βίτκοφ εργάστηκαν μαζί «για να αναπτύξουν ένα πλαίσιο που θα μας φέρει πιο κοντά στην επίτευξη ενός τέλους του πολέμου». Ωστόσο, τα τελευταία 24ωρα υπήρξαν ενδείξεις από τους Ουκρανούς ότι ήθελαν να συζητήσουν μια εκεχειρία 30 ημερών κατά τη διάρκεια των σημερινών συναντήσεων στο Λονδίνο και όχι το πλαίσιο του ειρηνευτικού σχεδίου του Τραμπ. Οπότε “ελήφθη απόφαση να μην ταξιδέψει ο υπουργός στο Λονδίνο. Αντ’ αυτού, η αμερικανική αντιπροσωπεία θα συνεχίσει να συμμετέχει σε συζητήσεις με τους Βρετανούς και Ουκρανούς ομολόγους της”, δήλωσε ο αξιωματούχος. Ο Ρούμπιο έγραψε στο Twitter ότι είχε μια «παραγωγική» συζήτηση με τον Βρετανό ομόλογό του και ανυπομονούσε “να τη συνεχίσει” μετά τις συζητήσεις στο Λονδίνο.

Ανατροπή στην εξωτερική πολιτική

Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει ανατρέψει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, πιέζοντας την Ουκρανία να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, ενώ παράλληλα χαλάρωσε πολλά από τα μέτρα που είχε λάβει η κυβέρνηση Μπάιντεν για να τιμωρήσει τη Ρωσία για την πλήρους κλίμακας εισβολή της στη γείτονά της το 2022. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θέλει να μεσολαβήσει για την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία έως τον Μάιο, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ πρέπει να τερματίσουν μια σύγκρουση που έχει προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων και ενέχει τον κίνδυνο μιας άμεσης σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και της πυρηνικά εξοπλισμένης Ρωσίας. Η Ευρώπη ανησυχεί όλο και περισσότερο για τα ανοίγματα της κυβέρνησης Τραμπ προς τη Μόσχα, μετά τη μέχρι στιγμής αποτυχία των προσπαθειών του Τραμπ να εξασφαλίσει κατάπαυση του πυρός στον πόλεμο.