Πολλοί Ρώσοι επευφημούσαν την εκλογή του προέδρου Τραμπ επειδή πίστευαν ότι θα μπορούσε να κάνει μια συμφωνία για ειρήνη στην Ουκρανία με διαπραγμάτευση που θα ικανοποιούσε το Κρεμλίνο, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times.

Τρεις μήνες μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του κ. Τραμπ, η απογοήτευση στη Μόσχα είναι αισθητή, σύμφωνα με την εφημερίδα. Σε συνεντεύξεις τους, άνθρωποι που βρίσκονται κοντά στο Κρεμλίνο αποκάλυψαν την απογοήτευση τους τόσο για την χαοτική προσέγγιση του κ. Τραμπ στις συνομιλίες όσο και για την προφανή ακαμψία του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στις διαπραγματεύσεις.

Με τον κ. Τραμπ και τον κορυφαίο διπλωμάτη του να προειδοποιούν την Παρασκευή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αποχωρήσουν από τη συζήτηση, ορισμένοι από αυτούς που βρίσκονται κοντά στο Κρεμλίνο φοβούνται ότι μια κατάρρευση των συνομιλιών θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση των μαχών.

Η κίνηση προς την ειρήνη προχωράει «πολύ πιο αργά από ό,τι θα έπρεπε και όχι με τον τρόπο που θα ήθελε κανείς να γίνει», δήλωσε ο Γκριγκόρι Α. Γιαβλίνσκι, ένας φιλελεύθερος πολιτικός στη Μόσχα, ο οποίος είχε μία συνάντηση με τον κ. Πούτιν το 2023 για να τον προτρέψει σε κατάπαυση του πυρός. Εν τω μεταξύ, είπε, ο κ. Πούτιν «απλώς μάχεται, εκμεταλλεύεται τη στιγμή. Θέλει να επιτύχει το μέγιστο πριν από ουσιαστικές συνομιλίες».

Το ερώτημα τώρα είναι αν ο κ. Πούτιν θα υποχωρήσει από τις απαιτήσεις του, που φαίνονται ελάχιστα διαφοροποιημένες από τους όρους κατάπαυσης του πυρός που περιέγραψε το περασμένο καλοκαίρι, όταν είπε ότι η Ουκρανία θα έπρεπε να συμφωνήσει να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και να αποσυρθεί από ένα μεγάλο τμήμα της επικράτειας πριν η Ρωσία σταματήσει τις μάχες.

Προς το παρόν, οι ολοένα και πιο ωμές προειδοποιήσεις του κ. Τραμπ και των «υπολοχαγών» του ότι μπορεί να εξαντληθεί η υπομονή τους έφεραν ελάχιστα αποτελέσματα. Ο κ. Πούτιν δεν έχει κάνει πίσω από την απόρριψη της εκεχειρίας 30 ημερών στην οποία συμφώνησε η Ουκρανία τον Μάρτιο.

Γιατί πέταξε τώρα το «μπαλάκι» στο Κίεβο

Το Σάββατο, ο κ. Πούτιν κήρυξε μονοήμερη εκεχειρία για το Πάσχα. Αυτή τακτική φαίνεται ότι αποσκοπεί να δείξει ότι η Ρωσία εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για την ειρήνη.

Ο κ. Πούτιν ισχυρίστηκε ότι η απάντηση του Κιέβου θα ρίξει φως στην «επιθυμία και, πράγματι, στην ικανότητά» της Ουκρανίας να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναφέρθηκε στην ανακοίνωση του Ρώσου Προέδρου ως την «επόμενη προσπάθεια του κ. Πούτιν να παίξει με τις ζωές των ανθρώπων», χωρίς να διευκρινίσει αν η Ουκρανία θα τηρήσει την εκεχειρία.

Ωστόσο με δεδομένη την έλλειψη συμπάθειας του κ. Τραμπ για την Ουκρανία και την όλο και πιο έντονη σύγκρουση του με τους συμμάχους των ΗΠΑ, ο κ. Πούτιν φαίνεται να νιώθει όλο και πιο σίγουρος ότι η Ρωσία μπορεί τελικά να νικήσει την Ουκρανία σε έναν πόλεμο φθοράς.

Το Κρεμλίνο αφήνει να φανεί το ενδεχόμενο επικερδών αμερικανικών επιχειρηματικών συμφωνιών στη Ρωσία με την ελπίδα να προσελκύσει τον κ. Τραμπ, ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στο πεδίο της μάχης.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Παρασκευή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αποφασίσουν «μέσα σε λίγες ημέρες» να προσπεράσουν την προσπάθεια τερματισμού του πολέμου. Ο κ. Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι «αν για κάποιο λόγο ένα από τα δύο μέρη το κάνει πολύ δύσκολο», οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αποφασίσουν ότι «απλά θα προσπεράσουμε».

Το Κρεμλίνο, όμως, παρέμεινε σταθερό στις θέσεις του και δείχνει ότι δεν βιάζεται για μια συμφωνία, ενώ ταυτόχρονα ισχυρίζεται ότι παραμένει ανοιχτό στον διάλογο. Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, πρώην πρόεδρος της Ρωσίας, μίλησε την Παρασκευή και υποστήριξε ότι η Μόσχα δεν θα είχε πρόβλημα αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρούσαν από την Ουκρανία, διότι «τότε η Ρωσία θα βγάλει άκρη πιο γρήγορα».

Οι Ρώσοι καλωσόρισαν σε μεγάλο βαθμό την επιστροφή του κ. Τραμπ στον Λευκό Οίκο, όπως ανέφερε ο ανεξάρτητη δημοσκοπική εταιρεία Levada, κυρίως επειδή τους έδωσε «την ελπίδα ότι ο πόλεμος θα τελειώσει».

Ο κ. Πούτιν έχει πει ελάχιστα για τον πόλεμο δημοσίως μετά την επίσκεψή του σε ένα υποβρύχιο της Αρκτικής τον περασμένο μήνα, κατά την οποία ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να «τους αποτελειώσει», αναφερόμενος στην Ουκρανία. Φιλοξένησε έναν απεσταλμένο του Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ, αυτόν τον μήνα για την τρίτη πολύωρη συνάντησή τους από τον Φεβρουάριο. Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν συναντηθεί στη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αγανάκτηση εκφράζουν ορισμένοι Ρώσοι με δεσμούς με το Κρεμλίνο

Καμία από αυτές τις συναντήσεις δεν έχει επιφέρει σαφή πρόοδο στη μείωση της έντασης των μαχών ή των πυραυλικών επιθέσεων της Ρωσίας σε ουκρανικές πόλεις. Παρ’ όλα αυτά, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Λευκός Οίκος εξακολουθεί να αισθάνεται «αισιόδοξος ότι μπορούμε καλώς εχόντων των πραγμάτων να οδηγήσουμε αυτόν τον βάρβαρο πόλεμο στο τέλος του».

Στο παρασκήνιο, ορισμένοι Ρώσοι με δεσμούς με το Κρεμλίνο εκφράζουν στους New York Times την αγανάκτησή τους, αν και μίλησαν μόνο υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω των ευαίσθητων διπλωματικών κινήσεων.

Ένα πρόσωπο που βρίσκεται σε επαφή με ανώτερους αξιωματούχους δήλωσε στην εφημερίδα ότι ο κ. Πούτιν αποδείχθηκε πιο απρόθυμος από ό,τι αναμενόταν να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός και ότι φαίνεται έτοιμος να συνεχίσει να μάχεται για τον πλήρη έλεγχο των τεσσάρων ουκρανικών περιοχών που διεκδίκησε ως τμήμα της Ρωσίας το 2022.

Ένα δεύτερο πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο δήλωσε ότι παρά τις πολύωρες συνομιλίες του Πούτιν με τον κ. Τραμπ και τον κ. Γουίτκοφ, ο Ρώσος πρόεδρος φάνηκε να αγωνίζεται για να καταστήσει σαφές ότι δεν θα σταματήσει να πολεμάει χωρίς να επιτύχει κάποιο στοιχείο των ευρύτερων στόχων του, όπως να αποκλείσει την περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ.

Η στρατηγική έναντι του Τραμπ

Αναλυτής προσκείμενος ρωσική κυβέρνηση δήλωσε ότι ο κ. Πούτιν δεν είχε ακόμη δείξει την ευελιξία που πολλοί περίμεναν ως προς τα εδαφικά ζητήματα, όπως το μέλλον τεσσάρων ουκρανικών περιοχών. Ταυτόχρονα, ο αναλυτής είπε ότι το Κρεμλίνο προσπαθεί να «διαφοροποιήσει την ατζέντα των διαπραγματεύσεων» με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να συμπεριλάβει θέματα όπως η ενέργεια, η Αρκτική και οι διαστημικές πτήσεις, προκειμένου η προσέγγιση με την Ουάσινγκτον να συνεχιστεί ακόμη και σε περίπτωση που αποτύχουν οι συνομιλίες για την Ουκρανία.

Ορισμένοι Ρώσοι λένε ότι πιστεύουν πώς η ανυπομονησία που εκφράζει ο Λευκός Οίκος οφείλεται στην αμερικανική πολιτική, δεδομένης της προεκλογικής υπόσχεσης του κ. Τραμπ να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο στην Ουκρανία, και ότι ένας συμβιβασμός παραμένει πιθανός. Ο Φιοντόρ Βοϊτολόφσκι, διευθυντής του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας και Διεθνών Σχέσεων στη Μόσχα, δήλωσε ότι τον εξέπληξε η «αφέλεια» της Ουάσινγκτον σχετικά με το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να επιτευχθεί η ειρήνη αν και σημείωσε ότι οι δύο χώρες βρίσκονται «στην αρχή του δρόμου για να φτάσουν εκεί».

«Η Ρωσία δεν πρόκειται να θυσιάσει τα συμφέροντά της ή την ασφάλειά της προκειμένου να βοηθήσει τον Τραμπ να λύσει τα εσωτερικά πολιτικά του προβλήματα», δήλωσε στους New York Times ο Φιοντόρ Βοϊτολόφσκι.

Παράλληλα εξήγησε ότι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρήσουν από τις συνομιλίες για την Ουκρανία τότε «η Ρωσία θα πρέπει να δημιουργήσει τις συνθήκες για μια διπλωματική διαδικασία» με νέα χρήση βίας.

Ο κ. Γιαβλίνσκι, ο φιλελεύθερος πολιτικός της Μόσχας, πραγματοποίησε μια συνάντηση αργά το βράδυ με τον κ. Πούτιν τον Οκτώβριο του 2023 για να τον παροτρύνει να εξετάσει το ενδεχόμενο κατάπαυσης του πυρός. Όπως πολλοί στη ρωσική επιχειρηματική και πολιτική ελίτ, επέκρινε την κυβέρνηση Μπάιντεν επειδή δεν προσπάθησε περισσότερο για την επίτευξη ειρήνης μέσω διαπραγματεύσεων. Μετά τις εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου, ο κ. Γιαβλίνσκι επαίνεσε τη δηλωμένη επιθυμία του κ. Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο.

Αλλά τώρα, είπε ο κ. Γιαβλίνσκι, ο κ. Τραμπ αποτυγχάνει να συζητήσει τη μεταπολεμική ασφάλεια της Ευρώπης -ένα απαραίτητο συστατικό για οποιαδήποτε συμφωνία- και προέτρεψε σε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή.

«Η αμερικανική κυβέρνηση έχει μόνο τις πιο γενικές επιθυμίες για το τι θέλει. Δεν υπάρχει κατανόηση για το πώς ακριβώς θα το επιτύχει», τόνισε ο Γιαβλίνσκι.