Ο Covid συνεχίζει να μεταλλάσσεται, με νέα στελέχη να εμφανίζονται περιοδικά. Η πιο πρόσφατη μετάλλαξη, γνωστή ως Cicada (BA.3.2), κάνει ξανά την εμφάνισή της, αφού είχε εντοπιστεί αρχικά το 2024.
Σύμφωνα με το περιοδικό Time, η συγκεκριμένη παραλλαγή εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική στα τέλη του 2024, όμως υποχώρησε προσωρινά λόγω επικράτησης άλλων στελεχών. Περίπου έναν χρόνο αργότερα επανεμφανίστηκε, ακολουθώντας ένα μοτίβο «αδράνειας και επανενεργοποίησης», παρόμοιο με αυτό των τζιτζικιών, από όπου και πήρε το παρατσούκλι της.
Αν και δεν ευθύνεται ακόμη για μεγάλο αριθμό κρουσμάτων στις ΗΠΑ, έχει ήδη συνδεθεί με περίπου το 30% των λοιμώξεων Covid στην Ευρώπη τους τελευταίους μήνες.
Τι την κάνει διαφορετική από τις προηγούμενες μεταλλάξεις
Η Cicada φέρει 70 έως 75 νέες μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη-ακίδα (spike protein), το βασικό σημείο που αναγνωρίζει και στοχεύει το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα.
Ο αριθμός αυτός είναι σημαντικά μεγαλύτερος σε σχέση με τις κυρίαρχες μεταλλάξεις που κυκλοφόρησαν το 2023. Ωστόσο, υπάρχει και ένα καθησυχαστικό στοιχείο: η Cicada ανήκει στην οικογένεια της Όμικρον, γεγονός που σημαίνει ότι διατηρεί γενετικές ομοιότητες με πρόσφατα στελέχη.
Πόσο έχει εξαπλωθεί
Η παραλλαγή έχει ήδη καταγραφεί σε ευρωπαϊκές χώρες καθώς και σε τουλάχιστον 24 πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ σε ορισμένες περιοχές εκτιμάται ότι ευθύνεται για έως και το 30% των νέων κρουσμάτων.
Παρά τη διεύρυνση της παρουσίας της, δεν έχει μέχρι στιγμής επικρατήσει ως κυρίαρχο στέλεχος, ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δείχνουν να διαθέτει σαφές πλεονέκτημα ως προς τη μεταδοτικότητα έναντι άλλων παραλλαγών που ήδη κυκλοφορούν.
Ωστόσο, η εξέλιξή της παρακολουθείται στενά από την επιστημονική κοινότητα, καθώς φέρει έναν ασυνήθιστα υψηλό αριθμό μεταλλάξεων, που υπολογίζεται μεταξύ 70 και 75, γεγονός που ενδέχεται να της επιτρέπει μερική διαφυγή από την ανοσία που έχει αναπτυχθεί είτε μέσω προηγούμενης λοίμωξης είτε μέσω εμβολιασμού.
Προστατεύουν τα εμβόλια;
Δεδομένου ότι η Cicada ανήκει στην οικογένεια της Όμικρον, τα επικαιροποιημένα εμβόλια που στοχεύουν τα κυρίαρχα στελέχη, όπως το JN.1, εξακολουθούν να παρέχουν προστασία.
Ωστόσο, αυτή η προστασία ενδέχεται να είναι μειωμένη λόγω των πολλών μεταλλάξεων.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής λοιμωδών νοσημάτων Dr William Schaffner από το Vanderbilt University Medical Center: «Τα δεδομένα από τα εργαστήρια δείχνουν ότι υπάρχει κάποια προστασία, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό. Δεν είναι μηδενική, αλλά είναι περιορισμένη».
Μελέτες που επικαλείται το CDC δείχνουν ότι η Cicada μπορεί να διαφεύγει εν μέρει της ανοσίας που προσφέρουν τα εμβόλια.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η μείωση των εμβολιασμών, λόγω σύγχυσης γύρω από τις οδηγίες των αρχών, φαίνεται να επηρεάζει κυρίως τις ευπαθείς ομάδες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι νοσηλείες κορυφώθηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου και αρχές Ιανουαρίου, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 75 ετών.
Κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων ασθενών που νοσηλεύονται είναι ότι δεν έχουν κάνει τα επικαιροποιημένα εμβόλια.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το εμβόλιο δεν αποτρέπει απαραίτητα τη μόλυνση, αλλά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και νοσηλείας.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα της Cicada δεν διαφέρουν από αυτά των προηγούμενων μεταλλάξεων:
- Πονόλαιμος
- Πυρετός ή ρίγη
- Πονοκέφαλος
- Βήχας
- Μυαλγίες
- Καταρροή
Δεδομένου ότι μοιάζουν με αυτά της γρίπης, ο μόνος αξιόπιστος τρόπος διάγνωσης παραμένει το τεστ.
Τα συμπτώματα συνήθως διαρκούν από λίγες ημέρες έως περίπου μία εβδομάδα.
Ανιχνεύεται από τα τεστ;
Δεν υπάρχει ακόμη σαφής απάντηση, καθώς τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα υπάρχοντα τεστ πιθανότατα εξακολουθούν να εντοπίζουν τη Cicada, καθώς στοχεύουν σε τμήματα του ιού που μεταλλάσσονται λιγότερο.
Είναι πιο επικίνδυνη;
Μέχρι στιγμής, δεν είναι σαφές αν η Cicada προκαλεί πιο σοβαρή νόσο σε σχέση με προηγούμενα στελέχη.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα και μελέτες για να διαπιστωθεί αν η συγκεκριμένη μετάλλαξη θα επικρατήσει ή αν θα οδηγήσει σε πιο βαριά περιστατικά Covid.
Η εξέλιξη της Cicada παρακολουθείται στενά από τις υγειονομικές αρχές, καθώς η συνεχής μετάλλαξη του ιού παραμένει βασική πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.
