Ο κίνδυνος εμφάνισης χρόνιων παθήσεων μπορεί να είναι μεγαλύτερος, εάν μία συνήθεια που συνδέεται με την τουαλέτα σας είναι γνώριμη. Αν και σπάνια μιλάμε γι’ αυτό το θέμα, η συχνότητα με την οποία επισκεπτόμαστε την τουαλέτα μπορεί να αποκαλύψει πολλά για την υγεία μας. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η συχνότητα των κενώσεων έχει “άμεση επίδραση” στο μικροβίωμα του εντέρου και συνδέεται με παθήσεις, όπως η χρόνια νεφρική νόσος ή η άνοια.

Η συνήθεια που μπορεί να είναι ένδειξη κακής υγείας, σύμφωνα με μελέτη

Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Cell Reports Medicine υποδεικνύει ότι η υψηλή συχνότητα κενώσεων συνδέεται με χειρότερη συνολική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλότερης ποικιλομορφίας του μικροβιώματος του εντέρου, της φλεγμονής και της αυξημένης ευαισθησίας σε εντερικά παθογόνα. Αντίθετα, η χαμηλή συχνότητα κενώσεων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για διάφορες χρόνιες ιατρικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των νευροεκφυλιστικών διαταραχών και της χρόνιας νεφρικής νόσου.

Ο Sean Gibbons, από το Ινστιτούτο Συστημικής Βιολογίας στο Σιάτλ, κύριος συγγραφέας της έκθεσης, δήλωσε: «Ελπίζω ότι αυτή η εργασία θα διευρύνει τις γνώσεις των κλινικών ιατρών για τους πιθανούς κινδύνους της μη διαχείρισης της συχνότητας των κενώσεων», σημειώνοντας ότι οι μη τακτικές κενώσεις συχνά απορρίπτονται από τους γιατρούς ως μια απλή ενόχληση.

Πόσο συχνές πρέπει να είναι οι κενώσεις του εντέρου

Ενώ κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι μία κένωση την ημέρα είναι ο κανόνας, η πραγματικότητα είναι πιο πολύπλοκη. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS) δηλώνει ότι «η συχνότητα των κενώσεων διαφέρει από άτομο σε άτομο», με τους περισσότερους ανθρώπους να έχουν κένωση από τρεις φορές την ημέρα έως τρεις φορές την εβδομάδα.

Οι οδηγίες των ειδικών τονίζουν τη σημασία της αναζήτησης ιατρικής συμβουλής «αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου σας, όπως η ανάγκη για πιο συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα, τα πιο χαλαρά κόπρανα, η αιμορραγία από τον πρωκτό ή ο πόνος στο στομάχι».

Μια μελέτη του 2018 στις ΗΠΑ ενίσχυσε τον ευρέως αποδεκτό κανόνα «3 και 3» για την κανονική συχνότητα κενώσεων (τρεις φορές την ημέρα έως τρεις φορές την εβδομάδα), ενώ πρότεινε επίσης διαφορετικά κριτήρια για τη συνοχή των κοπράνων μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Ωστόσο, μια πιο πρόσφατη μελέτη του 2023 στις ΗΠΑ έδειξε ότι η πιο συνηθισμένη λειτουργία του εντέρου ήταν μία φορά την ημέρα και διαπίστωσε ότι τα άτομα που είχαν τέσσερις κενώσεις εβδομαδιαίως είχαν 1,78 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν μέσα σε πέντε χρόνια σε σύγκριση με εκείνους που είχαν επτά κενώσεις την εβδομάδα. Επιπλέον, οι λιγότερο συχνές κενώσεις συνδέονταν με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο και καρδιαγγειακές παθήσεις, κατά 2,42 και 2,27 φορές αντίστοιχα.

Υγεία του εντέρου: Η σημασία της συχνότητας των κενώσεων

Η συχνότητα των κενώσεων αποτελεί έναν σημαντικό δείκτη για την υγεία του εντέρου και τη συνολική ευεξία. Ο Sean Gibbons εξηγεί ότι υπάρχει μια «ζώνη Goldilocks» για τη συχνότητα των κενώσεων που σχετίζεται με τη βέλτιστη υγεία: μία έως τρεις φορές την ημέρα. Η ζώνη Goldilocks στο έντερο, αναφέρεται στην ιδανική κατάσταση του εντερικού μικροβιώματος, όπου υπάρχει ισορροπία μεταξύ των ωφέλιμων και δυνητικά επιβλαβών βακτηρίων.

Η έρευνα του Gibbons κατηγοριοποιεί περαιτέρω τις συνήθειες τουαλέτας σε διακριτά πρότυπα:

• Δυσκοιλιότητα: μία ή δύο κενώσεις την εβδομάδα
• Χαμηλή-κανονική: τρεις έως έξι κενώσεις την εβδομάδα
• Υψηλή-κανονική: μία έως τρεις κενώσεις την ημέρα
• Διάρροια: περισσότερες από τρεις κενώσεις την ημέρα

Όσοι χρησιμοποιούσαν την τουαλέτα μία έως τρεις φορές την ημέρα βρέθηκε να έχουν μεγαλύτερο ποσοστό ωφέλιμων βακτηρίων του εντέρου και αυξημένη παρουσία μικροβίων που παράγουν λιπαρά οξέα μικρής αλυσίδας, τα οποία είναι γνωστά για τη μείωση της φλεγμονής στο σώμα. Η χρόνια φλεγμονή θεωρείται πλέον βασικός παράγοντας στην ανάπτυξη ασθενειών όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης τύπου 2 και η νόσος Αλτσχάιμερ.

Αντίθετα, όσοι είχαν κενώσεις λιγότερο συχνά από τρεις φορές την εβδομάδα εμφάνιζαν μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν τοξίνες στο αίμα που σχετίζονται με τη χρόνια νεφρική νόσο και τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Ο Gibbons εξήγησε στο BBC ότι τα άτομα με δυσκοιλιότητα μπορεί να έχουν αυξημένα επίπεδα επιβλαβών τοξινών στην κυκλοφορία του αίματός τους επειδή, αφού καταναλώσουν όλες τις διαθέσιμες ίνες, τα βακτήρια του εντέρου αρχίζουν να ζυμώνουν πρωτεΐνες, απελευθερώνοντας βλαβερές τοξίνες στο αίμα. Αυτές οι τοξίνες μπορούν να βλάψουν όργανα όπως οι νεφροί και η καρδιά και να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η λειτουργία του εντέρου ως δείκτης της καλής υγείας

Στον τομέα της υγειονομικής έρευνας, η εξαγωγή οριστικών συνδέσεων μεταξύ συγκεκριμένων συνηθειών και κατάστασης της υγείας μπορεί να είναι δύσκολη μέχρι να συγκεντρωθεί ένα σημαντικό σύνολο αποδεικτικών στοιχείων. Συχνά, τα πρότυπα υγείας μπορεί να παρουσιάζουν συσχετίσεις παρά άμεση αιτιότητα – όπως η παρατήρηση ότι η λιγότερο συχνή χρήση της τουαλέτας μπορεί να συμπίπτει με άλλες ανθυγιεινές συμπεριφορές.

Η επιστήμονας μικροβιώματος Emily Leeming από το King’s College του Λονδίνου μοιράστηκε πληροφορίες μετά την έρευνά της για τους χρόνους διέλευσης του εντέρου (η διάρκεια που χρειάζεται για να ταξιδέψει η τροφή και να βγει από το σώμα). «Αυτό που βρήκαμε ήταν ότι τα άτομα που είχαν μεγαλύτερο χρόνο διέλευσης είχαν την τάση να έχουν περισσότερα επιβλαβή βακτήρια του εντέρου, δηλαδή βακτήρια που έχουν συνδεθεί προηγουμένως με χειρότερη υγεία της καρδιάς και μεταβολική υγεία».

Λαμβάνοντας υπόψη την υγεία του εντέρου, η Emily Leeming συμβούλεψε: «Πρέπει όλοι να παρατηρούμε τα κόπρανά μας, επειδή είναι σαν μια δωρεάν εξέταση υγείας του εντέρου. Δεν είναι μόνο το πόσο συχνά πηγαίνετε στην τουαλέτα, είναι επίσης το χρώμα και το σχήμα των κοπράνων».

Ο Gibbons τόνισε τα κοινά χαρακτηριστικά των ανθρώπων που τείνουν να βρίσκονται στη ζώνη Goldilocks, αποκαλύπτοντας: «Στη μελέτη μας, τα άτομα στη ζώνη Goldilocks έτρωγαν περισσότερα φρούτα και λαχανικά, ήταν πιο ενυδατωμένα και ήταν πιο σωματικά δραστήρια», είπε ο ειδικός.