Η άνοια συνδέεται στενά με διαταραχές ύπνου, καθώς οι ασθενείς συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως δυσκολία στον ύπνο, συχνές αφυπνίσεις και υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες υποδεικνύουν ότι οι αλλαγές στα πρότυπα ύπνου μπορεί να αποτελούν πρώιμο σύμπτωμα άνοιας, με τις γυναίκες άνω των 80 ετών που παρουσιάζουν αυξημένη υπνηλία να έχουν διπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι διαταραχές ύπνου μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα της άνοιας και να καταστήσουν δυσκολότερη τη διαχείριση της κατάστασης, καθιστώντας σημαντική την παρακολούθηση των αλλαγών στον ύπνο.
Πιο αναλυτικά:
Η άνοια, μια νευροεκφυλιστική ασθένεια που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, μπορεί να εκδηλωθεί με απροσδόκητους τρόπους. Μην αγνοείτε τις αλλαγές στον ύπνο σας. Ειδικοί προειδοποιούν ότι ένα συγκεκριμένο σύμπτωμα άνοιας μπορεί να εμφανιστεί τη νύχτα. Μάθετε ποια είναι αυτά τα πρώιμα σημάδια και πότε πρέπει να ανησυχήσετε.
Τα άτομα με άνοια ταλαιπωρούνται συχνά από διαταραχές ύπνου, σύμφωνα με ειδικούς
Ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ορισμένα πρώιμα σημάδια της άνοιας, μπορεί να εμφανιστούν στον ύπνο σας. Η άνοια, ένα σύνδρομο που συνδέεται με συνεχή εγκεφαλική φθορά, είναι πιο συχνή σε άτομα άνω των 65 ετών. Ενώ η απώλεια μνήμης και άλλα συμπτώματα μπορεί να εκληφθούν εσφαλμένα ως φυσιολογική γήρανση, αλλαγές στην ποιότητα του ύπνου δεν πρέπει να παραβλέπονται.
Η Alzheimer’s Society έχει τονίσει ότι οι διαταραχές ύπνου παρατηρούνται συχνά σε άτομα με άνοια. Στην ιστοσελίδα της, η φιλανθρωπική οργάνωση αναφέρει: «Ένας άνθρωπος με άνοια βιώνει αλλαγές στον εγκέφαλό του λόγω της κατάστασής του. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν και το πόσο καλά κοιμάται».
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ασθενείς με άνοια μπορεί να δυσκολεύονται να κοιμηθούν τη νύχτα ή να κοιμούνται περισσότερο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μπορεί να δυσκολεύονται να κοιμηθούν ή να ξυπνάνε συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας, με αποτέλεσμα να μην αισθάνονται ξεκούραστοι όταν ξυπνάνε.
Τα επίμονα προβλήματα ύπνου μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα της άνοιας με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τα πιο δύσκολα στη διαχείριση. Η φιλανθρωπική οργάνωση έχει ρίξει φως σε μια συγκεκριμένη πρόκληση για τα άτομα με άνοια: την ανεπάρκεια ύπνου.
Ύπνος: Το σύμπτωμα της άνοιας κατά τη διάρκεια της νύχτας που είναι «δύσκολα διαχειρίσιμο»
Ο ύπνος μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολος για άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών, καθώς οι περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν τα μοτίβα ύπνου μας μπορεί να μην λειτουργούν τόσο αποτελεσματικά, οδηγώντας τους ανθρώπους να πηγαίνουν για ύπνο νωρίτερα και συχνά να δυσκολεύονται να παραμείνουν σε κατάσταση ύπνου όλη τη νύχτα, υπογραμμίζει η Alzheimer’s Society.
Επίσης, όσοι πάσχουν από άνοια μπορεί να αντιμετωπίσουν διάφορα προβλήματα που σχετίζονται με τον ύπνο, όπως έντονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της μέρας και δυσκολία να παραμείνουν σε κατάσταση ύπνου τη νύχτα. «Αυτή η διαδικασία μπορεί να αρχίσει να συμβαίνει ακόμη και πριν κάποιος αναπτύξει άνοια ή εάν έχει ήπια γνωστική εξασθένηση (MCI) και είναι δύσκολα διαχειρίσιμη», επισημαίνουν οι ειδικοί.
Επιπλέον, μια νέα μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Neurology υποδεικνύει ότι μπορεί να υπάρχει σύνδεση μεταξύ των συνηθειών ύπνου και της πιθανότητας ανάπτυξης άνοιας, υποδηλώνοντας ότι όσοι αισθάνονται υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας ή κοιμούνται υπερβολικά κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να αντιμετωπίσουν διπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης του συνδρόμου.
Άνοια και προβλήματα ύπνου: Τι έδειξαν μελέτες
Για πάνω από πέντε χρόνια, οι ερευνητές παρακολούθησαν 733 άτομα για να αξιολογήσουν τη γνωστική τους υγεία. Τους κατέταξαν σχολαστικά σε κατηγορίες με βάση διάφορες νευροψυχολογικές αξιολογήσεις, επαγγελματικές ιατρικές διαγνώσεις ή εισαγωγές σε οίκους ευγηρίας, ταξινομώντας τους συμμετέχοντες σε ομάδες που απεικόνιζαν φυσιολογική νόηση, ήπια γνωστική εξασθένηση ή άνοια.
Σε μια μελέτη που επικεντρώθηκε σε γυναίκες στην ηλικία των 80 ετών, τα δεδομένα έδειξαν ότι 164 (22,4%) ανέπτυξαν ήπια γνωστική εξασθένηση και 93 (12,7%) προχώρησαν σε άνοια. Προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι όσες παρουσίασαν αυξανόμενη υπνηλία με την πάροδο του χρόνου, είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια, σε σύγκριση με όσες είχαν σταθερά μοτίβα ύπνου.
«Μεταξύ των γυναικών άνω των 80 ετών, όσες παρουσίασαν αυξανόμενη υπνηλία 24 ωρών για 5 χρόνια είχαν διπλάσιο κίνδυνο άνοιας κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος. Η αλλαγή στην πολυδιάστατη δραστηριότητα ύπνου-εγρήγορσης 24 ωρών μπορεί να χρησιμεύσει ως πρώιμος δείκτης ή παράγοντας κινδύνου για άνοια σε πολύ ηλικιωμένες γυναίκες», τόνισαν οι ερευνητές.
Προηγούμενες έρευνες έχουν επίσης εμβαθύνει στη σχέση μεταξύ ύπνου και άνοιας. Μια εργασία του 2016 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Alzheimer’s and Dementia υπέδειξε ότι ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες γνωστικής έκπτωσης και άνοιας. Επιπλέον, μια έρευνα του 2021 που περιλήφθηκε στο περιοδικό Nature Communications διαπίστωσε ότι ο ανεπαρκής ύπνος κατά τη μέση ηλικία θα μπορούσε να συνδεθεί με την ανάπτυξη άνοιας αργότερα στη ζωή.
