Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να στείλει στρατεύματα για να καταλάβουν το νησί Χαργκ, τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν στον βόρειο Κόλπο. Τι κρύβεται, όμως, πίσω από αυτό το ενδεχόμενο, πώς θα μπορούσε να υλοποιηθεί και ποιοι είναι οι κίνδυνοι;
Γιατί το νησί Χαργκ είναι τόσο κρίσιμο για το Ιράν
Το νησί Χαργκ αποτελεί εδώ και καιρό τη βασική δίοδο για τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν. Βρίσκεται ανοιχτά της ακτής, με αρκετά βαθιά νερά ώστε να φορτώνουν πετρέλαιο δεξαμενόπλοια τύπου Very Large Crude Carriers, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια. Περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου περνά από το Χαργκ.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, το νησί βομβαρδιζόταν συχνά από την ιρακινή αεροπορία, ενώ στις 13 Μαρτίου φέτος οι ΗΠΑ έπληξαν, όπως ανέφεραν, 90 στρατιωτικούς στόχους στο νησί. Ωστόσο, οι πετρελαϊκές υποδομές δεν χτυπήθηκαν.
Ποιος θα ήταν ο στόχος μιας αμερικανικής επιχείρησης
Εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν τελικά να εισβάλουν στο νησί Χαργκ, το πιθανότερο είναι ότι αυτό θα αποτελούσε ένα προσωρινό μέτρο με στόχο να ασκηθεί πίεση στο Ιράν, διακόπτοντας τις εξαγωγές καυσίμων του έως ότου εγκαταλείψει τον έλεγχο που ασκεί στα Στενά του Ορμούζ και αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Δεδομένης, όμως, της ανθεκτικότητας και της αδιαλλαξίας του ιρανικού καθεστώτος, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσε να αποδώσει.
Τα σενάρια επίθεσης και οι μεγάλες δυσκολίες
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, έχει προειδοποιήσει ότι οι ιρανικές δυνάμεις θα «βρέξουν φωτιά» πάνω σε οποιαδήποτε αμερικανική δύναμη εισβολής. Το Ιράν εκτιμάται ότι έχει ενισχύσει την άμυνά του στο νησί, μεταξύ άλλων με συστοιχίες αντιαεροπορικών πυραύλων.
Το Ιράν έχει επίσης κατηγορήσει τις ΗΠΑ για διγλωσσία, καθώς προτείνουν ειρηνευτικές συνομιλίες την ίδια ώρα που στέλνουν στρατεύματα στην περιοχή. Οι δυνάμεις αυτές αποτελούνται από σχεδόν 5.000 Αμερικανούς πεζοναύτες και περίπου 2.000 αλεξιπτωτιστές της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας.
Αυτό έχει οδηγήσει σε εκτεταμένες εικασίες ότι μία ή και οι δύο αυτές δυνάμεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατάληψη και διατήρηση του ελέγχου του νησιού Χαργκ.
Θεωρητικά, οι αλεξιπτωτιστές θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν αεραποβατική επιχείρηση, πιθανότατα τη νύχτα, ώστε να καταλάβουν κρίσιμες θέσεις σε αυτό το μικρό νησί, το οποίο έχει έκταση μόλις 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Οι Αμερικανοί πεζοναύτες θα αναπτύσσονταν από πλοία εξοπλισμένα με αεροσκάφη Osprey και αποβατικά σκάφη για αμφίβιες επιχειρήσεις. Πριν από αυτό, όμως, τα πλοία θα έπρεπε να περάσουν μέσα από τα Στενά του Ορμούζ και να κινηθούν σε όλο το μήκος του Κόλπου, δίπλα από άγνωστο αριθμό ιρανικών θέσεων εκτόξευσης drones και πυραύλων.
Νάρκες, drones και ο κίνδυνος βαριών απωλειών
Οποιαδήποτε απόβαση θα αντιμετώπιζε αντίσταση με νάρκες κατά προσωπικού και σμήνη drones. Παρά την ισχύ των αμερικανικών δυνάμεων, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επικρατούσαν, αλλά με σοβαρές απώλειες.
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, ακόμη και αν οι ΗΠΑ καταλάμβαναν το νησί, θα αντιμετώπιζαν το πρόβλημα της διατήρησης του ελέγχου του, ενώ θα βρίσκονταν υπό συνεχή βομβαρδισμό από την ιρανική ενδοχώρα.
Ένα συγκρίσιμο παράδειγμα είναι το Φιδονήσι στη Μαύρη Θάλασσα, το οποίο η Ρωσία κατέλαβε το 2022 αλλά τελικά εγκατέλειψε λόγω συνεχών επιθέσεων.
Το πολιτικό κόστος και τα άλλα νησιά στον Κόλπο
Μια παρατεταμένη κατοχή ιρανικού εδάφους θα ήταν αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ, ακόμη και μεταξύ υποστηρικτών του Τραμπ.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται η έντονη συζήτηση για το Χαργκ να αποτελεί και σχέδιο παραπλάνησης.
Άλλα πιθανά σημεία ενδιαφέροντος είναι το νησί Larak κοντά στο Bandar Abbas, το Qeshm, το μεγαλύτερο νησί του Κόλπου, καθώς και τα Abu Musa και Greater και Lesser Tunbs, που βρίσκονται υπό ιρανικό έλεγχο.
Οι επιλογές του Τραμπ και το ενδεχόμενο συμφωνίας
Τα νησιά αυτά δημιουργούν μια «ασπίδα» για το Ιράν, ενισχύοντας τη γεωστρατηγική του θέση απέναντι στις ΗΠΑ.
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ δηλώνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «σοβαρές συνομιλίες» με το Ιράν, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στην πέμπτη εβδομάδα, παραμένει ασαφές ποια θα είναι η επόμενη κίνηση των ΗΠΑ.
Ωστόσο, μια πιθανή συμφωνία θα απαιτήσει να γεφυρωθεί το μεγάλο χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών.
