Τα βίντεο και οι αναρτήσεις του Ιράν χλευάζουν αμείλικτα τον Ντόναλντ Τραμπ ή τον δυσφημούν ως αιμοδιψή ηγέτη που χτυπά αδιακρίτως πολιτικούς στόχους. Οι «μηχανές» της Τεχεράνης δημιουργούν ψευδές περιεχόμενο σχετικά με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών και ισραηλινών στόχων, συμπεριλαμβανομένης μιας ανάρτησης την Τετάρτη που περιείχε ένα πλαστό βίντεο με πύραυλο να χτυπά το Άγαλμα της Ελευθερίας στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, ενώ στα βίντεο αναφέρεται τακτικά ο Τζέφρι Επστάιν.
Το Ιράν, με τη βοήθεια της Ρωσίας και της Κίνας, διεξάγει αυτό που οι ερευνητές έχουν περιγράψει ως έναν εξελιγμένο πόλεμο πληροφοριών, ο οποίος διαδίδει περιεχόμενο σχεδιασμένο να εκμεταλλευτεί την παγκόσμια αντίθεση στην αμερικανο-ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία και να αποσπάσει την προσοχή από τις σημαντικές απώλειες της χώρας στο πεδίο της μάχης, σημειώνουν οι New York Times.
Σχεδόν ένα μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν και μυστικοί πράκτορες παράγουν έναν αδιάκοπο χείμαρρο προπαγάνδας, υπερβολικών αφηγήσεων και καθαρή παραπληροφόρηση. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ερευνητικές ομάδες που μελετούν την ξένη επιρροή, συχνά χρησιμοποιούν εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εικόνες και βίντεο που φαίνονται όλο και πιο ρεαλιστικά.
Μεγάλο μέρος του ψευδούς περιεχομένου έχει αποκαλυφθεί, αλλά όχι πριν φτάσει σε εκατομμύρια ανθρώπους στο X, το Bluesky, το Facebook, το Instagram, το TikTok και άλλες πλατφόρμες κοινωνικών μέσων.
Ο πληροφοριακός πόλεμος
Ο πληροφοριακός πόλεμος , σύμφωνα με τους ερευνητές, έχει δώσει στην πολιορκημένη ηγεσία του Ιράν ένα όπλο σχεδόν εξίσου ισχυρό με την ικανότητά της να διαταράξει την παγκόσμια ενεργειακή οικονομία, περιορίζοντας τις αποστολές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Αν και ο αντίκτυπος του πολέμου της πληροφορίας μπορεί να είναι δύσκολο να μετρηθεί, οι ειδικοί ανέφεραν ότι φαίνεται να έχει πυροδοτήσει τη λαϊκή οργή και την ανησυχία σχετικά με τη σύγκρουση στις Ηνωμένες Πολιτείες και πέραν αυτών.
«Κερδίζουν τον πόλεμο της προπαγάνδας», δήλωσε ο Ντάρεν Λ. Λίνβιλ, διευθυντής του Media Forensics Hub του Πανεπιστημίου Κλέμσον, αναφερόμενος στους Ιρανούς. «Ήταν πιο προετοιμασμένοι για αυτό από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, επειδή προετοιμάζονταν για όλη αυτή τη σύγκρουση εδώ και 50 χρόνια».
Με το διαδίκτυο να είναι σε μεγάλο βαθμό κλειστό εντός του Ιράν, το κοινό στο οποίο απευθύνονται φαίνεται να είναι άνθρωποι εκτός της χώρας.
Οι λογαριασμοί στα social media
Πολλές από τις αναρτήσεις φαίνεται να προέρχονται από λογαριασμούς που ελέγχονται από ανθρώπους, και όχι από αυτοματοποιημένα bots. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Clemson εντόπισαν ένα μυστικό δίκτυο τουλάχιστον 62 λογαριασμών στο X, το Instagram και το Bluesky που διαδίδουν φιλοϊρανικό περιεχόμενο.
Οι λογαριασμοί, που ελέγχονται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, δημιουργήθηκαν με την πρόθεση να παρουσιάζονται ως ισπανόφωνοι χρήστες στο Τέξας, την Καλιφόρνια, τη Βενεζουέλα και τη Χιλή, και αγγλόφωνοι στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ιρλανδία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το περιεχόμενο που μοιράζονταν είχε αντιγραφεί κατά λέξη από αναρτήσεις πραγματικών ατόμων, μεταξύ των οποίων και γνωστοί δυτικοί influencers όπως ο Τζάκσον Χινκλ και ο Μάριο Νάουφαλ, οι οποίοι έχουν εκατομμύρια ακόλουθους στο X και είναι γνωστοί για τα προκλητικά σχόλιά τους σχετικά με τις διεθνείς σχέσεις και τα συντηρητικά ζητήματα.
Μια άλλη εκστρατεία επικεντρώθηκε σε μια συνέντευξη που έδωσε ο Τάκερ Κάρλσον στις 18 Μαρτίου στον Τζο Κεντ, τον πρώην διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας που παραιτήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο, σύμφωνα με μια έκθεση της Honest Reporting, μιας μη κερδοσκοπικής ομάδας που ασκεί κριτική σε ειδησεογραφικά ρεπορτάζ τα οποία θεωρεί επικριτικά προς το Ισραήλ.
Πρώτα, το RT, το ρωσικό τηλεοπτικό κανάλι, δημοσίευσε ένα απόσπασμα της συνέντευξης στο οποίο ο κ. Κεντ χαρακτήρισε την επίθεση ως αδικαιολόγητη επιθετικότητα. Από εκεί, δεκάδες λογαριασμοί διέδωσαν το ίδιο απόσπασμα σχεδόν ταυτόχρονα.
«Δεν επρόκειτο απλώς για οργανική διάδοση», ανέφερε η ομάδα. Πρόσθεσε: «Πρόσωπα με διαφορετικές ιδεολογικές θέσεις συντάχθηκαν σχεδόν αμέσως γύρω από ένα μοναδικό, εξαιρετικά συγκεκριμένο μήνυμα: ότι το Ισραήλ είχε παρασύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε πόλεμο».
Το Ιράν εκμεταλλεύτηκε επίσης τις ασταθείς δηλώσεις του κ. Τραμπ και επωφελήθηκε από την αποδυνάμωση των μέτρων προστασίας της αμερικανικής κυβέρνησης και των επιχειρήσεων, τα οποία κάποτε αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών.
Ένα βίντεο που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη και δημοσιεύτηκε στο Instagram από το SSN TV, ένα ιρανικό κρατικό δίκτυο, γελοιοποίησε την αδυναμία του κ. Τραμπ να πείσει τους Αμερικανούς συμμάχους να παράσχουν στρατιωτική βοήθεια για να παραμείνει ανοιχτός ο Στενός του Ορμούζ για τα πετρελαιοφόρα. Το βίντεο περιλαμβάνει ψεύτικες εικόνες του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας και του Κιμ Γιονγκ-ουν της Βόρειας Κορέας να γελάνε ενώ ακούν ένα ραπ τραγούδι.
Η «αδυναμία» του Τραμπ
«Η αδυναμία του Τραμπ να διαχειριστεί τις συμμαχίες ή να δημιουργήσει συνασπισμούς πριν από αυτόν τον πόλεμο ήταν κατά κάποιον τρόπο η σπίθα που άναψε τη φωτιά, ενώ οι εκστρατείες παραπληροφόρησης του Ιράν απλώς ρίχνουν βενζίνη πάνω της», δήλωσε ο Τζόναθαν Ρούχε, αναλυτής στο Εβραϊκό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας της Αμερικής, μιας οργάνωσης με έδρα την Ουάσινγκτον που υποστηρίζει τους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Ο αμερικανικός στρατός έχει προσπαθήσει να διαψεύσει ψευδείς ισχυρισμούς, συμπεριλαμβανομένου ενός που ανέφερε ψευδώς ότι το Ιράν είχε καταρρίψει ένα μαχητικό αεροσκάφος F/A-18. Οι πλατφόρμες κοινωνικών μέσων έχουν επίσης προχωρήσει στην κατάργηση ορισμένων προφανώς πλαστών βίντεο.
Παρόλα αυτά, συνεχίζουν να κυκλοφορούν περισσότερα, συμπεριλαμβανομένου περιεχομένου που ο κ. Τραμπ και άλλοι λογαριασμοί της αμερικανικής κυβέρνησης έχουν δημοσιεύσει χρησιμοποιώντας περιεχόμενο που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη και παραπλανητικές αφηγήσεις.
Οι σχέσεις Ρωσίας-Κίνας με το Ιράν
Η Ρωσία και η Κίνα, οι οποίες διατηρούν στενές σχέσεις με το Ιράν και μοιράζονται την ίδια περιφρόνηση για την ανεξέλεγκτη χρήση της αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης, με τη σειρά τους επέκριναν έντονα την απόφαση του κ. Τραμπ να επιτεθεί. Ενίσχυσαν την προπαγάνδα του Ιράν και δημιούργησαν τη δική τους, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Αν και καμία από τις δύο χώρες δεν έχει παράσχει ανοιχτά άμεση στρατιωτική υποστήριξη στο Ιράν, οι επιχειρήσεις επηρεασμού και στις δύο χώρες έχουν λειτουργήσει κατά καιρούς με τρόπο που φαίνεται συντονισμένος, σύμφωνα με την Graphika, μια εταιρεία που αναλύει διαδικτυακό περιεχόμενο.
Οι ερευνητές της έχουν τεκμηριώσει πολυάριθμες περιπτώσεις τις τελευταίες εβδομάδες, κατά τις οποίες τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Ρωσίας και της Κίνας ή γνωστές μυστικές επιχειρήσεις επηρεασμού ενίσχυσαν τις αφηγήσεις που προωθούσε το Ιράν — και το αντίστροφο. Έχουν επισημάνει την ικανότητα του Ιράν να αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ και ισχυρίζονται ότι ο πόλεμος ξεκίνησε για να αποσπάσει την προσοχή από τη δημοσιοποίηση αρχείων που σχετίζονται με τον κ. Έπσταϊν και τα εγκλήματά του.
Η διαδρομή των παραπλανητικών ρεπορταζ
Οι στρατηγικές του Ιράν έχουν καταγραφεί εκτενώς από φορείς παρακολούθησης των κοινωνικών μέσων από την αρχή του πολέμου. Ερευνητές της Graphika περιέγραψαν μια «αλυσίδα διάδοσης αφηγήσεων» που εξαπλώνεται: η κρατική τηλεόραση του Ιράν μεταδίδει ένα παραπλανητικό ρεπορτάζ, το οποίο αναλαμβάνουν διαδικτυακοί influencers οι οποίοι στη συνέχεια δημιουργούν περιεχόμενο με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο διαδίδεται ευρέως με τη βοήθεια στρατιών bot που συνδέονται με την Κίνα και τη Ρωσία.
Η προσπάθεια αυτή, όπως ανέφερε η εταιρεία σε σημείωμα προς τους πελάτες της, «στοχεύει πιθανώς στην ομαλοποίηση της υποστήριξης για την κλιμάκωση της σύγκρουσης, μεταθέτει την ευθύνη σε εξωτερικούς παράγοντες και ενισχύει την αντίληψη ότι το Ιράν είναι θύμα, δικαιολογώντας αμυντικές ή ανταποδοτικές στάσεις».
Η Cyabra, μια εταιρεία παρακολούθησης των κοινωνικών μέσων, διαπίστωσε ότι το Ιράν είχε ενεργοποιήσει πλήθος ψεύτικων λογαριασμών στα κοινωνικά μέσα για να προωθήσει ένα μήνυμα ιρανικής κυριαρχίας στο πεδίο της μάχης, συγκεντρώνοντας 145 εκατομμύρια προβολές τις δύο πρώτες εβδομάδες του πολέμου.
Το TikTok αντιπροσώπευε το 72% αυτών των προβολών. Λογαριασμοί στο TikTok με δεκάδες χιλιάδες ακόλουθους μοιράστηκαν ψευδείς ειδήσεις που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων βίντεο με ψεύτικες επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ. Η εταιρεία δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Η Cyabra βρήκε επίσης στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι προσπάθειες αυτές ήταν αποτέλεσμα «σαφούς συντονισμού» και «οργανωμένης εκστρατείας» από το Ιράν, αναφέροντας ως αποδεικτικά στοιχεία τη χρήση επαναλαμβανόμενου περιεχομένου και hashtag, καθώς και τη ραγδαία αύξηση των αναρτήσεων που εμφανίστηκαν στο διαδίκτυο σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Αυτές οι τακτικές επέτρεψαν στο δίκτυο να πλημμυρίσει γρήγορα το ενημερωτικό περιβάλλον και να κυριαρχήσει στις διαδικτυακές συζητήσεις κατά τη διάρκεια κρίσιμων στιγμών της σύγκρουσης», κατέληξε η εταιρεία.
