Ολοκληρώθηκε πριν από λίγο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, με τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απευθύνουν έκκληση για αποκλιμάκωση των επιθέσεων στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ζητώντας μορατόριουμ στα πλήγματα εναντίον μη στρατιωτικών υποδομών ζωτικής σημασίας, εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας σχετικά με τις επιπτώσεις του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία.
Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις ευρύτερες επιπτώσεις τους κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες.
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απευθύνει έκκληση για αποκλιμάκωση και μέγιστη αυτοσυγκράτηση, προστασία των αμάχων και των μη στρατιωτικών υποδομών, και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλα τα μέρη», αναφέρουν οι ευρωπαίοι ηγέτες στο κείμενο συμπερασμάτων. «Σε αυτό το πλαίσιο, ζητά μορατόριουμ στα πλήγματα εναντίον εγκαταστάσεων ενέργειας και ύδρευσης», υπογραμμίζουν.
Σε μία από τις πιο περιεκτικές παρεμβάσεις του για τη Μέση Ανατολή των τελευταίων ετών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε κείμενο συμπερασμάτων, με αιχμές προς την Τεχεράνη, αυστηρές προειδοποιήσεις προς την Ιερουσαλήμ και ισχυρό μήνυμα υπέρ της αποκλιμάκωσης σε ολόκληρη την περιφέρεια.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες στοχεύουν αφενός στη διασφάλιση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και της ενεργειακής σταθερότητας, αφετέρου στη στήριξη των χωρών της περιοχής που πλήττονται από τη σύγκρουση, και τρίτον στην πολιτική επανάκαμψη της ΕΕ ως παράγοντα ειρήνης και διεθνούς νομιμότητας.
Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου αναφέρεται ότι η ΕΕ επαναβεβαιώνει τη σταθερή και σαφή στήριξή της προς τα κράτη μέλη που βρίσκονται κοντά στη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας τη σημασία της στρατιωτικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και της υποστήριξης προς την Κύπρο. Παράλληλα, δηλώνει ετοιμότητα να συνδράμει σε ενδεχόμενες πρωτοβουλίες διαλόγου, όπως αυτή της Κύπρου με το Ηνωμένο Βασίλειο για τις βρετανικές βάσεις. Ταυτόχρονα, τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της εναέριας και θαλάσσιας ασφάλειας, καθώς και του σεβασμού της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, καταδικάζοντας ενέργειες που την υπονομεύουν, ιδίως στα Στενά του Ορμούζ.
Πιο συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Ένωση στέκεται σταθερά και χωρίς αμφισημίες στο πλευρό των κρατών μελών που βρίσκονται κοντά στην περιοχή. Χαιρετίζει τη στήριξη που παρέχεται από τα κράτη μέλη, ιδίως μέσω της ανάπτυξης στρατιωτικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο και προς υποστήριξη τηςΚύπρου. Παράλληλα, λαμβάνει υπόψη την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει συζήτηση με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και δηλώνει έτοιμο να παράσχει συνδρομή όπου χρειαστεί.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει την ανάγκη διασφάλισης του εναέριου χώρου της περιοχής και της ναυτικής ασφάλειας, καθώς και του σεβασμού της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, και καταδικάζει κάθε πράξη που απειλεί τη ναυσιπλοΐα ή εμποδίζει τα πλοία να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Αναφορικά με τις Ευρωπαϊκές αποστολές ASPIDES και ATALANTA, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τον ρόλο των ναυτικών αμυντικών επιχειρήσεων και καλεί για την ενίσχυσή τους με περισσότερα μέσα, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους. Παράλληλα, χαιρετίζει επίσης τις αυξημένες προσπάθειες που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων μέσω ενισχυμένου συντονισμού με εταίρους στην περιοχή, για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, χωρίς ωστόσο να αλλάζει κάτι στον σχεδιασμό.
Επιπλέον, στο μεταναστευτικό ζήτημα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τη σημασία της διατήρησης υψηλού επιπέδου επαγρύπνησης και της εξασφάλισης της αναγκαίας ετοιμότητας. Όπως αποτυπώνεται στασυμπεράσματα «η ΕΕ είναι έτοιμη να κινητοποιήσει πλήρως τα διπλωματικά, νομικά, επιχειρησιακά και χρηματοδοτικά της μέσα για να αποτρέψει ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές προς την ΕΕ και να διαφυλάξει την ασφάλεια στην Ευρώπη. Η ασφάλεια και ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεχίσουν να ενισχύονται».
Ιράν: καταδίκη και αποτροπή
Οι «27» καταδίκαζουν απερίφραστα τις «αδιάκριτες επιθέσεις του Ιράν σε γειτονικές χώρες», εκφράζοντας αλληλεγγύη προς τα θύματα και ζητώντας πλήρη σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών της περιοχής, στη βάση της πρόσφατης απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (2817).
Η Τεχεράνη τίθεται στο επίκεντρο αυστηρών προειδοποιήσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ρητά ότι το Ιράν «ποτέ δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», ζητεί πλήρη συνεργασία με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, ενώ παράλληλα καταγγέλλει την «καταστολή και βία» του καθεστώτος εναντίον του ίδιου του ιρανικού λαού.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη «συνεργασία για αμυντική προστασία έναντι drones και πυραύλων», με την ΕΕ να χαιρετίζει μάλιστα τη «διάθεση της Ουκρανίας να συμβάλει με τεχνογνωσία» σε χώρες του Κόλπου – μια ασυνήθιστη γεωπολιτική αναφορά που υποδηλώνει ευρωπαϊκή κινητικότητα σε πολλαπλά μέτωπα.
Κύπρος: σθεναρή υποστήριξη της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει σθεναρά και κατηγορηματικά τα κράτη μέλη που βρίσκονται κοντά στην περιοχή. Εκφράζει ικανοποίηση για τη στήριξη που παρέχουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο αυτό, ιδίως μέσω της ανάπτυξης στρατιωτικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο και για τη στήριξη της Κύπρου, και ακόμη αναγνωρίζει την πρόθεση της Κύπρου να αρχίσει συζήτηση με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο και είναι έτοιμο να παράσχει βοήθεια ανάλογα με τις ανάγκες.
Γάζα και Δυτική Όχθη: πίεση και στις δύο πλευρές
Για τη Γάζα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναφέρει με έμφαση τη «λύση των δύο κρατών» και ζητεί τον πλήρη σεβασμό των αποφάσεων του ΟΗΕ. Οι «27» καλούν σε «μόνιμο αφοπλισμό της Χαμάς και άλλων εξτρεμιστικών οργανώσεων», την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον παλαιστινιακό θύλακα και την εγκατάσταση διεθνούς προσωρινής δύναμης σταθεροποίησης (ISF).
Παράλληλα, η ΕΕ προτίθεται να αναλάβει ρόλο συντονισμού για την «ανθρωπιστική πρόσβαση και τη διανομή βοήθειας», ζητώντας από το Ισραήλ να επιτρέψει «άμεση, απρόσκοπτη και εκτεταμένη είσοδο της βοήθειας» – περιλαμβάνοντας ρητά τον «θαλάσσιο διάδρομο Κύπρου–Γάζας», που λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα χερσαία δίκτυα.
Για πρώτη φορά, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί από την Ιερουσαλήμ να ανακαλέσει τον νόμο περί εγγραφής ΜΚΟ, να ανοίξει τα συνοριακά περάσματα και να συμμορφωθεί πλήρως με το ανθρωπιστικό δίκαιο.
Επιπλέον, η ΕΕ στηρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά, πιέζοντας το Ισραήλ να απελευθερώσει τα κατακρατημένα φορολογικά έσοδα και να αποκαταστήσει τις τραπεζικές συναλλαγές που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της διοίκησης.
Σε ένα από τα σκληρότερα σημεία του κειμένου, οι «27» καταδικάζουν ρητά την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών, χαρακτηρίζοντάς την «παράνομη» βάσει της γνωμοδότησης του Διεθνούς Δικαστηρίου, και προαναγγέλουν «περαιτέρω περιοριστικά μέτρα κατά εξτρεμιστών εποίκων».
Λίβανος: στήριξη στην κρατική κυριαρχία
Η ενότητα για τον Λίβανο κινείται στο ίδιο πνεύμα αποτροπής και σταθεροποίησης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ «σε υποστήριξη του Ιράν», χαιρετίζει την απόφαση των λιβανικών αρχών να τις κηρύξουν παράνομες και δεσμεύεται να ενισχύσει τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου».
Παράλληλα, επιβεβαιώνει την «πλήρη υποστήριξη προς την ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ (UNIFIL)», καταδικάζοντας «τις απαράδεκτες επιθέσεις κατά στρατιωτών του ΟΗΕ» και ζητώντας εις βάθος διερεύνηση, επισημαίνοντας ότι τέτοιες ενέργειες συνιστούν «σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Επιστροφή της Ευρώπης στο προσκήνιο
Με φόντο την ταυτόχρονη αστάθεια στη Μέση Ανατολή και τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για νέα μεταναστευτικά κύματα, οι ηγέτες δίνουν εντολή στην Κομισιόν να αξιολογεί συστηματικά τις επιπτώσεις για την ενέργεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τη μετανάστευση, κρατώντας υψηλό επίπεδο ετοιμότητας ώστε να αποφευχθεί κρίση ανάλογη του 2015.
Αν και η ενότητα στις διατυπώσεις δεν συνεπάγεται πάντα κοινή δράση, το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι πως η Ευρώπη θέλει να επανεμφανιστεί ως εγγυητής σταθερότητας σε μια περιοχή που εξακολουθεί να καθορίζει τη γεωπολιτική ασφάλεια του πλανήτη.
Πηγές: ΑΠΕ – Ertnews
