Οι σχέσεις του Ιράν με τα κράτη του Κόλπου θα απαιτήσουν μια «σοβαρή αναθεώρηση» υπό το πρίσμα του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, περιορίζοντας την ισχύ των εξωτερικών παραγόντων ώστε η περιοχή να μπορέσει να ευημερήσει, δήλωσε στο Reuters την Κυριακή ο πρεσβευτής της Τεχεράνης στη Σαουδική Αραβία.
Ερωτηθείς εάν ανησυχεί ότι οι σχέσεις θα πληγούν από τον πόλεμο, ο πρεσβευτής Αλιρέζα Εναγιατί δήλωσε: «Είναι ένα εύλογο ερώτημα και η απάντηση μπορεί να είναι απλή. Είμαστε γείτονες και δεν μπορούμε ο ένας χωρίς τον άλλον· θα χρειαστούμε μια σοβαρή αναθεώρηση».
«Όσα έχει βιώσει η περιοχή τις τελευταίες πέντε δεκαετίες είναι το αποτέλεσμα μιας προσέγγισης αποκλεισμών [εντός της περιοχής] και μιας υπερβολικής εξάρτησης από εξωτερικές δυνάμεις», ανέφερε σε γραπτή απάντηση σε ερωτήσεις, ζητώντας βαθύτερους δεσμούς μεταξύ των έξι μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), μαζί με το Ιράκ και το Ιράν.
Το κόστος για τα κράτη του Κόλπου
Τα αραβικά κράτη του Κόλπου έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με περισσότερες από 2.000 επιθέσεις με πυραύλους και drones από το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, με στόχους που περιλαμβάνουν αμερικανικές διπλωματικές αποστολές και στρατιωτικές βάσεις, αλλά και κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές, λιμάνια, αεροδρόμια, ξενοδοχεία, καθώς και κτίρια κατοικιών και γραφείων.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ (τον ορκισμένο εχθρό του Ιράν) το 2020, έχουν δεχθεί το κύριο βάρος των επιθέσεων. Ωστόσο, όλα τα αραβικά κράτη του Κόλπου έχουν πληγεί και όλα έχουν καταδικάσει το Ιράν.
Στο παρασκήνιο, αναλυτές και περιφερειακές πηγές αναφέρουν ότι υπάρχει αυξανόμενη δυσαρέσκεια προς τις ΗΠΑ, οι οποίες αποτελούν εδώ και καιρό τον εγγυητή της ασφάλειάς τους, επειδή τις παρέσυραν σε έναν πόλεμο τον οποίο δεν ενέκριναν, αλλά για τον οποίο πληρώνουν βαρύ τίμημα.
Στη Σαουδική Αραβία, οι επιθέσεις έχουν επικεντρωθεί στην ανατολική περιοχή, όπου παράγεται το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου του βασιλείου, καθώς και στην αεροπορική βάση Prince Sultan που φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις ανατολικά του Ριάντ, και στη Διπλωματική Συνοικία στο δυτικό άκρο της πρωτεύουσας, σύμφωνα με δηλώσεις του Υπουργείου Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας.
Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν αποκατέστησαν πλήρεις διπλωματικές σχέσεις το 2023, ύστερα από χρόνια εχθρότητας κατά τα οποία στήριζαν αντίπαλες πολιτικές και στρατιωτικές παρατάξεις σε όλη την περιοχή.
Το Ιράν «δεν φέρει ευθύνη» για τις επιθέσεις στον πετρελαϊκό τομέα
Ο Εναγιατί αρνήθηκε ότι το Ιράν ευθύνεται για τις επιθέσεις στις πετρελαϊκές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένου του διυλιστηρίου Ras Tanura στην ανατολική ακτή και δεκάδων αποπειρών επιθέσεων με drone στο πετρελαϊκό πεδίο Shaybah στην έρημο κοντά στα σύνορα με τα ΗΑΕ.
«Το Ιράν δεν είναι το υπεύθυνο μέρος για αυτές τις επιθέσεις, και αν το Ιράν τις είχε πραγματοποιήσει, θα το είχε ανακοινώσει», δήλωσε. Δεν διευκρίνισε ποιος πραγματοποίησε τις επιθέσεις.
Οι δηλώσεις του Υπουργείου Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας δεν έχουν αποδώσει ευθύνες για μεμονωμένα περιστατικά. Ο Εναγιατί δήλωσε ότι το Ιράν επιτίθεται μόνο σε αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους και συμφέροντα.
Διπλωματικές επαφές
Ο Εναγιατί ανέφερε ότι ο ίδιος βρίσκεται σε διαρκή επαφή με Σαουδάραβες αξιωματούχους, με τις σχέσεις να «εξελίσσονται φυσιολογικά» σε πολλούς τομείς. Ο ίδιος τόνισε τη σαουδαραβική συνεργασία σχετικά με την αποχώρηση Ιρανών που βρίσκονταν στο βασίλειο για θρησκευτικό προσκύνημα και την παροχή ιατρικής βοήθειας σε άλλους.
Δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι σε επαφή με το Ριάντ σχετικά με τη δημόσια διατυπωμένη θέση της Σαουδικής Αραβίας ότι το έδαφος, η θάλασσα και ο αέρας της δεν θα χρησιμοποιηθούν για επίθεση κατά του Ιράν, χωρίς να επεκταθεί στις συζητήσεις.
Το μήνυμά του προς τα κράτη του Κόλπου ήταν ότι ο πόλεμος «έχει επιβληθεί σε εμάς και στην περιοχή». Για να επιλυθεί η σύγκρουση, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πρέπει να σταματήσουν τις επιθέσεις τους και οι χώρες της περιοχής δεν πρέπει να εμπλακούν, ενώ πρέπει να εξασφαλιστούν διεθνείς εγγυήσεις για την πρόληψη της επανάληψής τους, είπε. «Μόνο τότε μπορούμε να επικεντρωθούμε στην οικοδόμηση μιας ευημερούσας περιοχής», κατέληξε.
