Το Ιράν έχει με επιτυχία αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ, μετατρέποντας ουσιαστικά τον θαλάσσιο δίαυλο σε πεδίο μάχης, αφού πλήττει πετρελαιοφόρα και άλλα φορτηγά πλοία. Ο νέος ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δήλωσε νωρίτερα ότι η σημαντική ναυτιλιακή οδός θα παραμείνει κλειστή ως «μέσο πίεσης».
Το αποτέλεσμα είναι η κατακόρυφη αύξηση των τιμών στα καύσιμα. Ο πρόεδρος Τραμπ, των ΗΠΑ, που μαζί με το Ισραήλ άρχισαν το πόλεμο κατά του Ιράν, έχει μια ιδέα για να πέσουν οι τιμές στα καύσιμα, πέραν της αποδέσμευσης των στρατηγικών αποθεμάτων του ΔΟΕ και των ΗΠΑ.
Επίσης υπάρχουν και λίγες εναλλακτικές διαδρομές για τα Στενά του Ορμούζ, αλλά καμία από αυτές δεν επιτρέπει τη διέλευση του ίδιου όγκου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται συνήθως από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι αγωγοί
Δύο αγωγοί εκτός της περιοχής παρακάμπτουν το στενό, εξασφαλίζοντας ότι τουλάχιστον μέρος της ενέργειας φτάνει στην αγορά. Ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι προσθέτουν μόνο 3,7 έως 5,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (BPD) επιπλέον, περίπου το ένα τέταρτο των 20 εκατομμυρίων BPD που συνήθως διέρχονται από τα Στενά.
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας μεταφέρει αργό πετρέλαιο σε όλη τη χώρα, συνδέοντας το Abqaiq, ένα πετρελαϊκό κοίτασμα κοντά στην ανατολική ακτή του Κόλπου, με το λιμάνι Yanbu της Ερυθράς Θάλασσας. Ο πετρελαϊκός γίγαντας Aramco δήλωσε ότι αύξησε τη χωρητικότητα του αγωγού σε 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο του 2025, αν και η ροή σε αυτό το επίπεδο δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί, σύμφωνα με τον ΔΟΕ.
Ήδη, περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα πετρελαίου μεταφέρονται μέσω του αγωγού, αφήνοντας μεταξύ 3 και 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα εφεδρικής χωρητικότητας. Αλλά ακόμη και αν ο αγωγός μπορεί να διαχειριστεί αυτό το επιπλέον πετρέλαιο, το λιμάνι του Yanbu σπάνια έχει φορτώσει περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, δημιουργώντας ένα άλλο πιθανό εμπόδιο στην αξιοποίηση αυτής της πρόσθετης χωρητικότητας.
Ο αγωγός φυσικού αερίου που τρέχει παράλληλα είναι ήδη πλήρως αξιοποιημένος, σύμφωνα με τον IEA. Εν τω μεταξύ, το ένα άκρο του αγωγού των ΗΑΕ έχει δεχτεί επίθεση, αν και η έκταση της ζημιάς δεν είναι σαφής.
Ο αγωγός μήκους 400 χλμ. εκτείνεται από το Fujairah, όπου ξέσπασε πυρκαγιά την περασμένη εβδομάδα μετά την αναχαίτιση ενός ιρανικού drone, έως το Habshan και είναι πολύ μικρότερος από τον αντίστοιχο της Σαουδικής Αραβίας. Ο IEA εκτιμά ότι προσθέτει μόνο 700.000 BPD εφεδρικής χωρητικότητας.
Τα σχέδια Τραμπ
Θαλάσσια εναλλακτική διαδρομή, για τα Στενά του Ορμούζ δεν υπάρχει. Καθώς η αύξηση των τιμών στα καύσιμα επηρεάζει πολιτικά και τον Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει ακόμα μία επιλογή. Το ενδεχόμενο να χαλαρώσουν οι περιορισμοί που επιβάλλει ο νόμος Jones, ο εκατονταετής ναυτιλιακός νόμος των ΗΠΑ, που απαιτεί τα εμπορεύματα που μεταφέρονται μεταξύ λιμένων της χώρας, να μεταφέρονται αποκλειστικά με αμερικανικά πλοία.
Το επιτελείο του Τραμπ εκτιμά ότι μια τέτοια κίνηση ενδεχομένως θα επιβραδύνει την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου. «Για λόγους εθνικής άμυνας, ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να άρει τον νόμο Jones για περιορισμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να διασφαλίσει την ελεύθερη ροή ζωτικών ενεργειακών προϊόντων και γεωργικών ειδών πρώτης ανάγκης προς τα λιμάνια των ΗΠΑ», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, σε δήλωση προς το CNN. «Η ενέργεια αυτή δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί».
Ο νόμος, γνωστός ως νόμος Jones, απαιτεί γενικά τα πλοία που μεταφέρουν εμπορεύματα μεταξύ λιμανιών των ΗΠΑ να είναι κατασκευασμένα, να ανήκουν και να λειτουργούν από Αμερικανούς. «Η κυβέρνηση μπορεί να διαβεβαιώσει ότι αυτό δεν θα επηρεάσει την αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία», δήλωσε επίσης στο CNN αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Η πιθανή αυτή κίνηση έρχεται σε μια στιγμή που οι τιμές του πετρελαίου παγκοσμίως κυμαίνονται σήμερα, Πέμπτη, γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι, μετά την ανακοίνωση της νέας ηγεσίας του Ιράν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά. Πρόσθετες επιθέσεις σε πλοία στον Περσικό Κόλπο έχουν ταράξει τις αγορές ενέργειας.
