Η τελευταία απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή δασμών, στο πλαίσιο της επιδίωξής του να θέσει υπό τον έλεγχό του τη Γροιλανδία, αποτελεί έναν πολιτικό εφιάλτη για τους Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά θα μπορούσε να δημιουργήσει και ένα σοβαρό οικονομικό πονοκέφαλο, προειδοποιεί ο Guardian.
Όπως έχει επισημάνει επανειλημμένα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) από τότε που ο εμπορικός πόλεμος του Τραμπ ξεκίνησε, ουσιαστικά από πέρυσι, ανεξαρτήτως του τελικού ύψους των δασμών, επικρατεί μια αβεβαιότητα που έχει το δικό της κόστος.
Η αβεβαιότητα και το κόστος στις επιχειρήσεις
Και όπως το έθεσε η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, τον Οκτώβριο, στην εποχή Τραμπ «η αβεβαιότητα είναι η νέα κανονικότητα».
Οι επιχειρήσεις τείνουν να αναβάλλουν νέες επενδύσεις όταν δεν είναι βέβαιες για το πώς θα διαμορφωθεί τελικά το πολιτικό τοπίο — κάτι που η Βρετανία έμαθε με επώδυνο τρόπο κατά τη διάρκεια των πολλών ετών διαπραγματεύσεων για το Brexit, μετά το δημοψήφισμα του 2016.
Και αυτή η τελευταία απειλή έρχεται ακριβώς τη στιγμή που οι επιχειρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ πίστευαν ότι μπορούσαν πλέον να προγραμματίζουν με βεβαιότητα, μετά τις πολυδιαφημισμένες εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ που επιτεύχθηκαν και υπογράφηκαν με κάθε επισημότητα το περασμένο καλοκαίρι.
Αν ο Τραμπ προχωρήσει στην επιβολή δασμών 10% τον Φεβρουάριο — που θα αυξηθούν σε ένα τιμωρητικό 25% την 1η Ιουνίου — θα ρίξει άμμο στα γρανάζια της οικονομίας, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή: με τη Γαλλία βυθισμένη σε δημοσιονομική κρίση και τη Γερμανία να ελπίζει σε οικονομική ανάκαμψη μετά τη στασιμότητα του 2025.
Για τη Βρετανίδα υπουργό Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, η στιγμή δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη. Γιατί ακριβώς αυτή την στιγμή είχε λόγους να ελπίζει σε μια μέτρια ανάκαμψη μετά από 12 δύσκολους μήνες.
Το κόστος για τις ΗΠΑ
Ωστόσο, σε μια ειρωνεία της τύχης, ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους της τελευταίας έκρηξης του Τραμπ βρίσκεται στο εσωτερικό των ΗΠΑ, με την απειλή αναζωπύρωσης των τιμών.
Οι δασμοί που έχουν ήδη επιβληθεί τον τελευταίο χρόνο είναι οι υψηλότεροι από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο — αν και χαμηλότεροι από αυτούς που είχε αρχικά απειλήσει ο Τραμπ. Μέχρι στιγμής, ο πληθωρισμός έχει μεταβληθεί ελάχιστα, αν και το εκρηκτικό κόστος βασικών εισαγόμενων τροφίμων, από τον καφέ έως τα αβοκάντο, ώθησε τον Τραμπ να μειώσει τους δασμούς σε αυτά τον Νοέμβριο.
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν εδώ και καιρό για ένα νέο κύμα ανόδου των τιμών, καθώς τα αποθέματα εισαγόμενων εξαρτημάτων και προϊόντων που αποκτήθηκαν πριν από την επιβολή δασμών εξαντλούνται και οι αμερικανικές εταιρείες έχουν μικρότερα περιθώρια να απορροφήσουν το επιπλέον κόστος.
Ο υψηλότερος πληθωρισμός θα έβαζε φρένο σε περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων από τη Federal Reserve — ακυρώνοντας έναν από τους βασικούς οικονομικούς στόχους του Τραμπ, για τον οποίο έχει πιέσει και εκβιάσει πολιτικά τον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, επί μήνες.
Τέλος, υπάρχει ο κίνδυνος αυτή η τελευταία εξωφρενική κίνηση του Τραμπ, που αποσυνδέει πλήρως την οικονομική πολιτική από κάθε λογική, να είναι εκείνη που θα ταράξει τις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές αγορές.
Οι υπαναχωρήσεις του Τραμπ και ο όρος TACO
Οι αγορές ομολόγων και μετοχών αντέδρασαν έντονα στην περσινή απειλή για οριζόντιους «ανταποδοτικούς» δασμούς, γεγονός που οδήγησε τον Τραμπ σε σημαντική υπαναχώρηση και ώθησε τους Financial Times να επινοήσουν τον όρο «Taco», που σημαίνει «Trump always chickens out» («ο Τραμπ πάντα δειλιάζει»).
Έκτοτε, οι επενδυτές — ιδίως στις αγορές μετοχών — φαίνεται να έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αδιάφοροι απέναντι στις αλλοπρόσαλλες οικονομικές αποφάσεις του Τραμπ, ακόμη και όταν αυτές περιλάμβαναν την άσκηση νομικών ενεργειών κατά του Πάουελ, που προκάλεσαν μια πρωτοφανή έκφραση αλληλεγγύης από τους κεντρικούς τραπεζίτες παγκοσμίως.
Υπήρξαν ορισμένες ενδείξεις «φυγής προς την ασφάλεια», όπως η εκρηκτική άνοδος των τιμών του χρυσού και του αργύρου, αλλά η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης συνέχισε να ωθεί τους χρηματιστηριακούς δείκτες σε ιστορικά υψηλά.
Οι επενδυτές μπορεί κάλλιστα να υποθέσουν ότι θα ισχύσει ξανά το «Taco» και να αγνοήσουν και αυτό το τελευταίο δράμα. Αν όμως αποφασίσουν ότι η χρήση των δασμών ως όπλο εναντίον σημαντικών οικονομικών συμμάχων έχει κόστος — συμπεριλαμβανομένων, ενδεχομένως, υψηλότερων επιτοκίων — τότε ενδέχεται να ακολουθήσουν ταραχώδεις εποχές. Ή, όπως το έθεσε συνοπτικά η Γκεοργκίεβα τον Οκτώβριο, «δέστε τις ζώνες σας».
