Η προεκλογική εκστρατεία για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στην Πορτογαλία ολοκληρώνεται σήμερα και ο υποψήφιος της ακροδεξιάς Αντρέ Βεντούρα εμφανίζεται ως το μεγάλο φαβορί, κάτι πρωτόγνωρο για τη χώρα, αν και έχει ελάχιστες πιθανότητες να εκλεγεί πρόεδρος στον δεύτερο γύρο.
Οι δημοσκοπήσεις, που φέρνουν στην πρώτη θέση το κόμμα Chega («Αρκετά») δεν συμφωνούν σε ό,τι αφορά το όνομα του υποψηφίου που θα μπορούσε να αναδειχτεί νικητής στον δεύτερο γύρο, στις 8 Φεβρουαρίου και θα διαδεχτεί τον συντηρητικό πρόεδρο Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα. Θεωρείται πάντως δεδομένο ότι δεν θα υπάρξει νικητής από τον πρώτο γύρο, κάτι που έχει να συμβεί από το 1986. Ορισμένες δημοσκοπήσεις βλέπουν ως πιθανή κατάληξη μια «μονομαχία» μεταξύ του Βεντούρα και του σοσιαλιστή Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, άλλες όμως φέρνουν στον δεύτερο γύρο τον Λουίς Μάρκες Μέντες, τον υποψήφιο που στηρίζεται από τη δεξιά κυβέρνηση του πρωθυπουργού Λουίς Μοντενέγκρο.
Από τους συνολικά 11 υποψηφίους –αριθμός ρεκόρ– άλλοι δύο έχουν πιθανότητες να περάσουν στον δεύτερο γύρο: ο απόστρατος ναύαρχος Ενρίκε Γκουβέια ε Μέλο, ο οποίος είχε αναλάβει την εκστρατεία εμβολιασμού κατά την πανδημία της Covid-19 και ο φιλελεύθερος ευρωβουλευτής Ζοάο Κοτρίμ Φιγεϊρέντο.
Δεύτεροι οι Ακροδεξιοί στην Βουλή
Το Chega που ίδρυσε ο Βεντούρα το 2019, ένα προσωποκεντρικό κόμμα του πολιτικού που αυτοαποκαλείται «υποψήφιος του λαού», απέσπασε ποσοστό 22,8% και εξέλεξε 60 βουλευτές στις βουλευτικές εκλογές του περασμένου Μαΐου. Ξεπέρασε έτσι το Σοσιαλιστικό Κόμμα και έγινε το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης. Αν και ο Βεντούρα δεν κρύβει ότι φιλοδοξεί να κυβερνήσει την Πορτογαλία –ρόλος που επαφίεται στην κυβέρνηση, όχι στον πρόεδρο, ο οποίος δεν έχει εκτελεστικές εξουσίες– αποφάσισε να κατέβει στις προεδρικές εκλογές για να μην επιτρέψει την εκλογή του ναυάρχου Γκουβέια ε Μέλο. Ο τελευταίος εμφανιζόταν επί μήνες ως το μεγάλο φαβορί και είχε υιοθετήσει μια πολύ επικριτική στάση απέναντι στα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα.
«Ο Αντρέ Βεντούρα έθεσε υποψηφιότητα για να διατηρήσει την εκλογική βάση του. Μπορεί να κάνει την έκπληξη και να την αυξήσει» σχολίασε ο πολιτικός αναλυτής Αντόνιο Κόστα Πίντο, του Ινστιτούτου Κοινωνικών Επιστημών (ICS) του Πανεπιστημίου της Λισαβόνας. Η Πορτογαλία θα μπορούσε επομένως να κάνει μια στροφή, συγκρίσιμη με εκείνη της Γαλλίας το 2002, όταν ο Ζαν-Μαρί Λεπέν πέρασε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. «Αλλά δεν είναι τόσο μεγάλη η έκπληξη, βιώνουμε ήδη το κύμα» ανόδου της ακροδεξιάς σε όλον τον κόσμο, πρόσθεσε.
«Είμαι πολύ αισιόδοξος ότι θα έχουμε καλά αποτελέσματα (…) Ακόμη και αν δεν κερδίσουμε, η εκστρατεία αυτή εμπλούτισε το κόμμα και του επέτρεψε να το μεγαλώσει λίγο ακόμη» είπε ο Ζοζέ Τεϊσέιρα, πρώην δημόσιος υπάλληλος και υποστηρικτής του Βεντούρα, που αψήφησε τη βροχή για να παραστεί στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωσή του, στο κέντρο της Λισαβόνας.
Η ενίσχυση της ακροδεξιάς θα μπορούσε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο την κατάσταση της κυβέρνησης μειοψηφίας του Λουίς Μοντενέγκρο, ο οποίος στηρίζεται στις ψήφους του Chega για να περάσει ορισμένα μέτρα του προγράμματός του. Ο ίδιος ο Μοντενέγκρο επένδυσε στην εκστρατεία του Λουίς Μάρκες Μέντες, με την ελπίδα ότι θα αυξήσει τα ποσοστά του πρώην υπουργού και πρώην ηγέτη του κόμματός του, ο οποίος προβάλει ως βασικά προσόντα του την εμπειρία και τη μετριοπάθειά του. Στις δημοσκοπήσεις ωστόσο ο υποψήφιος της παραδοσιακής δεξιάς έρχεται πίσω από τον σοσιαλιστή Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο ο οποίος θεωρεί ότι είναι «ο μοναδικός ικανός να νικήσει τον εξτρεμισμό» του Βεντούρα.
Αν και ξεκίνησε ως φαβορί, ο Γκουβέια ε Μέλο έχει πέσει πίσω στις δημοσκοπήσεις, λόγω της κακής επίδοσής του στα τηλεοπτικά ντιμπέιτ και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην εκστρατεία του, καθώς δεν στηρίχθηκε από κανένα κόμμα.
Ο φιλελεύθερος Ζοάο Κοτρίμ Φιγκεϊρέντο αντιθέτως έκανε μια καλή εκστρατεία, κατά τους παρατηρητές, όμως η άνοδός του επλήγη από τις κατηγορίες για παρενόχληση μιας πρώην συνεργάτιδάς του.
