Η Ευρώπη αναζητά εναγωνίως έναν συμβιβασμό που θα αποτρέψει μια ιστορική ρήξη με τις ΗΠΑ και θα συγκρατήσει την κρίση γύρω από τη Γροιλανδία εντός διπλωματικών ορίων.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, κυβερνήσεις και θεσμοί της ΕΕ προσπαθούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συμφωνίας που θα επιτρέψει στον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίσει μια «νίκη», χωρίς όμως να τιναχθεί στον αέρα το ΝΑΤΟ και η μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Η διαπραγματευτική λογική της Ευρώπης
Όπως αναφέρει το Politico, Ευρωπαίοι ηγέτες και διπλωμάτες εργάζονται πυρετωδώς για ένα σχέδιο που θα μπορούσε να δώσει διέξοδο στην αντιπαράθεση για το μέλλον της Γροιλανδίας, την ώρα που ο Αμερικανός Πρόεδρος επαναλαμβάνει ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» το τεράστιο νησί της Αρκτικής και δεν αποκλείει ακόμα και τη χρήση βίας.
Τρεις διπλωμάτες και ένας αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσαν στο Politico ότι οι Βρυξέλλες κινούνται ξεκάθαρα προς τη λογική της συνδιαλλαγής και όχι της σύγκρουσης, εξετάζοντας σενάρια από την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική μέσω του ΝΑΤΟ έως και παραχωρήσεις προς τις ΗΠΑ στον τομέα της εξόρυξης ορυκτών.
Έπειτα από συνάντηση με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε ότι «στο τέλος, έχουμε πάντα καταλήξει σε ένα κοινό συμπέρασμα» με την Ουάσιγκτον, προσθέτοντας ότι οι συνομιλίες τους για τη Γροιλανδία ήταν «ενθαρρυντικές».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς είπε ότι ελπίζει να βρεθεί «μια αμοιβαία αποδεκτή λύση» εντός του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Γροιλανδίας και της Δανίας αναμένεται να συναντηθούν στον Λευκό Οίκο με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον Ρούμπιο, επιδιώκοντας, σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη που μίλησε στο Politico, «μια ειλικρινή συζήτηση με την κυβέρνηση».
Η συμφωνία-«νίκη» για τον Τραμπ
Σύμφωνα με το Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι ένα πιθανό «τέλος παιχνιδιού» θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία που θα επέτρεπε στον Τραμπ να παρουσιάσει εσωτερικά μια επιτυχία, όπως μια δέσμευση των ευρωπαϊκών χωρών για αυξημένες επενδύσεις στην ασφάλεια της Αρκτικής, σε συνδυασμό με υποσχέσεις ότι οι ΗΠΑ θα μπορούν να επωφεληθούν από τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας.
Όπως είπε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης στο Politico, ο Τραμπ «ψάχνει πρωτίστως για μια νίκη στη Γροιλανδία» και αν κάποιος «επανασυσκευάσει έξυπνα την ασφάλεια της Αρκτικής, τη συνδυάσει με κρίσιμα ορυκτά και το παρουσιάσει ελκυστικά, υπάρχει πιθανότητα» να δεχτεί μια συμφωνία.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι η «προηγούμενη εμπειρία», όπως όταν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν να αυξήσουν δραστικά τις αμυντικές τους δαπάνες, δείχνει ότι «έτσι πάντα εξελίσσονται τα πράγματα».
Στο πεδίο της άμυνας, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε άνοιξε, σύμφωνα με το Politico, τον δρόμο για μια τέτοια διαπραγμάτευση, δηλώνοντας ότι οι χώρες της Συμμαχίας συζητούν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική.
Αν και οι επόμενες κινήσεις παραμένουν ασαφείς, ένα ενδεχόμενο είναι η αύξηση των επενδύσεων από τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, κάτι που θα συμβάδιζε με την πάγια απαίτηση του Τραμπ η Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος για τη δική της ασφάλεια.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ που μίλησε στο Politico, στο τραπέζι βρίσκεται και ένα σενάριο που θα εγγυάται στις ΗΠΑ μερίδιο από τα κέρδη της εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών στη Γροιλανδία.
Προς το παρόν, ωστόσο, η δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των πόρων παραμένει περιορισμένη.
Το «δόλωμα» της ΕΕ
Η Δανία εδώ και χρόνια προσπαθεί να προσελκύσει επενδύσεις για μακροπρόθεσμα έργα, χωρίς μεγάλη επιτυχία, καθώς οι χώρες προτιμούν να προμηθεύονται ορυκτά φθηνότερα από τις διεθνείς αγορές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει πάντως να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στη Γροιλανδία στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της, συμπεριλαμβάνοντας και κονδύλια για έργα κρίσιμων πρώτων υλών, κάτι που –όπως σημειώνει το Politico– θα μπορούσε να αποτελέσει «δόλωμα» για μια συμφωνία συνεπένδυσης με τις ΗΠΑ.
Τι επιδιώκει πραγματικά ο Τραμπ;
Παρά ταύτα, αρκετοί διπλωμάτες επισημαίνουν στο Politico ότι αν ο πραγματικός στόχος του Τραμπ ήταν απλώς τα ορυκτά, η Κοπεγχάγη προσφέρει εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να επενδύσουν στη Γροιλανδία, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρξει αμερικανικό ενδιαφέρον.
Αν πάλι το ζητούμενο είναι η ανάσχεση της Κίνας και της Ρωσίας, θα μπορούσε απλώς να ζητηθεί από τη Δανία αύξηση της παρουσίας αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί.
Ένας τρίτος διπλωμάτης εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Τραμπ ίσως επιδιώκει κυρίως να μείνει στην Ιστορία, λέγοντας πως το σύνθημα «Make America Great Again» «έχει γίνει γεωγραφική έννοια» και ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος θέλει να καταγραφεί ως ο άνθρωπος που έκανε την Αμερική «μεγαλύτερη» και σε εδαφικούς όρους.
Το καταστροφικό σενάριο της στρατιωτικής επέμβασης
Πάνω απ’ όλα, σύμφωνα με το Politico, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να αποτρέψουν το σενάριο στρατιωτικής επέμβασης από τις ΗΠΑ, το οποίο θα ήταν καταστροφικό για το ΝΑΤΟ.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Ευρωπαίος επίτροπος Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, και η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσαν ότι μια στρατιωτική επέμβαση θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ.
ΝΑΤΟϊκός διπλωμάτης είπε στο Politico ότι καμία πρόβλεψη της ιδρυτικής συνθήκης του 1949 δεν προβλέπει επίθεση ενός συμμάχου σε άλλον, κάτι που θα ισοδυναμούσε με «το τέλος της συμμαχίας».
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να χρειαστεί να διαλέξουν ανάμεσα στη φιλοδοξία του να προσαρτήσουν-ελέγξουν τη Γροιλανδία και στη διατήρηση της Συμμαχίας.
Όπως σημείωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico, η διατήρηση του ΝΑΤΟ παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα για την ΕΕ, ακόμα κι αν αξιωματούχοι απορρίπτουν κατηγορηματικά, δημόσια και ιδιωτικά, την ιδέα ότι η Ευρώπη θα «παραδώσει» τη Γροιλανδία.
«Αυτό είναι σοβαρό – και η Ευρώπη φοβάται», είπε στο Politico ένας διπλωμάτης που συμμετέχει στις συζητήσεις στις Βρυξέλλες, ενώ κάποιος άλλος χαρακτήρισε τη συγκυρία «σεισμική», καθώς δείχνει ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να ανατρέψουν σχέσεις ενός αιώνα.
Την ίδια στιγμή, αν και οι Ευρωπαίοι συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι μια στρατιωτική σύγκρουση είναι αδιανόητη, δυσκολεύονται να βρουν κοινό δρόμο για μια διαπραγματευτική λύση.
Όπως επισημαίνει το Politico, μέχρι την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου και τις νέες δηλώσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία, οι Ευρωπαίοι απέφευγαν εμφανώς να εκπονήσουν σχέδιο προστασίας του νησιού, φοβούμενοι ότι έτσι θα «νομιμοποιούσαν» την απειλή.
«Ήταν κάτι που το είχαμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας ως πιθανό ρίσκο, αλλά κάτι για το οποίο μπορούσαμε να κάνουμε πολύ λίγα», δήλωσε στο Politico ο Τόμας Κρόσμπι από το Βασιλικό Δανικό Κολέγιο Άμυνας.
Όπως εξήγησε, υπήρχε ο φόβος ότι όσο περισσότερο η Ευρώπη προετοιμαζόταν για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, τόσο περισσότερο θα το καθιστούσε πιθανό.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με το Politico, ήταν ότι έπειτα από χρόνια αποφυγής συγκρούσεων, η Ευρώπη βρέθηκε τώρα να ψάχνει εναγωνίως λύσεις. Πρώην Δανός βουλευτής ανέφερε ότι οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να καταλάβουν ποια «εργαλεία» διαθέτουν απέναντι στην Ουάσιγκτον, σημειώνοντας ότι «οι συνηθισμένοι κανόνες δεν λειτουργούν πια».
Αξιωματούχοι θεωρούν την κρίση τη μεγαλύτερη πρόκληση για την Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν η Ρωσία συμπεριφερόταν έτσι», είπε τέταρτος διπλωμάτης στο Politico. «Αλλά με τις ΗΠΑ, αυτό απλώς δεν είναι κάτι στο οποίο είμαστε συνηθισμένοι».
