Η ομάδα ακτιβιστών υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, η HRANA που έχει την έδρα της στις Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσε σήμερα, Τρίτη, ότι έχει επιβεβαιώσει πως οι νεκροί στις διαδηλώσεις, είναι 2.003 άτομα, στα οποία περιλαμβάνονται 1.850 διαδηλωτές, 135 άτομα που συνδέονται με την κυβέρνηση, εννέα άτομα ηλικίας κάτω των 18 ετών και εννέα πολίτες που δεν συμμετείχαν σε διαδηλώσεις.
Η μη κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ) Ιράν Ανθρώπινα Δικαιώματα (IHR) με έδρα τη Νορβηγία, ανακοίνωσε σήμερα ότι τουλάχιστον 734 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί στο Ιράν από την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας κατά της κυβέρνησης. Προσθέτει ωστόσο ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών θα μπορούσε να ανέρχεται σε χιλιάδες. Η IHR «συνεχίζει να λαμβάνει αναφορές για χιλιάδες θανάτους σε διάφορες πόλεις και επαρχίες σε όλο το Ιράν», έπειτα από περισσότερες από δύο εβδομάδες διαδηλώσεων, αναφέρει η οργάνωση στην ανακοίνωση της.
Σταθερό το θεοκρατικό καθεστώς
Παρά το πανεθνικό κύμα διαμαρτυρίας και τις πολυετείς εξωτερικές πιέσεις, οι θεσμοί ασφαλείας που βρίσκονται στην κορυφής της εξουσίας στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν εμφανίζουν εκείνα τα ρήγματα που θα μπορούσαν να φέρουν το τέλος ενός από τα ανθεκτικότερα καθεστώτα στον κόσμο.
Αν οι μαζικές διαδηλώσεις και η έξωθεν πίεση δεν προκαλέσουν ρήξεις στην κορυφή της πυραμίδας της ιρανικής ηγεσίας, το πιθανότερο είναι ότι το καθεστώς, αν και αποδυναμωμένο, θα αντέξει, εκτιμούν δύο διπλωμάτες, δύο κυβερνητικές πηγές στην Μέση Ανατολή και δύο αναλυτές που μίλησαν στο Reuters.
Και αυτό παρά το ότι νωρίτερα Ιρανός αξιωματούχος είχε επίσης αναφέρει ότι οι νεκροί είναι περί τους 2.000, και κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι είναι τρομοκράτες.
Το πολυεπίπεδο οικοδόμημα των μηχανισμών ασφαλείας του Ιράν, με πυρήνα το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης και την παραστρατιωτική δύναμη Μπασίτζ, που αριθμούν περί το ένα εκατομμύριο μέλη, καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την καθοριστική επίδραση της εξωτερικής πίεσης επί του καθεστώτος χωρίς την ταυτόχρονη ρήξη στο εσωτερικό του ιρανικού μηχανισμού εξουσίας, σύμφωνα με τον Vali Nasr, ιρανοαμερικανό πανεπιστημιακό και αναλυτή.
«Για να επιτύχεις κάτι τέτοιο, πρέπει να έχεις πλήθη στους δρόμους για πολύ περισσότερο χρόνο. Και πρέπει να διαλύσεις το κράτος, Ορισμένοι κρατικοί παράγοντες και κυρίως οι δυνάμεις ασφαλείας, πρέπει να αποσκιρτήσουν».
Πώς επιβιώνει ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ
Ο ανώτατος ηγέτης, ο 86χρονος Aγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έχει επιβιώσει πολλών κυμάτων διαμαρτυρίας. Αυτή είναι η πέμπτη μεγάλη εξέγερση από το 2009, γεγονός που αποδεικνύει την ανθεκτικότητα και την συνοχή του καθεστώτος που βρίσκεται αντιμέτωπο με μία βαθιά και ανεπίλυτη εσωτερική κρίση, σύμφωνα με τον Paul Salem του Middle East Institute.
Για να αλλάξει αυτό, το κίνημα διαμαρτυρίας θα πρέπει να επιδείξει τέτοια δυναμική ώστε να υπερνικήσει τα εδραιωμένα πλεονεκτήματα του κράτους: ισχυρούς θεσμούς, ένα αρκετά μεγάλο τμήμα του πληθυσμού που είναι πιστό στο ιερατείο και την γεωγραφική και δημογραφική κλίμακα μίας χώρας 90 εκατομμυρίων ανθρώπων, λέει ο Alan Eyre, πρώην Αμερικανός διπλωμάτης και ειδικός για το Ιράν.
Επιβίωση ωστόσο του καθεστώτος δεν σημαίνει σταθερότητα, επισημαίνουν οι αναλυτές. Η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις από το 1979. Οι κυρώσεις έχουν πλήξει την ιρανική οικονομία και δεν υπάρχει ξεκάθαρος δρόμος εξόδου από την οικονομική δυσπραγία. Στρατηγικά το Ιράν βρίσκεται υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποδυναμωθεί, ενώ ο «Άξονας της Αντίστασης» αποτελούμενος από τις οργανώσεις-δορυφόρους του έχει αποδυναμωθεί στον Λίβανο, στην Συρία και στην Γάζα.
Ο Vali Nasr δηλώνει ότι δεν πιστεύει πως η Ισλαμική Δημοκρατία έφθασε «στο σημείο της πτώσης». Ωστόσο, «η κατάσταση όπως εξελίσσεται είναι πολύ δύσκολη». Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου ως αντίδραση στην αύξηση των τιμών, πριν εξελιχθούν σε ανοικτή αμφισβήτηση του θεοκρατικού καθεστώτος. Σε πολιτικό επίπεδο, η άγρια καταστολή έχει περαιτέρω διαβρώσει ό,τι είχε απομείνει από την νομιμοποίηση του καθεστώτος.
