Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας κάλεσε σήμερα, Σάββατο (3/1), όλες τις φατρίες του νότου της Υεμένης να συμμετάσχουν σε «διάλογο» στο Ριάντ, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις και την ανακοίνωση των νότιων αυτονομιστών ότι σκοπεύουν να προχωρήσουν σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία τους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ώρα που η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης ξεκίνησε στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των αυτονομιστών, ενώ οι διαφωνίες μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων βαθαίνουν, με δεκάδες νεκρούς μαχητές, συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς και αναταράξεις στο ήδη εύθραυστο πολιτικό σκηνικό της χώρας.
Είχε προηγηθεί αίτημα του επικεφαλής του προεδρικού συμβουλίου της Υεμένης, της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης που στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, Ρασάντ αλ Αλίμι, προς το Ριάντ, προκειμένου να φιλοξενήσει ένα φόρουμ με στόχο την επίλυση του ζητήματος του νότου. Ο αλ Αλίμι δήλωσε ότι ελπίζει το φόρουμ να συγκεντρώσει όλες τις φατρίες του νότου «χωρίς διακρίσεις», συμπεριλαμβανομένου του νότιου αυτονομιστικού κινήματος που υποστηρίζεται από τα ΗΑΕ, επιδιώκοντας μια συνολική συζήτηση για το μέλλον της περιοχής.
Το αίτημα κατατέθηκε μετά από έκκληση πολλών πολιτικών φραξιών και προσωπικοτήτων του νότου προς τον αλ Αλίμι να ζητήσει επίσημα από το Ριάντ τη διοργάνωση ενός φόρουμ, αφού προηγουμένως καταδίκασαν αυτό που χαρακτήρισαν ως «μονομερή μέτρα» για το ζήτημα του νότου από τον ηγέτη του Μεταβατικού Συμβουλίου του Νότου (STC), Αϊνταρούς Αλ Ζουμπάιντι. Οι αντιδράσεις αυτές αποτύπωσαν το βάθος των εσωτερικών διαιρέσεων και την ανησυχία για περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
Σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας κάλεσε σε «μια συνολική διάσκεψη στο Ριάντ για να συγκεντρωθούν όλες οι φατρίες του νότου και να συζητήσουν δίκαιες λύσεις για το ζήτημα του νότου». Στην ανακοίνωση τονίστηκε ότι πρόκειται για «ένα δίκαιο ζήτημα με ιστορικές και κοινωνικές διαστάσεις και ότι ο μόνος τρόπος για την επίλυσή του είναι ο διάλογος στο πλαίσιο μιας συνολικής πολιτικής λύσης στην Υεμένη».
#Statement | In response to the request of H.E. Dr. Rashad Al-Alimi, President of the Yemeni Presidential Leadership Council, to convene a comprehensive conference in Riyadh to bring together all southern factions to discuss just solutions to the southern cause. pic.twitter.com/uWfJWeth13
— Foreign Ministry 🇸🇦 (@KSAmofaEN) January 3, 2026
Στο ίδιο πλαίσιο, το Ριάντ ανέφερε: «Με βάση τις στενές σχέσεις μεταξύ των δύο αδελφικών χωρών και τα κοινά συμφέροντα που απαιτούνται υπό τις τρέχουσες συνθήκες, και σε συνέχεια των προσπαθειών του Βασιλείου να υποστηρίξει και να ενισχύσει την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Δημοκρατίας της Υεμένης και να δημιουργήσει ένα κατάλληλο περιβάλλον για διάλογο, το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας χαιρετίζει το αίτημα του προέδρου του προεδρικού συμβουλίου της Υεμένης και καλεί όλες τις φατρίες του νότου να συμμετάσχουν ενεργά στη διάσκεψη για την ανάπτυξη μιας συνολικής οπτικής για δίκαιες λύσεις στο ζήτημα του Νότου, που θα ικανοποιεί τις νόμιμες προσδοκίες του λαού του Νότου».
Η σημερινή κρίση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο, καθώς η διάσπαση της συμμαχίας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είχε ως αποτέλεσμα οι δυνάμεις του Κόλπου να στηρίξουν αντίπαλες ομάδες στα εδάφη που ελέγχονται από την κυβέρνηση στο νότιο τμήμα της Υεμένης. Η αντιπαράθεση αυτή εξελίχθηκε σε θανατηφόρες αεροπορικές επιδρομές και ενίσχυσε τις προσπάθειες ανεξαρτητοποίησης, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ασφάλεια.
Η αιφνιδιαστική προέλαση των αυτονομιστών στις αρχές Δεκεμβρίου μετέβαλε την ισορροπία δυνάμεων στη χώρα, η οποία βρίσκεται σε πόλεμο για περισσότερο από μια δεκαετία, διασπώντας τη συμμαχία κατά των Χούθι και αποκαλύπτοντας τις βαθιές διαιρέσεις μεταξύ των συμμάχων του Κόλπου. Η Υεμένη παραμένει χωρισμένη ανάμεσα στις βόρειες ορεινές περιοχές, που ελέγχονται από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες Χούθι, και στις δυνάμεις που περιλαμβάνουν τους αυτονομιστές του νότου, οι οποίοι στηρίζονται από κράτη του Κόλπου υπό τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση.
Τα μέλη του ΟΠΕΚ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που στο παρελθόν αποτέλεσαν τους δύο βασικούς πυλώνες της περιφερειακής ασφάλειας, βλέπουν τα τελευταία χρόνια τα συμφέροντά τους να αποκλίνουν, τόσο στο πετρέλαιο όσο και στη γεωπολιτική, επηρεάζοντας άμεσα τις εξελίξεις στην Υεμένη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης ανακοίνωσε χθες, Παρασκευή (2/1), ότι ξεκίνησε επιχείρηση εναντίον των αυτονομιστών του νότου, που στηρίζονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η κυβέρνηση ανέφερε ότι έδωσε οδηγίες στον κυβερνήτη της επαρχίας Χαντραμούτ να αναλάβει τον έλεγχο της δύναμης «Ασπίδα της Πατρίδας», ώστε να αποκατασταθεί η τάξη, μετά την κατάληψη μεγάλων εκτάσεων από το STC τον περασμένο μήνα. Μιλώντας στο τηλεοπτικό κανάλι Yemen TV, ο κυβερνήτης Σάλεμ Άχμεντ Σαΐντ αλ Χουνμπάσι είπε ότι η επιχείρηση θα είναι ειρηνική και δεν αποτελεί «κήρυξη πολέμου», υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι να μην απειληθεί η ασφάλεια από τα στρατόπεδα των ανταρτών και να μην βυθιστεί στο χάος η Χαντραμούτ.
Η επαρχία συνορεύει με τη Σαουδική Αραβία και πολλοί εξέχοντες Σαουδάραβες κατάγονται από αυτήν, γεγονός που την καθιστά πολιτιστικά και ιστορικά σημαντική για το Ριάντ. Η κατάληψή της από το STC τον περασμένο μήνα θεωρήθηκε από σαουδαραβικής πλευράς ως σοβαρή απειλή. Ο κυβερνήτης δήλωσε αργότερα ότι οι δυνάμεις του κατέλαβαν ένα στρατόπεδο στην Αλ Χάσα, τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη βάση της επαρχίας, ενώ εκπρόσωπος φυλών της Χαντραμούτ που στηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία ανέφερε ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί συνεχίζονται στο αεροδρόμιο Σεΐχούν.
Από την πλευρά του, υψηλόβαθμο στέλεχος του STC δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι η επιχείρηση δεν είναι ειρηνική. «Η Σαουδική Αραβία παραπλάνησε εν γνώσει της τη διεθνή κοινότητα ανακοινώνοντας μια ειρηνική επιχείρηση, την οποία ουδέποτε σκόπευε να διατηρήσει ειρηνική. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι εξαπέλυσε επτά αεροπορικές επιθέσεις λίγα λεπτά αργότερα», είπε ο Αμρ Αλ Μπιντ.
Παράλληλα, οι αυτονομιστές επιμένουν στα σχέδιά τους για τη διοργάνωση δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της νότιας Υεμένης μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Ο ηγέτης τους, Αϊνταρούς Αλ Ζουμπάιντι, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να στηρίξει τις συνομιλίες μεταξύ νότου και βορρά, ώστε να βρεθούν μηχανισμοί που «θα διασφαλίζουν τα δικαιώματα του λαού του νότου». «Με αφετηρία την επιθυμία και τη βούληση του λαού μας του νότου να αποκαταστήσουμε και να ανακηρύξουμε το κράτος του (…) ανακοινώνουμε την έναρξη μιας διετούς μεταβατικής φάσης», είπε ο Ζουμπάιντι.
Την ίδια ώρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χωρίς να σχολιάσουν άμεσα τις εξελίξεις, δήλωσαν ότι προσεγγίζουν την πρόσφατη κλιμάκωση με αυτοσυγκράτηση και δεσμεύονται για την αποκλιμάκωση. Παράλληλα, επιβεβαίωσαν ότι και οι τελευταίες δυνάμεις τους, που επισήμως συμμετείχαν σε επιχειρήσεις κατά της τρομοκρατίας, έχουν αποχωρήσει από την Υεμένη. «Οι δυνάμεις των ΗΑΕ ακολουθούν την εφαρμογή μιας προηγουμένως ανακοινωθείσας απόφασης για την ολοκλήρωση των υπολειπόμενων αποστολών των αντιτρομοκρατικών μονάδων», ανέφερε το υπουργείο Άμυνας, προσθέτοντας ότι «η διαδικασία διεξήχθη με τρόπο που εξασφάλισε την ασφάλεια όλου του προσωπικού και πραγματοποιήθηκε σε συντονισμό με όλους τους σχετικούς εταίρους».
Στο πεδίο των συγκρούσεων, τουλάχιστον 20 αυτονομιστές μαχητές σκοτώθηκαν χθες από βομβαρδισμούς του συνασπισμού υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με στρατιωτικό εκπρόσωπο του STC. Ο εκπρόσωπος, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, ανέφερε ότι οι μαχητές σκοτώθηκαν σε επιθέσεις κατά στρατιωτικών βάσεων των αυτονομιστών στην Αλ Χάσα και τη Σεΐχούν, ενώ ιατρικές πηγές επιβεβαίωσαν τον απολογισμό.
Νωρίτερα, ο πρεσβευτής της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, Μοχάμεντ αλ Τζάμπερ, κατηγόρησε τον Αϊνταρούς αλ Ζουμπάιντι για «αδιαλλαξία» απέναντι στις προσπάθειες ειρήνευσης. «Το βασίλειο κατέβαλε όλες τις προσπάθειες αυτές τις εβδομάδας και μέχρι χθες για να μπει τέλος στην κλιμάκωση και να πετύχει την αποχώρηση των δυνάμενων (του STC) από τις επαρχίες Χαντραμούτ και Μάχρα», έγραψε στην πλατφόρμα Χ, προσθέτοντας ότι «όμως προσέκρουσε στη συνεχή άρνηση και την αδιαλλαξία του Αϊνταρούς αλ Ζουμπάιντι».
Ο πρεσβευτής ανέφερε ακόμη ότι ο ηγέτης του STC αρνήθηκε χθες να εγκρίνει την προσγείωση αεροσκάφους που μετέφερε επίσημη σαουδαραβική αντιπροσωπεία στο Άντεν, την προσωρινή πρωτεύουσα της υεμενίτικης κυβέρνησης, με αποτέλεσμα να κλείσει το αεροδρόμιο. Την Πέμπτη, το υπουργείο Μεταφορών της Υεμένης, που ελέγχεται από το STC, κατήγγειλε απόφαση του υπό σαουδαραβική ηγεσία συνασπισμού, σύμφωνα με την οποία όλα τα αεροσκάφη από ή προς τα ΗΑΕ υποχρεώνονται να προσγειώνονται στη Σαουδική Αραβία για έλεγχο. Παρότι δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση για το κλείσιμο του αεροδρομίου του Άντεν, στοιχεία του εξειδικευμένου ιστότοπου Flightradar δείχνουν ότι καμία πτήση δεν πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες ώρες, ενισχύοντας την εικόνα γενικευμένης αστάθειας.
