Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ «είναι έτοιμες και οπλισμένες» να επέμβουν, εάν το Ιράν σκοτώσει διαδηλωτές στις κινητοποιήσεις που συγκλονίζουν τη χώρα, πυροδοτώντας έναν νέο κύκλο σκληρών απειλών και αντεγκλήσεων ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Την ίδια στιγμή, οι διαδηλώσεις εξαπλώνονται στο Ιράν και βαθαίνουν την ήδη τεταμένη κατάσταση ανάμεσα στις δύο χώρες, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον Ιούνιο.
Διαδηλώσεις στο Ιράν
Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν από ιδιοκτήτες καταστημάτων και φοιτητές πανεπιστημίων σε μεγάλες ιρανικές πόλεις, έχουν πλέον επεκταθεί και σε μικρότερες κωμοπόλεις, αναφέρουν οι New York Times. Οι αρχές ανέφεραν ότι αρκετοί αξιωματικοί των δυνάμεων ασφαλείας έχουν τραυματιστεί.
Τουλάχιστον 7 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής στη βία που συνοδεύει τις κινητοποιήσεις, οι οποίες πυροδοτήθηκαν εν μέρει από την κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος, του ριάλ, αλλά σταδιακά απέκτησαν και έντονο αντικυβερνητικό χαρακτήρα.
Το ριάλ υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό έναντι του δολαρίου το περασμένο Σαββατοκύριακο, ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 42,2% τον Δεκέμβριο. Η κυβέρνηση του Ιράν, υπό τον μεταρρυθμιστή πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, προσπαθεί να δείξει ότι επιθυμεί διαπραγματεύσεις με τους διαδηλωτές.
Ωστόσο, ο ίδιος ο Πεζεσκιάν έχει παραδεχθεί ότι δεν μπορεί να κάνει πολλά, καθώς το ριάλ έχει υποτιμηθεί ραγδαία, με ένα δολάριο να κοστίζει πλέον περίπου 1,4 εκατομμύρια ριάλ – γεγονός που αποτέλεσε τον αρχικό σπινθήρα των κινητοποιήσεων.
Παρότι οι διαδηλώσεις έχουν τις ρίζες τους κυρίως σε οικονομικά ζητήματα, τα πλήθη έχουν στραφεί και κατά της θεοκρατίας του Ιράν.
Σε βίντεο που κοινοποιήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακούγονται συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Ιρανοί, υψώστε τη φωνή σας, φωνάξτε για τα δικαιώματά σας».
Οι ιρανικές αρχές έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν αντίστοιχα κινήματα διαμαρτυρίας με τη χρήση βίας, συλλαμβάνοντας διαδηλωτές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σκοτώνοντάς τους. Αυτή τη φορά, ωστόσο, αξιωματούχοι δηλώνουν ότι επιδιώκουν διάλογο με τους οργανωτές των κινητοποιήσεων και άλλους εκπροσώπους, με ανώτερα στελέχη να υιοθετούν ακόμη και πιο συμφιλιωτικό τόνο.
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής αστυνομίας, Σαΐντ Μονταζεραλμαχντί, δήλωσε ότι κατανοεί τα οικονομικά αιτήματα των διαδηλωτών, τονίζοντας ωστόσο ότι οι δυνάμεις επιβολής του νόμου δεν θα ανεχθούν το «χάος».
«Αυτές οι διαδηλώσεις, καθαρά οικονομικού χαρακτήρα, εκφράζουν τη βούληση του λαού να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του», είπε, σύμφωνα με το πρακτορείο Isna, σε μια ασυνήθιστα συμφιλιωτική ανακοίνωση.
Αυτές οι κινητοποιήσεις είναι οι μεγαλύτερες που έχει γνωρίσει το Ιράν από το 2022, όταν ο θάνατος της 22χρονης Μάχσα Αμινί υπό κράτηση της αστυνομίας προκάλεσε κύμα διαδηλώσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Associated Press, μέχρι στιγμής δεν έχουν λάβει πανεθνικό χαρακτήρα ούτε έχουν την ίδια ένταση με εκείνες μετά τον θάνατο της Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί επειδή, σύμφωνα με τις αρχές, δεν φορούσε «σωστά» το χιτζάμπ της.
Η ανάρτηση Τραμπ και το… πετρέλαιο
Ο Τραμπ προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Τεχεράνης με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, στην οποία προειδοποίησε το Ιράν ότι «αν πυροβολήσει και σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές», οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα έρθουν να τους σώσουν».
«Είμαστε έτοιμοι και οπλισμένοι», έγραψε ο Τραμπ, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τόμας Μάσι από το Κεντάκι επέκρινε την Παρασκευή την απειλή του Τραμπ να επέμβουν οι ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση σχετίζεται περισσότερο με το πετρέλαιο παρά με την ελευθερία του λόγου.
Ο Μάσι, ο οποίος έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με τον Τραμπ σε μια σειρά ζητημάτων, όπως επισημαίνει η εφημερίδα The Hill, απάντησε στην ανάρτηση του Τραμπ στην πλατφόρμα X με έναν αριθμημένο κατάλογο ενστάσεων.
Πρώτα έγραψε: «Έχουμε προβλήματα στο εσωτερικό μας και δεν θα έπρεπε να σπαταλάμε στρατιωτικούς πόρους στις εσωτερικές υποθέσεις μιας άλλης χώρας».
Παράλληλα, σημείωσε ότι τα πλήγματα κατά του Ιράν «απαιτούν έγκριση από το Κογκρέσο».
1) We have problems at home and shouldn’t be wasting military resources on another country’s internal affairs.
2) Military strikes on Iran require Congressional authorization.
3) This threat isn’t about freedom of speech in Iran; it’s about the dollar, oil, and Israel. pic.twitter.com/820E6HMoMk
— Thomas Massie (@RepThomasMassie) January 2, 2026
«Αυτή η απειλή δεν αφορά την ελευθερία του λόγου στο Ιράν – αφορά το δολάριο, το πετρέλαιο και το Ισραήλ», πρόσθεσε ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής.
Η άμεση αντίδραση του Ιράν
Λίγο αργότερα από την ανάρτηση του Αμερικανού Προέδρου, ο Αλί Λαριτζανί, πρώην πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου και νυν γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, κατηγόρησε μέσω της πλατφόρμας X ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ υποκινούν τις διαδηλώσεις.
Δεν προσκόμισε αποδείξεις για τον ισχυρισμό του, ο οποίος έχει επαναλαμβανόμενα διατυπωθεί από Ιρανούς αξιωματούχους τα τελευταία χρόνια.
«Ο Τραμπ πρέπει να γνωρίζει ότι η παρέμβαση των ΗΠΑ σε αυτό το εσωτερικό ζήτημα θα σήμαινε την αποσταθεροποίηση ολόκληρης της περιοχής και την καταστροφή των συμφερόντων της Αμερικής», έγραψε στην πλατφόρμα X, η οποία είναι μπλοκαρισμένη στο Ιράν.
«Ο αμερικανικός λαός πρέπει να γνωρίζει ότι ο Τραμπ ξεκίνησε αυτή την περιπέτεια. Πρέπει να προσέξουν την ασφάλεια των στρατιωτών τους».
With the statements by Israeli officials and @realDonaldTrump, what has been going on behind the scenes is now clear. We distinguish between the stance of the protesting shopkeepers and the actions of disruptive actors, and Trump should know that U.S. interference in this… pic.twitter.com/uu9R20KFFv
— Ali Larijani | علی لاریجانی (@alilarijani_ir) January 2, 2026
Τα σχόλια του Λαριτζανί παραπέμπουν πιθανότατα στην εκτεταμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Τον Ιούνιο, το Ιράν επιτέθηκε στην αεροπορική βάση Αλ-Ουντεΐντ στο Κατάρ, μετά τα αμερικανικά πλήγματα σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου με το Ισραήλ.
Αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας στο Associated Press λόγω της ευαισθησίας των στρατιωτικών σχεδίων, ανέφερε ότι δεν έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές στα επίπεδα των αμερικανικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή ή στην ετοιμότητά τους μετά την ανάρτηση Τραμπ.
Ξεχωριστά, ο Αλί Σαμχανί, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και πρώην γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, προειδοποίησε ότι «κάθε παρεμβατικό χέρι που πλησιάζει πολύ κοντά στην ασφάλεια του Ιράν θα κοπεί».
«Ο λαός του Ιράν γνωρίζει πολύ καλά την εμπειρία του “να σώζεται” από τους Αμερικανούς: από το Ιράκ και το Αφγανιστάν μέχρι τη Γάζα», πρόσθεσε στην πλατφόρμα X.
Иранский народ хорошо знаком с опытом «спасения» американцев: от Ирака и Афганистана до Газы. Любая интервенционистская рука, которая пытается подорвать безопасность Ирана под предлогом, будет отсечена еще до того, как придет, с прискорбным ответом.
— علی شمخانی (@alishamkhani_ir) January 2, 2026
Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, ο σκληροπυρηνικός Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, απείλησε επίσης ότι όλες οι αμερικανικές βάσεις και δυνάμεις θα αποτελούν «νόμιμους στόχους».
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ειρωνεύτηκε την Παρασκευή τις επαναλαμβανόμενες, όπως είπε, αμερικανικές αναφορές περί «διάσωσης του ιρανικού λαού», παραθέτοντας μια σειρά αμερικανικών ενεργειών, όπως την κατάρριψη ιρανικού επιβατικού αεροσκάφους το 1988 από τις ΗΠΑ και τα πλήγματα του περασμένου έτους σε συντονισμό με το Ισραήλ.
«Οι Ιρανοί θα επιλύσουν τις προκλήσεις τους μέσω διαλόγου και αμοιβαίας εμπλοκής και δεν θα επιτρέψουν καμία μορφή ξένης παρέμβασης», δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
کافی است کارنامه طولانی اقدامات سیاستمداران آمریکایی برای «نجات مردم ایران» مرور شود تا به عمق «همدلی» آمریکا با ملت ایران پی ببریم؛ از سازماندهی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه دولت منتخب دکتر محمد مصدق با تأمین مالی و تجهیز اغتشاشگران، تا شلیک به هواپیمای مسافربری ایران در سال ۱۳۶۷…
— Esmaeil Baqaei (@IRIMFA_SPOX) January 2, 2026
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε «απερίσκεπτη και επικίνδυνη» την απειλή του Προέδρου των ΗΠΑ.
«Το μήνυμα του προέδρου Τραμπ σήμερα, προφανώς επηρεασμένο από εκείνους που φοβούνται τη διπλωματία ή πιστεύουν λανθασμένα ότι είναι άχρηστη, είναι απερίσκεπτο και επικίνδυνο», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Those in Iran impacted by transient exchange rate volatility have recently been peacefully protesting, as is their right.
Separate from that, we have witnessed isolated incidents of violent riots—including attacks on a police station and throwing of Molotov cocktails at police… pic.twitter.com/ND5oajUuxt
— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) January 2, 2026
Τι σημαίνει το «έτοιμοι και οπλισμένοι»
Η φράση «locked and loaded» (έτοιμοι και οπλισμένοι) που χρησιμοποίησε ο Τραμπ αποτελεί κλασικό στρατιωτικό όρο στα αγγλικά και σημαίνει ότι ένα όπλο είναι οπλισμένο, τα πυρομαχικά βρίσκονται στη θέση τους και είναι έτοιμο να πυροδοτηθεί. Οι ρίζες της βρίσκονται στη στρατιωτική εκπαίδευση, ιδιαίτερα στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ.
Η έκφραση έχει γίνει ευρέως γνωστή και μέσω της ποπ κουλτούρας, όπως από ταινίες του Χόλιγουντ και βιντεοπαιχνίδια όπως τα Call of Duty και Battlefield.
Ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει παρόμοια γλώσσα και σε προηγούμενες περιόδους έντασης, μεταξύ άλλων σε αντιπαραθέσεις που αφορούσαν τη Βόρεια Κορέα και τη Συρία.
Ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Καμράν Ματίν χαρακτήρισε τη διατύπωση του Τραμπ ως μια σαφή απειλή, που θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως ετοιμότητα για στρατιωτική δράση. Παράλληλα, επισήμανε ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη το προσωπικό ύφος του Αμερικανού Προέδρου, σημειώνοντας ότι είναι γνωστός για τις μεταβαλλόμενες θέσεις και τις δηλώσεις που επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο Ματίν στον ιστότοπο Iran International, οι λεκτικές απειλές δεν μεταφράζονται πάντα σε πράξεις.
Ο κίνδυνος από τη στήριξη Τραμπ στους διαδηλωτές
Το διαδικτυακό μήνυμα του Τραμπ αποτέλεσε μια άμεση ένδειξη στήριξης προς τους διαδηλωτές, κάτι που άλλοι Αμερικανοί πρόεδροι απέφευγαν στο παρελθόν, φοβούμενοι ότι όσοι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις θα κατηγορούνταν πως συνεργάζονται με τη Δύση.
Κατά τις διαδηλώσεις του Πράσινου Κινήματος στο Ιράν το 2009, ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε αποφύγει να στηρίξει δημόσια τις κινητοποιήσεις – κάτι που το 2022 παραδέχθηκε ότι «ήταν λάθος».
Ωστόσο, η στήριξη αυτή του Λευκού Οίκου ενέχει και κινδύνους.
«Αν και τα αιτήματα που τροφοδοτούν αυτές και τις προηγούμενες διαδηλώσεις οφείλονται στις ίδιες τις πολιτικές της ιρανικής κυβέρνησης, είναι πιθανό να χρησιμοποιήσουν τη δήλωση του προέδρου Τραμπ ως απόδειξη ότι η αναταραχή υποκινείται από εξωτερικούς παράγοντες», δήλωσε ο Ναϊσάν Ραφατί, αναλυτής της International Crisis Group.
«Αλλά η χρήση αυτού του επιχειρήματος ως δικαιολογία για σκληρότερη καταστολή ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει ακριβώς την αμερικανική εμπλοκή που ο Τραμπ υπαινίχθηκε», πρόσθεσε.
Κατά τη διάρκεια του περσινού 12ήμερου πολέμου, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, αλλά αργότερα ανασκεύασε τις δηλώσεις του, υπενθυμίζει από την πλευρά του το Axios.
Έχει επίσης τοποθετηθεί και στο παρελθόν για τις διαδηλώσεις στο Ιράν. «Η ιρανική κυβέρνηση πρέπει να σεβαστεί τα δικαιώματα του λαού της, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να εκφράζεται. Ο κόσμος παρακολουθεί!», είχε γράψει στο Twitter κατά την πρώτη του θητεία.
Μετά τη συνάντησή του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στο θέρετρό του στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ απείλησε το Ιράν να μην αυξήσει την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και να μην προχωρήσει σε δοκιμές, λέγοντας: «Αν επιβεβαιωθεί, κοιτάξτε, θα υπάρξουν συνέπειες».
Παράλληλα, στήριξε ένα ισραηλινό πλήγμα κατά του Ιράν σε περίπτωση που η Τεχεράνη επεκτείνει περαιτέρω το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Στήριξη των διαδηλωτών και από το Ισραήλ
Στο Ισραήλ, το υπουργείο Εξωτερικών και αρκετοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι εξέφρασαν τη στήριξή τους στους διαδηλωτές και επέκριναν την ιρανική κυβέρνηση μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Ανάμεσά τους ήταν και σκίτσα που αναρτήθηκαν σε λογαριασμό του υπουργείου Εξωτερικών στην περσική γλώσσα, τα οποία χλεύαζαν την ηγεσία του Ιράν και απεικόνιζαν τα μέλη της σε κατάσταση πανικού λόγω των συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων.
«Οι διαδηλώσεις σας, από γυναίκες και άνδρες, νέους και φοιτητές, μητέρες και πατέρες, είναι δικαιολογημένες», δήλωσε η υπουργός Καινοτομίας, Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ισραήλ, Γκίλα Γκαμλιέλ, σε βίντεο που ανάρτησε στην πλατφόρμα X την Πέμπτη.
«Το Ισραήλ είναι μαζί σας και σας στηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο», πρόσθεσε.
